Wielka Wyprawa: Morze Czarne – relacje, reportaże, rozmowy o polityce, kulturze i życiu codziennym

Krzysztof Skowroński i Jan Olendzki w Stambule | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Ekipa Wielkiej Wyprawy Radia Wnet odwiedziła Pragę, Budapeszt, Bukareszt, Konstancę, Burgas, Stambuł i Sofię. Zachęcamy do obejrzenia i wysłuchania relacji z nad Morza Czarnego i nie tylko.

W czasie Wielkiej Wyprawy przejedziemy około 10 tysięcy kilometrów. Wysłuchają Państwo audycji z czternastu państw Europy Środkowej i państw bałtyckich. Wyprawa nad trzy morza: Bałtyk, Morze Czarne i Adriatyk.

Praga | Budapeszt | Bukareszt | Konstanca | Burgas | Stambuł | Sofia

Wielka Wyprawa to opowieść o polityce, kulturze i życiu codziennym. Mamy świadomość, że dzieje się to podczas wojny na Ukrainie, dlatego często będą padać pytania o zagrożenia dla wolności i przyszłość naszej części Europy.


Dzień dwudziesty: Sofia


Narodowe Czytanie Ballad i Romansów Adama Mickiewicza. Od lewej dr Żaneta Pawłowicz, Żuliana Żelewa, Miła Mikowa, Margarita Sawowa, Hanna Kioseva

Studentki polonistyki na uniwersytecie sofijskim tłumaczą, dlaczego zdecydowały się podjąć studia na tym kierunku.

Wykładowcy (Wydział Filologii Słowiańskiej, Katedra Językoznawstwa Słowiańskiego, kierunek: filologia słowiańska, specjalność: filologia polska): mgr Wasił Gieszew; doc. dr hab. Diliana Denczewa; dr Żaneta Pawłowicz

Wykładowcy wydziału Filologii Słowiańskiej naświetlają relacje języka polskiego i bułgarskiego. Także mówią o umiejscowieniu polskiego dziedzictwa kulturowego w Bułgarii.


Prof. Ivan Derzhanski, lingwista, twórca międzynarodowej olimpiady lingwistycznej | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

W rozmowie z Piotrem Mateuszem Bobołowiczem profesor Ivan Derzhanski, który włada kilkudziesięcioma językami obcymi, mówi o znaczeniu języka bułgarskiego i jego więziach z innymi językami słowiańskimi.


Dzień dziewiętnasty: Sofia

W Bułgarii duża część społeczeństwa popiera Rosję. Można dosyć łatwo spotkać symbole rosyjskie i sowieckie | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Spacer po Sofii

Jan Olendzki z ks. Jarosławem | fot. Krzysztof Skowroński

Ruiny starożytnego miasta Serdika | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz


U bram synagogi | fot. Lech Rustecki

fot. Krzysztof Skowroński

Synagoga w Sofii | fot. Krzysztof Skowroński

Regionalne Muzeum Historyczne w Sofii | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz


Meczet w Sofii | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Sklepienie meczetu w Sofii | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Pod meczetem | fot. Krzysztof Skowroński

Galeria Narodowa w Sofii | fot. Hanna Tracz

 


Poranek Radia Wnet z Sofii. Prowadzi Krzysztof Skowroński.

Sofia, Bułgaria | fot. Hanna Tracz
Janusz Lenartowicz, słuchacz Radia Wnet | fot. Lech Rustecki

Janusz Lenartowicz mówi o słuchaniu Radia Wnet w Bułgarii.


Lazăr Comănescu, Sekretarz Generalny Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego | fot. Lech Rustecki

Lazăr Comănescu mówi o zanieczyszczeniu Morza Czarnego, a także o przyczynach i podejmowanych przeciwdziałaniach. Pozytywnie ocenia inicjatywę Trójmorza. Uważa, ze ten projekt ma perspektywę nie tylko współpracy gospodarczej, ale również w innych sferach.


Boyan, bułgarski malarz | fot. Hanna Tracz

Boyan jest ulicznym malarzem. Mówi jak z jego perspektywy wygląda życie w Bułgarii. Ubolewa nad stosunkiem swojego kraju do Rosji i wyraża nadzieje, że po wyborach, które odbędą się w niedziele, sytuacja się zmieni.


Dzień osiemnasty: Sofia

Maciej Szymański, ambasador RP w Bułgarii | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Maciej Szymański opowiada o zwyczajach ptaków w Bułgarii. Wspomina, że jego pasja ornitologiczna trwa już ponad 40 lat.

Instytut Polski w Sofii; fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Pamela Kaczmarek mówi o działalności Instytutu Polskiego w Sofii.

Instytut Polski w Sofii; fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Studentki polonistyki z Uniwersytetu w Sofii czytają poezję Adama Mickiewicza.


Protest pod Ministerstwem Energetyki Bułgarii; fot. Jan Olendzki

Granica Turcji i Bułgarii; fot. Jan Olendzki

Wojciech Gajos opowiada o tym, jak wyglądają warunki prowadzenia hotelu w Bułgarii. Wskazuje, że koszty prądu wzrosły o 50%, część obciążeń wynikających z wzrostu cen energii zostało zniwelowanych przez państwowe rekompensaty.


Cierkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Sofii; fot. Jan Olendzki
Sofia, Bułgaria; fot. Hanna Tracz

Wielka Wyprawa ze Stambułu udała się do bułgarskiej stolicy – Sofii.

Krzysztof Skowroński o krajobrazie politycznym Bułgarii, w której w weekend odbędą się wybory parlamentarne.


Dzień siedemnasty: Stambuł

Audycja specjalna ze Stambułu. Prowadzą Krzysztof Skowroński i Jan Olendzki.

Krzysztof Skowroński i Jan Olendzki | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Hagia Sofia | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Hakan Karen o historii Hagia Sofia – meczecie, a w przeszłości świątyni chrześcijańskiej. Uważana jest za najważniejsze dzieło architektury bizantyńskiej. Odegrała ważną rolę w historii chrześcijaństwa.

Hagia Sofia, wnętrze | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Bazylika św. Antoniego | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Katarzyna Kaner mówi o historii chrześcijaństwa w Turcji i oprowadza po ważnych miejscach kultu religijnego.

Górny kościół w Bazylice św. Antoniego | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Irena Podobas mówi o swojej historii zamiłowania Chopinem i działalności na rzecz szczerzenia jego twórczości wśród Turków.


Demonstracja anty-rosyjska Ukraińców w Stambule | fot. Jan Olendzki

Stanisław Pokłoński, w rozmowie z Janem Olendzkim, mówi o demonstracji Ukraińców w Stambule, nawołujących do bojkotu Rosji.


Murat Cem Orhan, kompozytor i derygent | źródło: rayhaber.com

Murat Cem Orhan o tureckim stosunku do muzyki europejskiej i o tym, jaki ona ma na nich wpływ.


Prof. dr Hasan Bülent Kahraman, rektor Uniwersytetu Işık | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Rektor Uniwersytetu Işık mówi o edukacji artystycznej w Turcji oraz czy Turcy są estetami.


Stambuł | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Hakan Kaner, historyk i przewodnik, o pochodzeniu i historii narodu tureckiego.


Poranek z największego miasta Turcji

Prof. Peter Starr, wydział Historii i Nauki, Fatih Sultan Mehmet Vakıf University | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Prof. Peter Starr mówi o pochodzeniu nazwy Stambuł, a także o współistnieniu wielu religii na terenie miasta. Tłumaczy, że dominującą od zawsze był muzułmanizm, a nawet w czasach obecnych nie można mówić o pełnej tolerancji.

Druga część wywiadu z prof. Peterem Starrem, który przeprowadził Piotr Mateusz Bobołowicz. Rozmowa dotyczy życia w Turcji, a także różnic tego kraju i Europy Zachodniej.


Hakan Kaner | fot. Lech Rustecki

Hakan Kaner opowiada o początku historii i znaczeniu dawnego Stambułu – centrum kulturalnego, handlowego oraz religijnego Turcji – łączącego oba kontynenty i nazywanego Nowym Rzymem.

 

Pomnik Republiki na placu Taskim w Stambule | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Hakan Kaner mówi o polityce zewnętrznej Turcji i rządzie Erdoğana. Jest przekonany, że Ankara sukcesywnie zwiększa swoją obecność na arenie międzynarodowej. Historyk mówi także o panturkizmie. Wiele ludzi myśli o tej idei, jednak wydaje się ona nierealna.


Dzień szesnasty: Stambuł

İdil Deniz Ergün, dyrektor Muzeum Niewinności | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Rozmowa przeprowadzona przez Piotra Mateusza Bobołowicza w stambulskim Muzeum Niewinności, stworzonym przez Orhana Pamuka. O placówce opowiada dyrektor, Idil Deniz Ergun.

Ulica w Stambule | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Poeta pod Platanem; fot. Krzysztof Skowroński
Psy w Stambule są wszechobecne | fot. Krzysztof Skowroński

Dzień piętnasty: Stambuł

Krzysztof Skowroński prowadzi Studio Dziki Zachód z pokładu miejskiego statku, płynącego przez Bosfor w Stambule | fot. Hanna Tracz

Studio Dziki Zachód można wysłuchać tutaj. Zachęcamy do wysłuchania poprzednich audycji.


Muzyczny spacer po Stambule 

Jan Olendzki w ramach audycji Solarium spaceruje szumnymi uliczkami Stambułu.

fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Zabytkowy tramwaj na ulicy Istiklal w Stambule | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Wejście na uniwersytet w Stambule; fot. Krzysztof Skowroński

Stambuł | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Bazar w Stambule | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Stambuł | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz


Dzień czternasty: Adampol

W słońcu, blasku w Adampolu,
Tam przy lasku, w szczerem polu,
Było dobrze nam.

Cząstka Polski w dzikim kraju
i gościnność niby w raju,
Polska dusza tam.

Więcej pisać nie mam czasu.
Ksiądz pogania iz za lasu,
Słońce wstało już.

Iz przepięknej tej ustroni,
Niby Anioł z lasu goni
W wichry życia Burz.

Ing. Petrucin Pietruszewski
Rok 1921

Symbol przyjaźni polsko-tureckiej. Zdjęcie z gabinetu wójta Adampola – Antoniego Wilkoszewskiego | fot. Krzysztof Skowroński

Reportaż Hanny Tracz o historii założenia miasta Adampol, pierwszych przesiedleńcach i trudnościach, które ich spotkały. Mieszkańcy wspominają swoich przodków oraz mówią o tym, jak wygląda życie w mieście obecnie.

Ignacy Kępka. Żył 101 lat. Przyjechał do Adampolu w 1842 roku i dożył do odzyskania przez Rzeczpospolitą niepodległości | fot. Krzysztof Skowroński

Rzeźba znajdująca się przed kościołem w Adampolu | fot. Krzysztof Skowroński
Antoni Dohoda, nestor Adampola | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Relacja Krzysztofa Skowrońskiego z Polonezköy, znanego jako Adampol, tureckiego miasta zamieszkanego przez Polaków.

Janek Olendzki dołączył do Wielkiej Wyprawy w Adampolu | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Dzień trzynasty: Stambuł

Meczet Sulejmana w Stambule | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Turcja
Turcja, most nad Bosforem, łączącym Azję z Europą; fot. Krzysztof Skowroński
Nocny ruch w Stambule | fot. Krzysztof Skowroński
Wielka Wyprawa dotarła do Turcji | fot. Krzysztof Skowroński

Dzień dwunasty: w drodze do Stambułu

Sobotnie Studio radio Wnet w Kruszewcu, Bułgaria | fot. Piotr Mateusz Bobolowicz

Jarmark w Kruszewcu, bułgarskie róże, spór Hanny i Piotra Mateusza, rozmowa z prof. Constantinem Geambaşu i o wiele więcej w specjalnej audycji Wielkiej Wyprawy w drodze do Stambułu.

Maksymilian z restauracji Dudenskoto Chancze | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Bułgarskie koty | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Wielka Wyprawa w drodze do Stambułu. Ceny na stacji paliw: 1 lew bułgarski – 2 zł i 50 gr | fot. Krzysztof Skowroński

Dzień jedenasty: Burgas

Burgar, widok ze Studia Wielkiej Wyprawy | fot. Hanna Tracz
plaża w Burgas, Bułgaria | fot. Hanna Tracz

Wielka Wyprawa wyruszyła do Bułgarii. Po drodze do kolejnego punktu naszej podróży – Burgas – podziwialiśmy malownicze widoki miast nad Morzem Czarnym.

Nesebar, Bułgaria | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Nesebar, Bułgaria | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Nesebar, Bułgaria | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Nesebar, Bułgaria | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Warna, Bułgaria. Miasto tranzytowe Wielkiej Wyprawy; fot. Krzysztof Skowroński

Podsumowanie pobytu Rumunii

Rumuni są jak trzcina potrafią się naginać i jak jeże potrafią się bronić gdy jest taka konieczność”- cytat z jednej z rozmów w Bukareszcie, gdzie udało się porozmawiać z dwoma analitykami, którzy przedstawili odmienna ocenę sytuacji na Ukrainie.

Drzwi do wiedzy, Bukareszt | fot. Krzysztof Skowroński

Analityk pierwszy:

  1. Putin już przegrał wojnę. Chciał iść drogą Piotra I, a idzie drogą cara Mikołaja I.
  2. Rozchodzą się drogi Putina, który chce wejść do historii jako odnowiciel imperium, z jego najbliższym otoczeniem, które ma w nosie jakie miejsce w historii zajmie Putin, martwiąc się o to, co z nimi się stanie po wojnie.
  3. Putin wierzył w to, że wojna potrwa tydzień.
  4. Putin nie użyje nawet taktycznej broni nuklearnej, bo nie zgodzi się na to jego otoczenie.
  5. Rosja się rozpadnie i wpadniemy w przestrzeń wielu niewiadomych.
  6. Chiny, patrząc na przewagę technologiczną Zachodu, nie podejmą żadnych działań skierowanych przeciw Tajwanowi.
  7. Amerykanie nie mogą pozwolić sobie na przegraną Ukrainy.
  8. Ukraina po wojnie stanie się jednym z najważniejszych podmiotów w Europie.
  9. Zwycięstwo Ukrainy przypieczętuje klęskę polityki niemieckiej.
  10. Z punktu widzenia Polski ważne jest jaką pozycje zajmiemy przy odbudowie Ukrainy.
  11. Czekamy na traktat polsko – ukraiński.
  12. Rumunia boi się, że zwycięstwo Ukrainy pogorszy jej pozycje geopolityczna, ale z tego nie wynika zwrot w jej polityce.
  13. Trzecim morzem w koncepcji polskiej nie jest Adriatyk, a morze Kaspijskie.
  14. W interesie Polski jest nawiązanie jak najlepszych kontaktów z Turcją.
  15. Upadek Putina nie spowoduje bezpośrednio upadku Łukaszenki.
  16. Największą niewiadomą są wyniki wyborów w Polsce. Jeśli wygra opozycja, to przestaniemy odgrywać samodzielną rolę w polityce zagranicznej.

Analityk drugi:

  1. W czasie ukraińskiej kontrofensywy nie ma istotnych i kluczowych zwycięstw.
  2. Zasoby militarne i gospodarcze Rosji są wystarczające, by pokonać Ukrainę.
  3. Putin nie cofnie się i może wykorzystać taktyczną broń nuklearną.
  4. Putin wygra wojnę na Ukrainie.
Widok na trasę do Parlamentu w Bukareszcie | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Dzień dziesiąty: Konstanca

Naim Belgin, przewodniczący Demokratycznej Unii Tatarów w Konstancy | fot. Piotr Mateusz Bobolowicz

Naim Belgin mówi o przetrwaniu języka tatarskiego w Kazachstanie i różnych odnogach narodu tatarskiego. Podkreśla bogatą historię Tatarów, która liczy ponad 3000 lat.


George Varsami | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

George Varsami mówi o największym porcie w Rumunii. Port zwiększył swoją moc przeładunkową w dobie wojny w Ukrainie. Gość Wielkiej Wyprawy mówił także o problemie zanieczyszczenia Morza Czarnego.


Audycja specjalna z Konstancy

Szpieg | mal. Nicolae Grigorescu

Historia obrazu „Szpieg” jednego z najwybitniejszych malarzy rumuńskich Nicolae’a Grigorescu. Wykonał go podczas wojny o niepodległość w 1877.


Rumuński kot pod pomnikiem Owidiusza (w tle) | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Wojciech Jankowski mówi o różnicach w języku Tatarów krymskich i rumuńskich, a także o ich historii przesiedlania się.


 

Claudia Balint, radca prawny, przedstawicielka Demokratycznej Unii Tatarów | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Claudia Balint opowiada o Międzykulturowym Festiwalu Kurultaj, promujący kulturę tatarską. Naświetla także sytuację Tatarów krymskich.


Bogdan Polipciuc, prezes Domu Polskiego w Bukareszcie | fot. Hanna Tracz

Bogdan Polipciuc mówi o problemach, z którymi obecnie borykają się Rumuni, a także o tym, co łączy Polskę z tym krajem.

Rozmówca Hanny Tracz opowiada o historii swojej rodziny.


Glykon – bóstwo płodności i uzdrowień; posag odnaleziony w Konstancy | fot. Wikipedia

Historia wyjątkowego posągu Glykona, odnalezionego w Konstancy.


Morze Czarne, Konstanca | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Pracownik Muzeum Marynarki w Konstancy tłumaczy pochodzenie nazwy Morza Czarnego.

Pracownik Muzeum Marynarki w Konstancy | fot. Hanna Tracz

Plac Owidiusza w Konstancy | fot. Hanna Tracz

W starożytności w Tomis, dzisiejszej Konstancy, ostatnie lata swojego życia spędził wygnany tu z Rzymu słynny poeta Owidiusz.


Konstanca | fot. Lech Rustecki

Historia Konstancy sięga czasów starożytnych, kiedy to greccy koloniści z Miletu założyli tu osadę i nazwali ją Tomis. Na początku IV wieku p.n.e. miasteczko zyskało nową dzielnicę, która na cześć ówczesnego cesarza Konstantyna Wielkiego nazwana została Constantiana. Zachęcamy do wysłuchania wywiadu o historii dwudziestopięciowiecznego miasta.


Muzeum Archeologii w Konstancy | fot. Krzysztof Skowroński

Morze Czarne jest najmłodszym morzem w świecie. O tym jak powstało, opowiada pracownik Muzeum Archeologicznego.


Poranek Radia Wnet nad Morzem Czarnym

Restauracja Czernomorka, na zdjęciu Nela Oleksiejewa i Anastazja Suraj  | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Nela OleksiejewaAnastazja Suraj o ukraińskiej restauracji Czernomorka w Konstancy, a także o sytuacji uchodźców w Rumunii.


Fechet Mircea, wiceprzewodniczący Komisji Ochrony Środowiska Parlamentu Rumunii | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Fechet Mircea mówi o zanieczyszczeniu Morza Czarnego. Rumunia obserwuje nowe zjawiska, które, według polityka, są wynikiem zmian klimatycznych. Ponadto, naświetla zróżnicowaną strukturę źródeł energii tego kraju.


Marian Cruşoveanu i Mircea Banias, posłowie z Konstancy | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Marian CruşoveanuMircea Banias mówią o historii i obecnym znaczeniu ważnego punktu transportowego, którym jest port w Konstancy. Dziś zboże z Ukrainy jest transportowane między innymi przez ten port.


Dzień dziewiąty: Konstanca

prof. Constantin Geambaşu, rumuński polonista | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Krzysztof Skowroński opowiada o drugim morzu na trasie Wielkiej Wyprawy – Morzu Czarnym – które od czasów starożytnych budziło grozę wśród marynarzy. W podcaście także wywiad Piotra Mateusza Bobołowicza z rumuńskim polonistą – profesorem Constantinem Geambaşu – tłumaczem dzieł Józefa Mackiewicza.


Konstanca: Rzym, Konstantynopol i Istambuł – dwie stolice, trzy imperia odcisnęły piętno na największym porcie na Morzu Czarnym | fot. Krzysztof Skowroński

Wielka Wyprawa dotarła do miasta Konstanca, leżącego nad Morzem Czarnym.

Morze Czarne, Konstanca | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Dzień ósmy: Bukareszt

Krzysztof Skowroński i Joanna Rawik | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Krzysztof SkowrońskiJoanna Rawik o pięknie stolicy Rumunii i bogatej kulturze tego kraju.


Hunyadi László a ravatalon | mal. Madarász Viktor

Historia pewnego obrazu, nazywanego węgierską dumą.


Poranek Radio Wnet w stolice Rumunii

W dzisiejszej audycji powróciliśmy do spraw węgierskich. W rozmowie z Lőrincem Nacsą poruszyliśmy temat sporu Węgier i Polski z Unią Europejską. Według węgierskiego polityka, problem leży przede wszystkim w sferze obyczajowej i ideologicznej. Całego wywiadu mogą Państwo wysłuchać tutaj.


Właściciel kawiarni w Bukareszcie | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Joanna Rawik rozmawia z właścicielem bukaresztańskiej kawiarnio-cukierni.


Panorama Bukaresztu z Pałacu Parlamentu | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Joanna Rawik i Piotr Mateusz Bobołowicz | fot. Krzysztof Skowroński

Joanna Rawik opowiada o Bukareszcie, który nazwała małym Paryżem.  Mówi także o wielkich rumuńskich filozofach – Nae Ionescu, Mircea Eliade i Constantin Noica. Piotr Mateusz Bobołowicz opowiada historię pewnej piosenki.

Rumunia, bar, Piotr i Hania
Pani, prowadząca lokalny bar w Sighişoarze w Rumunii, troszcząc się o klientów, podrygiwała w takt piosenki, którą usłyszała, gdy miała 16 lat | fot. Lech Rustecki

Dr Ernest Oberländer – Târnoveanu, dyrektor Rumuńskiego Narodowego Muzeum Historycznego | fot. Hanna Tracz

Dr Ernest Oberländer – Târnoveanu mówi o języku rumuńskim, który jest świadectwem skomplikowanej historii tego narodu. A także tłumaczy, co znaczy być Rumunem i jaką dumę odczuwa, będąc nim. Jednak wrażenie na nim roi również historia naszego kraju.


Dzień siódmy: Bukareszt

Pałac Parlamentu w Bukareszcie | fot. Hanna Tracz

Krzysztof SkowrońskiJoanna Rawik z relacją z Bukaresztu. Między innymi mówią o tzw. Domu Ludowym, w którym mieści się siedziba parlamentu.


Sztuka jest magią – audycja specjalna

Profesor Constantin Geambaşu i Joanna Rawik | fot. Krzysztof Skowroński

Profesor Constantin Geambaşu, rumuński slawista i polonista, mówi o swoim zamiłowaniu do języka polskiego i wielkiej pasji, którą jest tłumaczenie polskich dzieł na język rumuński.


Joanna Rawik i Krzysztof Skowroński | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Joanna Rawik wraz z Wielką Wyprawą znajduje się w Bukareszcie. Wspomina czasy dzieciństwa w Rumunii i relacjonuje swój pierwszy pobyt od 1968 roku.

Widok z pierwszego studia Wielkiej Wyprawy w Bukareszcie | fot. Krzysztof Skowroński

Piękno w chaosie bukaresztańskiej architektury.

Centrum rumuńskiej stolicy | fot. Lech Rustecki

Z Czech, przez Węgry, ekipa Wielkiej Wyprawy przybywa do Rumunii i odwiedza jej stolicę, gdzie 10 czerwca 2022 roku odbył się szczyt Bukaresztańskiej Dziewiątki. Radio Wnet, realizując swoją misję radia w podróży, odwiedziła kraje należące do B9. relację można zobaczyć tutaj.


Dzień szósty: w drodze do Bukaresztu, Sighişoara

Sighişoara, miasto urodzin Vlada Țepeșa (Drakuli), które znajduje się na liście UNESCO, jest kolejnym przystankiem Radio Wnet na drodze do Bukaresztu.

Hanna Tracz i Lech Rustecki | fot. Piotr Mateusz Bobolowicz
Sighişoara, Rumunia | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Sighişoara, Rumunia | fot. Piotr Mateusz Bobolowicz

Dzień piąty: w drodze do Bukaresztu, Oradea

Wielka Wyprawa znajduje się w Rumunii i podziwia widoki nocnej Oradei, miasta przy granicy Węgier.

Oradea, Rumunia; fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Nocna Oradea, Rumunia; fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Otwarcie kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną

W sobotę 17 września – w rocznicę napadnięcia Związku Radzieckiego na Polskę w 1939 roku. Przeprowadzenie uroczystości otwarcia przeprawy w ten dzień podkreśla suwerenny wymiar tego przedsięwzięcia. otwarcie kanału żeglugowy na Mierzei Wiślanej, który pozwala Polsce na uniezależnienie sprawy przyjmowania transportu morskiego od decyzji Rosji.

Krzysztof Skowroński z relacją z Mierzei Wiślanej.

Andrzej Duda podczas otwarcia przekopu na Mierzei Wiślanej | fot. Radio Wnet
Uroczystość otwarcia przekopu | fot. Krzysztof Skowroński

Budapeszt

Drzwi do wiedzy, Budapeszt | fot. Krzysztof Skowroński

Podsumowanie pobytu w stolicy Węgier:

  1. Węgierska polityka zagraniczna podyktowana jest przez zależność od rosyjskiego gazu (85%) i historii (traktat z Trianon).
  2.  Stopień uzależnienia od Rosyjskiego gazu nie jest konsekwencja polityki Victora Orbana, ale blokady budowy gazociągu Nabucco, która m.in. zablokowali sami Węgrzy.
  3. Węgrzy uważają, że krytyka ze strony Polski ich stosunku do wojny na Ukrainie jest niesprawiedliwa, bo nie uwzględnia sytuacji gospodarczej Węgier.
  4. Węgry chcą być europejskim portem na jedwabnym szlaku.
  5. Węgrzy mają gwarantowaną cenę benzyny (480 forintów czyli 5 zł 60 gr), ale często tej benzyny na stacjach nie ma. Dużo małych stacji zbankrutowało, cześć ma krótsze godziny otwarcia. Różnice między ceną komercyjną a gwarantowaną pokrywa MOL. Cena gwarantowana jest tylko dla obywateli Węgier.
  6. Gwarantowana jest też cena na niektóre produkty spożywcze, m.in. chleb, mleko, olej słonecznikowy, cukier, ale trudno się zorientować jak ten system funkcjonuje.
  7. Węgrów czekają (nie tylko ich oczywiście) olbrzymie podwyżki cen energii i gazu. Proporcjonalnie większe niż w innych krajach.
  8. Inflacja wynosi 16% 9. Węgrzy mają dodatni bilans handlowy (1.6 mld euro).
  9. Najdziwniejsze twierdzenie: „Węgrzy giną na tej wojnie”, ale winni są Ukraińcy, którzy powołują ich do wojska, a nie Rosjanie, którzy do nich strzelają.
  10. Ukraina nie powinna walczyć, nie powinna chcieć być w NATO. Powinna zaakceptować fakt bycia terenem wpływu Kremla.
Panorama Budapesztu, Węgry | fot. Hanna Tracz
  1. Węgrzy nie lubią Ukraińców i Rumunów.
  2. Węgrzy lubią Polaków i Serbów.
  3. Są pragmatyczni i cenią niezależność, prowadzą samodzielną politykę.
  4. Gospodarka węgierska jest mieszanką socjalizmu i wolnego rynku, z powiększającą się częścią socjalistyczną.
  5. Parlament węgierski jeszcze nie zaakceptował rozszerzenia NATO o Szwecję i Finlandię.
  6. W żadnym mieście nie widzieliśmy tylu restauracji i barów transmitujących wydarzenia sportowe.
  7. Węgry są obserwatorem w radzie państw tureckich.
  8. Najbogatszy Węgier to Lorenc Meszaros (majątek 1.5 mld $). Prywatnie jest kolegą premiera.
  9. Wywiad Wojskowy ma skrót KMNBSZ.
  10. Szef MSZ Węgier Péter Szijjártó otrzymał z rąk szefa rosyjskiej dyplomacji Siergieja Ławrowa Order Przyjaźni, przyznany przez prezydenta Rosji Władimira Putina ( w grudniu 2021).
  11. Rosyjski dostawca technologii jądrowej – Rosatom otrzymał pozwolenie na budowę dwóch nowych bloków w węgierskiej elektrowni jądrowej Paks. Na terenie budowy powiewają dwie flagi – rosyjska i węgierska.

Dzień czwarty: Budapeszt

Lőrinc Nacsa, węgierski polityk, rzecznik Chrześcijańsko-demokratycznej Partii Ludowej | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Lőrinc Nacsa wypowiada się na temat konfliktu Węgier z Unią Europejską. Jest zdania, że „biurokratom” w Brukseli zależy na tym, aby pokazać, iż demokracja liberalna jest jedyną właściwą ideologią.


Pomnik Imre Nagya; fot. Piotr Bobołowicz

Teresa Worowska opowiada o specyfice języka węgierskiego. Podkreśla jego obrazowość. Choć wydaje się skomplikowany, ma o wiele mniej wyjątków niż język polski. Rozmowę prowadzi Piotr Mateusz Bobołowicz.


Wnętrze Domu Dziedzictwa; fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

 

Budynek Galerii Narodowej w Budapeszcie; fot. Hanna Tracz
Lech Rustecki; fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Dzisiaj do ekipy Wielkiej Wyprawy dołączył Lech Rustecki. Spotkaliśmy go na dworcu zachodnim w Budapeszcie.

Pomnik Lajos Kutja; fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Poranek Radio Wnet w Budapeszcie

Tibor Navracsics, minister ds. rozwoju regionalnego i funduszy europejskich, były wicepremier w rządzie Viktora Orbána w latach 2010-2014  | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Tibor Navracsics odniósł się do różnicy w podejściu Warszawy i Budapesztu do sankcji wobec Rosji.

Nie rozumiemy, czemu Polska krytykuje Węgry, ponieważ nie jesteśmy w tej samej sytuacji. Wy macie węgiel i inne surowce.

Węgry są uzależnione od rosyjskiego gazu, co warunkuje węgierską politykę. Nie oznacza to jednak, jak podkreślił, że Węgry są prorosyjskie i antyukraińskie.


Antal Kiss, dyrektor węgierskiego Centrum Rozwoju | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz


Krzysztof Ducki, grafik-plakacista, prezes Hungarian Poster Association & Posterfest | fot. csw.torun.pl

Krzysztof Ducki do lat 80. mieszka w Budapeszcie. W rozmowie z Hanną Tracz mówi o życiu na Węgrzech i charakterze obywateli tego państwa. Zauważa, że mają kompleks małego kraju.

Druga część rozmowy z Krzysztofm Duckim, w której grafik tłumaczy czym jest plakat.


Dzień trzeci: Budapeszt

Prawie w każdej knajpie węgierskiej stolicy można oglądać sport | fot. Krzysztof Skowroński
Przygotowania do Poranka Radia Wnet w Budapeszcie | fot. Krzysztof Skowroński

W stolicy Węgier Wielką Wyprawę spotkało prawdziwe oberwanie chmury.

Budapeszt | fot. Krzysztof Skowroński
Budapeszt | fot. Krzysztof Skowroński

Pociągiem do Budapesztu w Wielką Wyprawę – Trójmorze, tym razem nad Morze Czarne i Adriatyk | fot. Lech Rustecki

W Pradze spędziliśmy 40 intensywnych godzin. Udało się przeprowadzić cztery polityczne rozmowy:

Jaroslavem Kurfürstem, wiceministrem spraw zagranicznych. Tym razem przyjął nas w pięknym pałacu Czerninów na Hradczanach. Kolejna rozmowa dotyczyła ukraińskich archiwów KGB, o których opowiadał pierwszy szef czeskiego IPN a obecnie przewodniczący sejmowej Komisji Obrony – Pavel Žaček. Na trzecie spotkanie umówiliśmy się w Instytucie Polskim z byłym premierem Czech Mirkiem Topolankiem. Ale pierwszym, wprowadzającym nas w czeska politykę, był David Stulik, z którym spotkaliśmy się na dworcu głównym.

Dworzec Główny w Pradze | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Po tych rozmowach – następujące wnioski: 

  1. Nie możemy liczyć na wsparcie Pragi w sporze z Unią Europejską.
  2. Nie znajdziemy wsparcia Czechów w naszych staraniach o reparacje wojenne.
  3. Agentura Rosyjska może politycznie zdestabilizować Czechy.
  4. Rząd w Pradze w pełni popiera Ukrainę i z tego poparcia się nie wycofa.
  5. Jest pewien podziw Czechów dla strategii i myślenia geopolitycznego rządów polskich.
  6. Wojna na Ukrainie bardzo zbliżyła Pragę i Warszawę i pokazała nad Wełtawą sensowność koncepcji Trójmorza i włączenia do niej Ukrainy.
  7. Rząd Czeski nie ma własnej koncepcji walki z kryzysem energetycznym i nie ma skłonności do zanegowania pakietów klimatycznych.
  8. Politycy czescy uważają, że polityka Polska opiera się o dwa aksjomaty: niechęci do Niemiec i nienawiści do Rosji.
  9. Z czeskiego punktu widzenia Wyszehrad przez p ostawę Węgier na razie stracił sens.
  10. Czesi nie rozumieją spraw i sporów wewnątrz polskich.
  11. Rząd Petra Fiali łączy z rządem PIS wspólnota poglądów euroatlantyckich, ale dzieli wizja przyszłości Europy.
  12. Czesi boją się ruskiego miru.
  13. W Czechach mieszka 40 tys. Rosjan.
  14. Rząd Czeski jest za rozszerzeniem Unii o kraje bałkańskie.

Nowy Ratusz i pomnik rabina Jehudy Löwa ben Becalela | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Nie zabrakło na naszej drodze ciekawostek o miejscach, w które odwiedzaliśmy:

  1. Apostoł św. Bartłomiej zginął prawdopodobnie na terenie dzisiejszego Azerbejdżanu.
  2. Na pałacu Thunów jest tablica upamiętniającą Józefa Czapskiego.
  3. Na przeciw pałacu „Czapskiego” jest kamienica, w której tuż przed drugą wojna ukrywał się Wojciech Korfanty.
  4. Miejsce kapłana w świątyni Salomona miało rozmiar 27 na 9 metrów i takich rozmiarów są kościółki romańskie.
  5. Na praskim uniwersytecie wykładał Albert Einstein, a w Teatrze Stanów Mozart dyrygował podczas premiery Wesela Figara.
  6. Vaclav Havel, dziadek Vaclava Havla, wybudował na początku XX wieku wspaniały secesyjny dom handlowo-rozrywkowy „Pałac Lucerna”.

O godzinie 15 Wielka Wyprawa opuściła Pragę, by przez pola bitwy pod Austerlitz dojechać do Budapesztu. Przybyliśmy na miejsce o 21.

Bitwa pod Austerlitz | mal. François Gérard

Ekipa Wielkiej Wyprawy pragnie wyrazić serdeczne podziękowania dla księdza Edwarda Walczyka, proboszcza parafii św. Bartłomieja za gościnę, śniadania, msze świętą i ojców dominikanów oraz studentów rzeszowskich za zaproszenie na kolacje; Macieja Ruczaja, dyrektora Instytutu Polskiego i całego zespołu za pomoc w umawianiu gości; Jerzego Dziewięckiego, naszego przewodnika po Pradze, tłumacza i słuchacza Radia Wnet; Mariusza SuroszaPiotra Góreckiego za zdradzenie kilku czeskich sekretów.


Dzień drugi: Praga

Poranek Radio Wnet w czeskiej stolicy

Mirek Topolánek, były premier Czech w latach 2006-2009 | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Mirek Topolánek tłumaczy, jakie znaczenie ma inicjatywa Trójmorza, podkreślając, że częścią tego układu powinny stać się Mołdawia i Ukraina. Krytykuje politykę Unii Europejskiej i sposób, w jaki rozwiązuje konflikty z innymi państwami.

Mirek Topolánek, były premier Czech w latach 2006-2009 | fot. Krzysztof Skowroński

Mirek Topolánek wskazuje na konieczność znalezienia środków rozwiązania kryzysu energetycznego. Tłumaczy, że mechanizm rozwoju cen w Europie został zachwiany przez Zielony Ład i agresję Rosji na Ukrainę.

Premier Czech z lat 2006-2009 wypowiada się na temat największych zagrożeń dla Europy, którymi są rosyjski imperializm oraz dżihad.


Korytarz w Pałacu Czerninów, w którym mieści się Ministerstwo Spraw Zagranicznych | fot. Krzysztof Skowroński

Jaroslav Kurfürst, wiceminister spraw zagranicznych Czech | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Jaroslav Kurfürst mówi o wysiłkach, które podejmuje rząd czeski w zakresie bezpieczeństwa energetycznego. Ponadto, komentuje spór Polski i Komisji Europejskiej o KPO i wojnę w Ukrainie.

Wiceminister spraw zagranicznych Czech już był gościem Radio Wnet w ramach Bukaresztańskiej 9. Mówił m.in. o tym, kiedy Ukraina może liczyć na wstąpienie do UE i rosyjskim kolonializmie.

B9 – Jaroslav Kurfürst: rozpad Związku Sowieckiego był ostatnim rozdziałem dekolonizacji


Pavel Žaček, przewodniczący sejmowej Komisji Obrony | fot. Krzysztof Skowroński

Pavel Žaček mówi o ukraińskich archiwach KGB, które zostały wywiezione. Dzięki digitalizacji udało się dowiedzieć się o operacjach KGB w Europie Środkowej.


Inna Kurochkina, twórczyni kanału I-NEWS (Ichkeria NEWS) na YouTube, przedstawicielka premiera Czeczeńskiej Republiki Ichkerii Akhmeda Zakajewa | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Inna Kuroczkina o wspomnieniach swojej młodości w Gruzji z czasów walki o niepodległość, rosyjskiej mentalności i literaturze oraz o tym, jak różnią się one od zachodnich. Wywiad został przeprowadzony przez Piotra Mateusza Bobołowicza na ll Forum Wolnych Narodów Rosji.


David Stulik, ekspert w Centrum Polityki Bezpieczeństwa Europejskiego, były dyplomata UE w Kijowie | fot. Krzysztof Skowroński

David Stulik w rozmowie z Krzysztofem Skowrońskim mówi o wsparciu, jakie udzielają Czechy Ukrainie. Ubolewa nad uzależnieniem energetycznym od Rosji.


Ks. Edward Walczyk, proboszcz parafii św. Bartłomieja w Pradze Kyje | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Ks. Edward Walczyk  opowiada o swojej posłudze w Czechach. A także relacjonuje niedawny pobyt na Białorusi i w Kirgistanie.

Św. Bartłomiej w kościele w Pradze | fot. Krzysztof Skowroński

Proboszcz parafii św. Bartłomieja o patronie trzynastowiecznego kościoła w Pradze.


Spacer Wielkiej Wyprawy po Pradze

Krzysztof Skowroński i Jerzy Dziewięcki na Rynku Staromiejskim | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

W ramach audycji „Co słychać?” Krzysztof SkowrońskiJerzy Dziewięcki spacerują po Rynku Staromiejskim, ukazując uroki czeskiej stolicy.


(od lewej) Mariusz Surosz, pisarz, autor trzech książek o Czechach; Krzysztof Skowroński, redaktor naczelny Radio Wnet; Piotr Górecki, dziennikary PAP .| fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Rozmowa o kulturze, kuchni i mentalności Czechów w Lucernie. Szczególnego charakteru nadawały czeskie piosenki, dobrane przez Piotra Mateusza Bobołowicza.

Witraż seceszjny w Lucernie, domu wybudowanym na początku XX wieku przez Vacslava Havla, dziadka byłego prezydenta Czech – Vaclava Havla | fot. Krzysztof Skowroński

Maciej Ruczaj, dyrektor Instytutu Polskiego w Pradze | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Dyrektor Instytutu Polskiego w Pradze Maciej Ruczaj opowiada o śladach, jakie po sobie w stolicy Czech zostawiły stare rody arystokratyczne.


Tak minął pierwszy dzień Wielkiej Wyprawy (13.09.2022). 
Widoki wieczornej Pragi.

Kościół św. Mikołaja | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Przy Zamku na Hradczanach | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Kamiennicy na ulicy Nerudova | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

David Stulik | fot. Krzysztof Skowroński

David Stulik, ekspert w Centrum Polityki Bezpieczeństwa Europejskiego i były dyplomata UE w Kijowie, który spędził w Ukrainie 12 lat, mówi m.in. o Václavie Klausie, rosyjskich wpływach na politykę Czech oraz o chińsko-amerykańskim konflikcie.

Ciąg dalszy rozmowy usłyszą Państwo w jutrzejszym Poranku Radio Wnet.

Pomnik Britona Nicholasa Wintona na dworcu głównym w Pradze | fot. Krzysztof Skowroński

Praga, ul. Nerudova, Krzysztof Skowroński pod domem, w którym się urodził polski malarz i pisarz Józef Czapski (1896-1993) | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Krzysztof Skowroński, redaktor naczelny Radia Wnet, z relacją z Pragi. Nakreśla plany Wielkiej wyprawy w Złotym Mieście. Nie zabraknie wywiadów o kulturze, polityce i życiu codziennym mieszkańców polskiego sąsiada.

W oknie plebanii wybudowanej w XVll wieku ks. Edward Walczyk, proboszcz parafii św. Bartłomieja w Pradze Kyje | fot. Krzysztof Skowroński

Ksiądz Edward tuż po powrocie z Kirgistanu gości ekipę Wielkiej Wyprawy.

Kościół św. Bartłomieja z Xlll wieku | fot. Krzysztof Skowroński

Studio nad Nysą

Obraz Władysława Chmielińskiego w Studiu za Nysa | Fot. Krzysztof Skowroński

Wielka Wyprawa po drodze do pierwszego celu zatrzymała się w Görlitz. Jan Bogatko, gospodarz Studio za Nysą, oprowadza po swojej skarbnicy i prezentuje obraz, ukazujący starą Warszawę.


Takie niebo spotkało nas przed pierwszym postojem w drodze do Pragi w Studiu za Nysą.

Fot. Krzysztof Skowroński

Zobacz naszą podróż po państwach nadbałtyckich. Zwiedziliśmy Wilno, Kowno, Kłajpedę, Rygę, Tallinn, Helsinki, Sztokholm i Szczecin. 

Wielka Wyprawa. Morze Bałtyckie

Lazăr Comănescu o historii konfliktów na Morzu Czarnym: rywalizacja nie może być instrumentem do osiągnięcia dominacji

Featured Video Play Icon

Morze Czarne, Konstanca | fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Sekretarz Generalny Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego wypowiada się na temat działań organizacji. Mówi, dlaczego Rosja wciąż jest jej członkiem.

Do Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego należy Rosja. Lazăr Comănescu przyznaje, że przepisy organizacji nie przewidują wykluczenia członka.

Sekretarz Generlny organizacji w polityce międzynarodowej docenia rolę rozmów.

Na przykład porozumienie odnośnie do eksportu ukraińskiego zboża pokazuje to, jak wiele można osiągnąć na drodze negocjacji.

Rada Państw Morza Czarnego zajmuje się nie tylko współpracą pomiędzy państwami, lecz także działaniami na rzecz oczyszczenia jednego z bardziej zanieczyszczonych akwenów świata – Morza Czarnego.

Śmieci zebrane z morza są poddawane recyklingowi i robi się z nich rzeczy potrzebne dzieciom w szkołach.

Odpowiadając na pytanie o to, jak agresja Rosji względem Ukrainy wpisuje się w burzliwą historię walki o wpływy na Morzu Czarnym, Lazăr Comănescu mówi o tym, czym jest zła rywalizacja.

Konkurencja zawsze była motorem postępu, rywalizacja jest częścią ludzkiego życia. Jednak powinna być ona instrumentem służącym do rozwoju, a nie do osiągania dominacji.

Wysłuchaj całej rozmowy już teraz!

K.K.

Czytaj także:

Tatar z Konstancy: chcemy pokonania Rosji na Ukrainie i szybkiego zakończenia wojny

Mirek Topolánek: 15 lat temu Polska jako jedyna dążyła do uniezależnienia się od rosyjskich paliw kopalnych

Featured Video Play Icon

Mirek Topolánek, premier Czech w latach 2006-2009 | fot. Krzysztof Skowroński

Premier Czech z lat 2006-2009 wypowiada się na temat największych zagrożeń dla Europy.

Były premier Czech przychyla się do tezy zawartej w ostatnim numerze „Kuriera Wnet” mówiącej o tym, iż wielkimi zagrożeniami dla Europy jest rosyjski imperializm oraz dżihad.

Najwięksi nieprzyjaciele Europy to Rosja i dżihad. Do tego dodałbym jeszcze spór globalny – spór pomiędzy Rosją a Chinami.

Wobec tych zagrożeń, były premier Czech za właściwe podejście uznaje to oparte na współpracy Europy ze Stanami Zjednoczonymi.

Jestem człowiekiem bardzo zorientowanym na kierunek euroatlantycki.

Mirek Topolánek mówi także o tym, że to Polska wyróżnia się podjęciem szybkich działań wobec zagrożenia, jakie stanowi Moskwa.

Polska jako jedyne państwo w Europie od około 15 lat dąży do uniezależnienia się od paliw kopalnych z Rosji.

Wysłuchaj całej audycji już teraz!

K.K.

Praga – opowieść o najważniejszych praskich rodach

Korytarz w Pałacu Czerninów, w którym mieści się Ministerstwo Spraw Zagranicznych | fot. Krzysztof Skowroński

Maciej Ruczaj jest dyrektorem Instytutu Polskiego w Pradze. Opowiada o śladach, jakie po sobie w stolicy Czech zostawiły stare rody arystokratyczne.

Jednym z kluczowych dla historii stolicy Czech rodów jest ród Schwarzenbergów. Jak się okazuje, także w dzisiejszych czasach odgrywa on ważną rolę dla kraju położonego nad Wełtawą.

Karol Schwarzenberg był ministrem spraw zagranicznych, jedną z ważnych osobistości ostatnich 30 lat.

Praską arystokrację nie charakteryzowało wywyższanie się. Byłoby to sprzeczne z czeskim obyczajem.

Czeski egalitarny etos jest tutaj bardzo ważny. Oni nigdy nie pozwoliliby sobie na taki angielski, widoczny podział na klasy.

Z kolei piękne barokowe czy też klasycystyczne pałace budowane przez arystokrację dziś służą państwowej administracji.

Praktycznie wszystkie ministerstwa, z kilkoma wyjątkami, znajdują się w dawnych pałacach.

Wysłuchaj całej rozmowy już teraz!

K.K.

Czytaj także:

Były premier Czech dla Wielkiej Wyprawy Radia Wnet: UE nie przeciwdziała przyczynom, a jedynie skutkom kryzysu

Wielka Wyprawa. Morze Bałtyckie

Szczecin/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Po Wilnie, Kownie, Kłajpedzie, Rydze, Tallinnie, Helsinkach i Sztokholmie Wielka Wyprawa Radia Wnet odwiedziła Szczecin.

W czasie Wielkiej Wyprawy przejedziemy około 10 tysięcy kilometrów. Wysłuchają państwo audycji z czternastu państw Europy Środkowej i państw bałtyckich. Wyprawa nad trzy morza: Bałtyk, Morze Czarne i Adriatyk.

Wilno | Kowno | Kłajpeda | Ryga | Tallinn | Helsinki | Sztokholm | Szczecin

Wielka Wyprawa to opowieść o polityce, kulturze i życiu codziennym. Mamy świadomość, że dzieje się to podczas wojny na Ukrainie, dlatego często będą padać pytania o zagrożenia dla wolności i przyszłość naszej części Europy.


Wielka Wyprawa Radia Wnet dotarła do Szczecina.

Stocznia Szczecińska/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Wojewoda zachodniopomorski Zbigniew Bogucki mówi o torze wodnym, który pozwala dopłynąć statkom do Szczecina. Zauważa, że od lat mówiono o pogłębieniu toru żeglugowego. Wskazuje, że kolejnym ważnym projektem jest polsko-duński Baltic Pipe, który otwarty ma zostać już za kilkanaście tygodni. Gość Poranka Wnet odnosi się do katastrofy na Odrze. Wskazuje na wagę oczyszczania rzeki ze śniętych ryb. Mówi o współpracy ze stroną niemiecką. Nie była ona najlepsza. O 9.30 zbierze się sztab kryzysowy, który podejmie decyzję ws. odblokowania Odry.

Zbigniew Bogucki o uchodźcach z Ukrainy w województwie zachodniopomorskim. Część Ukraińców wraca już do siebie.

Zbigniew Bogucki/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Piątą stolicą Wielkiej Wyprawy jest Sztokholm (31.08.2022-02.09.2022)

W Vimmerby rozmawialiśmy z Robertem Soowikiem, naszym gospodarzem w izbie Emila ze Smalandii, gdzie mieści się pensjonat dla turystów odwiedzających park Astrid Lindgren,  w którym można się przenieść w świat miejsc i bohaterów książek pisarki.


Hanna Tracz, Jadwiga Skowrońska, Piotr Mateusz Bobołowicz, Fot. Radio Wnet


O najsłynniejszej szwedzkiej formacji opowiada dyrektor ABBA The Museum. Audycję prowadzą: Hanna Tracz i Jadwiga Skowrońska.


Dyrektor Muzeum Średniowiecza Tina Rodhe opowiada o dziejach Sztokholmu, który po raz pierwszy został wspomniany został z 1251 r. W XIII w. nastąpiła lokacja miasta na miejscu którego była wcześniej osada rybacka. Muzeum Średniowiecza obejmuje okres od 1050 do 1523 r. Najcenniejszym eksponatem jest statek Riddarholm. Poza nim wystawa nie obejmuje obiektów o dużej wartości. Opowiada ona o dziejach zwykłych ludzi.


Opowieść z Muzeum Vasy. Dowiadujemy się jak odkryty został okręt Vasa. Anders Franzén po trzech latach poszukiwań odnalazł odkręt w 1956 r. W 1961 r. został on wydobyty na powierzchnię po ponad trzech wiekach od zatonięcia.

Grzegorz Poznański / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Grzegorz Poznański wyjaśnia, że Morze Bałtyckie ma podstawowe znaczenie dla państw, które nad nim żyją. Prowadzą przezeń szlaki handlowe. Zauważa, że napięcia między NATO a Rosją w regionie Bałtyku były już od jakiegoś czasu. Dyrektor Generalny Stałego Sekretariatu Rady Państw Morza Bałtyckiego w Sztokholmie wyjaśnia czym się zajmują. Rada powstała jako odpowiedź na zmiany polityczne w Europie po 1989 r. Powstała jako nowe forum współpracy mające służyć ludziom żyjącym na Bałtykiem. W maju Rosja wystąpiła z organizacji. Do Rady należą dwa państwa nieleżące nad Bałtykiem, ale z nim związane- Norwegia i Islandia.

Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego mówi, że niemieckim priorytetem jest rozwój elektrowni wiatrowych na Bałtyku. Odnosi się do kwestii rybołówstwa na Bałtyku. Mówi, że leży ona w gestii Unii Europejskiej.


Marcin Michalak o tym jak się żyje na Lindigo. Przebiega przezeń stacja kolejki naziemnej łączącej się ze stacją metra. Szwedzi coraz głośniej wyrażają swoje niezadowolenie z rządu. Sondaże nie są optymistyczne dla rządzących socjaldemokratów. Rośnie inflacja. Coraz więcej osób wybiera jedzenie w domu zamiast wizyty w restauracji.

Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego opowiada o miejscach w Sztokholmie do których lepiej nie wchodzić. Znajdują się one już 20 km od centrum. Szwedzi wolą udawać, że nie ma problemu. Główne partie nie podnoszą tego tematu. Nie mówi się o skutkach imigracji do Szwecji.

Marcin Michalak/ Fot. Radio Wnet


Joakim Hultman opowiada o dziejach Szwecji. Stwierdza, że nowoczesna monarchia w tym kraju zaczęła się z panowaniem Gustawa Wazy, który uczynił królestwo luterańskim i wszedł na drogę ekspansji. W XIX Szwecja traci większość swych terytoriów. Wówczas trafia pod panowanie dynastii Bernadotte. Poczynając od 1907 r. kolejni królowie nie są koronowani. Nasz gość mówi o swych ulubionych zabytkach w pałacu królewskim.

Joakim Hultman/Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet


Marcin Michalak, słuchacz Radia Wnet, mówi o tym, że w Szwecji wysokoprocentowy alkohol może być sprzedawany tylko między 10 a 18. Opowiada o swoich kontrahentach.

Marcin Michalak, słuchacz Radio Wnet/ Fot. Radio Wnet


Na zakończenie – niespodziewane spotkanie z wiernym słuchaczem Radia Wnet. Jeśli chcecie wiedzieć, jak wygląda praca w Szwecji, to ta rozmowa jest dla was. Ale także reszta słuchaczy znajdzie tu coś dla siebie – szwedzki styl życia, ulubione sporty Szwedów [jeden z nich jest dość niezwykły…], w końcu – Muzeum Abby!


Pod murami Zamku Królewskiego – o tym, czego jeszcze nie widzieliśmy. O najpiękniejszej ulicy Sztokholmu i tamtejszych płaskorzeźbach.


Redaktor Skowroński dowiedział się, jaka jest najpopularniejsza szwedzka pamiątka.


Ten fragment jest dla wszystkich, którzy chcieliby zamieszkać w Szwecji. Pod murami Akademii Szwedzkiej rozmawiamy od kosztach życia w Sztokholmie.


W Szwedzkiej Akademii znajduje się Muzeum Nobla. Swoją część ekspozycji ma Maria Skłodowska-Curie. Malarz Timothy Atkins wyjaśnia, że maluje najstarszą ulicę miasta. Znajduje się tutaj miejsce, gdzie w 1520 r. miała miejsce krwawa łaźnia sztokholmska.


„Chłopiec patrzący w księżyc” to najmniejsza rzeźba w Skandynawii.


Najstarsze drzwi w Sztokholmie nazywane są Rosenporten. Znajdują się one w alejce Staffana Sassesa nazwanej tak od służącego królowi Gustawowi Wazie dowódcy wojskowego, który miał tu swój dom.


Minęliśmy kamienicę w której mieszkał Karol Linneusz. Oglądamy kopię rzeźby „Święty Eryk i smok”.


Wielka Wyprawa dociera na ulicę Österlånggata , gdzie kiedyś był zewnętrzy mur miasta, a obecnie są kawiarnie, galerie ze sztuki i warsztaty rękodzielnicze.


Choć Mårten Trotzigs Gränd to najwęższa ulica w Sztokholmie to można szeroko się na jej temat rozpisywać. W znajdującym się tutaj domu urodził się malarz i architekt wnętrz Carl Larsson. Z jego pomysłów dużo czerpała Ikea.


Monika Henrikson oprowadza ekipę Radia Wnet po szwedzkiej stolicy. Mieszka tutaj już 13 lat. Wspomina swoje pierwsze wrażenia w Sztokholmie. Zakochała się w mieście. Zaznacza, że nadal nie odkryła jeszcze wielu rzeczy w nim.

Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Spacer po Sztokholmie. Zaczynamy do Morzem Bałtyckim. Na szwedzką stolicę składa się 14 wysp.


Jakub Morawiec / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Prof. Jakub Morawiec mówi o mitologii skandynawskiej. Zauważa, że bogowie normańscy nie byli wszechmocni. Nie mogli powstrzymać nadejścia Ragnaroku- zmierzchu bogów. Historyk wskazuje, iż nie wiemy jak wiernie wierzenia dawnych Skandynawów przekazuje Edda Snorriego Sturlussona.

Rozmówca Piotra Mateusza Bobołowicza mówi, że nie znamy szczegółów praktyk religijnych Normanów. Opowiada o wpływach religii Skandynawii na wierzenia Słowian. Stwierdza, że widać mieszanie się wpływów w np. pochówkach.

Prof. Morawiec zauważa, że Sturlusson spisał Eddę w czasach, kiedy Skandynawowie od dawna byli już chrześcijanami. Opowiada o badaniach archeologicznych.

Krzysztof Skowroński w Sztokholmie/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Krzysztof Skowroński z relacją ze szwedzkiej stolicy. Miastu udało mu się uniknąć okupacji i zniszczeń wojennych. W Sztokholmie widać trwającą kampanię wyborczą przed wyborami parlamentarnymi.


Czwartą stolicą Wielkiej Wyprawy były Helsinki (29-30.08.2022)

Katedra luterańska w Helsinkach / fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Peter Vesterbacka o fińskim systemie edukacji, który jest, jak mówi, najlepszy na świecie. Pozwala on uczniowi znajdować czas zarówno na naukę, jak i życie prywatne. Podkreśla wagę edukacji. Twórca gier mówi o wspieraniu ukraińskich start-upów. Dodaje, że należy pomagać także inteligentnym mieszkańcom Rosji, którzy chcą z niej uciec. Vesterbacka optymistycznie patrzy w przyszłość. Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego odnosi się do wykorzystania przez Chińczyków nowoczesnej technologii do totalnej kontroli swej populacji. Zauważa, że w latach 80. wydawało się, że dominacja Japonii jest nieuchronna. Zamiast dominacji Japonia zmaga się z problemem niskiego przyrostu naturalnego. Podobny problem zaczyna dotykać Chiny.

Peter Vesterbacka / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet
Ambasador RP w Finlandii Piotr Rychlik/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Piotr Rychlik o relacjach handlowych Polski i Finlandii. Ambasador RP w Finlandii wyjaśnia jakie znaczenie miała napaść Rosji na Ukrainę. Błyskawicznie poparcie dla wstąpienia do NATO wzrosło w sondażach z 30 do 60 proc. Rychlik zauważa, że Finlandia jest słabo zaludniona. W kraju służba wojskowa jest obowiązkowa. Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego zauważa, że Nokia jest ważnym dostarczycielem technologii 5 G.

Timo Soini/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Były minister spraw zagranicznych Finlandii Timo Soini mówi o pomocy dla Ukrainy. Wskazuje, że rosyjska agresja doprowadziła do radykalnej zmiany myślenia klasy politycznej. Zdaniem polityka opór Turcji wobec akcesji Szwecji i Finlandii do NATO był „wielkim rozczarowaniem”. Jak informuje, Finlandia radykalnie ograniczyła wydawanie Rosjanom wiz turystycznych. Znaczna część społeczeństwa opowiada się za całkowitym zakazem wjazdu Rosjan do UE. Polityk ubolewa nad niewystarczającym wsparciem dla Ukrainy ze strony Francji i Niemiec. Wyraża nadzieję, że nie dojdzie do zamrożenia konfliktu, ponieważ zachęciłoby to Federację Rosyjską do dalszych agresywnych działań.

Polityk wskazuje, że klimatyczna agenda UE prowadzi do spadku konkurencyjności europejskiej gospodarki.

Szaleństwo Niemiec doprowadziło do likwidacji elektrowni jądrowych i uzależnienia się od rosyjskich surowców. Nie słuchali głosów rozsądku z państw nadbałtyckich.

Jak wskazuje Timo Soini, w ostatnich miesiącach wzrosła w Finlandii potrzeba pogłębiania współpracy w ramach Trójmorza.


Ks. Krzysztof Wilk wyjaśnia, czemu słucha Radia Wnet. Opowiada o wycieczce po Skandynawii w której bierze udział. Szczególnie podobał mu się Nord Cup.

Kolejnym rozmówcą Krzysztofa Skowrońskiego jest Polak z Indianapolis, który tłumaczy, czemu wybrał się na wyjazd do krajów skandynawskich.

Joonas Konstig, 2013/Fot. Anneli Salo/CC BY-SA 4.0

Pisarz Joonas Konstig mówi o swoim przepisie na życie. Stwierdza, że zawsze starał się zrozumieć innych ludzi, by dotrzeć do istoty człowieczeństwie. „Wierzę, że ludzie są nieskończenie fascynujący”- stwierdza.

Rozmówca Hanny Tracz zdradza, co ceni w Finlandii. Jest to bezpieczny kraj. Lubi swych rodaków i język.

pastor Petri Samuel Tikka/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Petri Samuel Tikka o znaczeniu Kalevali dla Finów. Ten zbiór fińskich mitów powstał w XIX w. Rozmówca Piotra Mateusza Bobołowicza mówi o tym, jak Kalevala wpłynęła na J.R.R. Tolkiena tworzącego świat Śródziemia. Quenya, język używany przez elfy, inspirowany był fińskim.

Emil Anton/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Doktor teologii i przewodnik po Helsinkach Emil Anton mówi o początkach miasta oraz związkach Katarzyny Jagiellonki z Finlandią. Gość Radia Wnet wspomina wyjazd na studia do Krakowa, gdzie poznał  żonę. Mówi o swoich irackich korzeniach i życiu w katolicko-luterańskiej rodzinie.

Atte Kaleva / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Nie można lekceważyć dżihadyzmu, ale głównym zagrożeniem dla Europy jest Rosja. Putin podąża za ideą imperialną – mówi Atte Kaleva z Narodowej Partii Koalicyjnej. Wspomina 4,5-miesięczną niewolę po porwaniu przez Al-Kaidę w Jemenie oraz ocenia działania fińskiego rządu.  Ocenia, że dla kraju dobra byłaby utrata władzy przez socjalistów.

Hanna Forssell mówi o historii kraju tysiąca jezior. Obecne tereny Finlandii zostały zasiedlone jeszcze 10 tysięcy lat temu. Niepodległość kraj uzyskał w 1917 r. Dyrektor ds. programów publicznych Narodowego Muzeum Finlandii przywołuje ważne daty w dziejach kraju, a także wymienia kluczowe postacie historyczne.

Helsinki / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Emiliana Konopka w rozmowie z Hanną Tracz opowiada o fińskiej sztuce i tradycjach. Zauważa, że Finom nie są zbyt bliskie tradycje wikingów. Mają własne, podobnie jak mitologię. Historyk sztuki opowiada jakich fińskich artystów warto znać.

Emiliana Konopka/ Fot. Radio Wnet

Trzecią stolicą Wielkiej Wyprawy był Tallinn (24-27.08.2022)

Ulica starego miasta w Tallinie. Restauracja Olde Hansa jest na przeciwko polskiej ambasady, przed którą powiewają trzy flagi: Polski, Ukrainy i Unii Europejskiej (nie ma na zdjęciu). / fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Historyk z Muzeum Fortyfikacji w Tallinie Tõnu Pedaru o założeniu miasta. Tallin został założony przez Duńczyków. Nie wszystkim Estończykom się to podoba i liczą, że badania archeologiczne wykażą, że Tallin ma dłuższą historię niż duńska misja chrystianizacyjna. Nasz rozmówca opowiada o walkach toczynych między wojskami duńskim chrześcijan a siłami miejscowych pogan. Mówi także o żyjących w Tallinie Rosjanach.

Eda Tuulberg kurator słynnego tallińskiego muzeum sztuki nowoczesnej Kumu opisuje obraz Olgi Terri „Strach” ze zbiorów muzeum sztuki nowoczesnej KUMU w Tallinie

Olga Terri „Strach”/ Fot. Eesti Muuseumide Veebivärav/ Kasutusõigused määramata
fot. Jadwiga Skowrońska

Krista Sarv kurator Muzeum Historii Estonii:  Najważniejszą datą w historii jest 20 sierpnia 1991 r, kiedy ogłoszono odnowienie państwowości Estonii. Rozmówczyni Hanny Tracz  opowiada również o wadze śpiewu dla tożsamości narodowej Estończyków, o roku 1869 i o pomocy Estończyków dla walczącej Ukrainy (w Estonii jest ok. 50 tys. uchodźców).

Marko Mihkelson 2021/Fot. Sillerkiil/CC BY-SA 4.0

Marko Mihkleson wyjaśnia, czemu Estonia wspiera Ukrainę. Stwierdza, że Rosja próbuje odbudować swoje imperium.

Troszczymy się o własne bezpieczeństwo, o europejskie bezpieczeństwo. Zależy nam na wolności i demokracji. Rozumiemy jak zła i niebezpieczna jest czekistowska Rosja.

Podkreśla, że nie można pozwolić odnieść Rosji sukcesu w wojnie z Ukrainą. Dodaje, że należy wzmocnić wschodnią flankę NATO.

Musimy mieć silniejszą obecność sojuszników w naszym regionie zwłaszcza w państwach bałtyckich.

Hanno Pevkur / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Hanno Pevkur o akcji burzenia posowieckich monumentów. Mówi, że są to symbole, których nie chcą oglądać w Estonii biorąc pod uwagę to, co się dzieje na Ukrainie. Odnosi się do słów Władimira Putina, który stwierdził, że Narwa to rosyjskie miasto. Podkreśla, że w przeszłości tereny Estonii i Rosji były pod różnymi obcymi rządami. Obecnie estońskie terytorium to Estonia.

Minister obrony Estonii odnosi się do rosyjskiego żądania wydania rzekomej sprawczyni zamachu w którym zginęła Daria Dugina. Stwierdza, że to część toczonej przez Rosję wojny informacyjnej.

Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego nie sądzi, aby Rosja zaatakowała Estonię, gdyż oznaczałoby to wojnę z NATO. Wyjaśnia, czemu Estonia tak wspiera Ukraina. Pevkur mówi o relacjach ze swoim polskim odpowiednikiem. Cieszy się z dobrej współpracy Polską, która, jak sądzi, będzie ważną siłą militarną w regionie.

Polityk mówi, że Estonia nie ratyfikowała umowy granicznej z Rosją. Mają podpisany protokół graniczny. Dekadę temu było blisko ratyfikacji.

Riina Sikkut/Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Riina Sikkut minister gospodarki i infrastruktury Estonii: „ skutki gospodarcze rosyjskiej agresji na Ukrainę były mniejsze w przypadku Estonii w porównaniu do Europy Zachodniej. Estończycy od 31 lat unikali zbytniego uzależniania się energetycznego od Rosji. Inwestowali w takie źródła energii jak biomasa”. Rinna Sikkut udzieliła wywiadu Radiu Wnet tuż po posiedzeniu rządu zapewniła, że Estonia jest gotowa poprzeć kolejne pakiety sankcji jeśli to jest konieczne dla powstrzymania agresji Rosji. Zapytana o ceny energii  stwierdziła , że estoński rząd ulży najmniej zarabiającym przez podwyższenie kwoty wolnej od podatku a państwo będzie pokrywać 80 proc. kosztów energii powyżej 80 euro.

Średnie zarobki w Estonii to 1700 euro ale 80 proc. Estończyków zarabia mniej. Minimalna pensja to 670 euro


Drugą stolicą podczas Wielkiej Wyprawy była Ryga (21-24.08.2022)

Krzysztof Skowroński i Lech Rustecki podczas Poranka Wnet z Rygi / fot. Piotr Mateusz Bobołowicz
Atis Lejiņš na ławce przed parlamentem Łotewskim w Rydze. Wnet udzieli Radiu wywiadu o życiu i wojnie. / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

– Nie boję się nowej Jałty. Wprawdzie na wschodzie jest Mołotow, a Putin jest jak Stalin, ale na zachodzie nie ma już Ribbentropa – mówi Atis Lejiņš, pochodzący z rodziny prześladowanej przez NKWD, urodzony w 1943 roku na okupowanej przez Niemców Łotwie. W rozmowie opowiada o bombardowanym Dreźnie, agencie KGB i wojnie na Ukrainie. Atis Lejiņš po przyjeździe z emigracji został politykiem i teraz jest zastępcą przewodniczącego komisji spraw zagranicznych parlamentu Łotewskiego.


Prezydent Łotwy Egils Levits w Dniu Niepodległości Ukrainy „złapany” przed ambasadą Ukrainy w Rydze. Na drugim planie Ambasador Ukrainy podczas rozmowy z przedstawicielką kancelarii prezydenta. / fot. Lech Rustecki

Poranek Wnet 24 sierpnia prowadził Paweł Bobołowicz i Dmytro Antoniuk z Kijowa, a Wojtek Jankowski i Artur Żak ze Lwowa. Krzysztof Skowroński z Olgą Siemaszko, szefową redakcji białoruskiej Radia Wnet siedzieli na murku przed ambasadą Ukrainy… i się udało. Prezydent Łotwy Egils Levits udzielił  Radiu Wnet krótkiego wywiadu na żywo. Trzy pytania o Putina, Ukrainę i Platformę Krymską.


Ołeksandr Miszczenko, Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny Ukrainy w Republice Łotwy. Na zdjęciu nie widać ani Tarasa Szewczenki, ani Jaśminy Nowak, ani Olgi Siemaszko, które przeprowadzają wywiad tuż po uroczystości złożenia kwiatów pod pomnikiem najwybitniejszego ukraińskiego poety. /Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Ukraina walczy, państwa bałtyckie wspierają walcząc w ten sposób także o swoją wolność. – Najtrudniejsze były pierwsze dni wojny – mówi Ołeksandr Miszczenko, który do 11 marca był w Kijowie. Dzięki tej rozmowie przeprowadzonej 23 sierpnia mogliśmy następnego dnia mieć pole position przed ambasadą Ukrainy – siedzieć na murku przy płocie za przyzwoleniem szefa ochrony ukraińskiej placówki, co umożliwiło nam wywiad z prezydentem Łotwy.


Księżniczka i małpa (Princese ar pērtiķi)/Fot. Cultured/własność publiczna

Obraz „Księżniczka z małpą” z 1913 autorstwa Janisa Rozentālsa ma, jak zauważa Edward Dorofejew wielu fanów. Jeszcze za życia malarza, jego działo cieszyło się popularnością. Pracownik Muzeum Sztuki w Rydze wymienia cechy łotewskiej sztuki:

Łotewska sztuka jest spokojna i dekoracyjna. Jest bardzo, bardzo pragmatyczna, w tym sensie, że próbuje reprezentować coś w sposób obiektywny. […] Nie odwołuje się do nieświadomości, ale stara się pozostać w kontakcie z tym, co widzimy, czego możemy doświadczyć w rzeczywistości. A trzecim określeniem będzie prawdopodobnie nacjonalistyczna w dobrym tego słowa znaczeniu.

Ryga/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Student z indyjskiego stanu Gudźarat wyjaśnia, czemu wybrał studia w stolicy Łotwy. Chciał zobaczyć europejską architekturę. Zdradza, co sądzi o Łotyszach.

Krzysztof Skowroński / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Krzysztof Skowroński o poglądach łotewskich polityków na temat wojny na Ukrainie. Doceniają oni polską pomoc dla Ukrainy.

Artis Pabriks / Fot. Jaśmina Nowak, Radio Wnet

Wicepremier i minister obrony Łotwy Artis Pabriks :  Unia Europejska  powinna ograniczyć współpracę z Chinami i wygasić wewnętrzne  spory.


Tālis Linkaits / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Minister transportu Łotwy Tālis Linkaits m.in. o Via Carpatia i współpracy łotewskich i polskich portów morskich.

Janis Bordans / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Minister sprawiedliwości i w-ce premier  Łotwy Janis Bordans: zarzuty o brak praworządności wobec Polski są absurdalne i mają podłoże polityczne i ekonomiczne ponieważ Polska stanowi konkurencje dla Niemiec i Francji. Bordans omawia też sytuację prawną Rosjan na Łotwie oraz uzasadnia konieczność obłożenia Federacji Rosyjskiej i jej obywateli dotkliwymi sankcjami w związku z inwazją na Ukrainę. Gość „Poranka Wnet” wyraża nadzieję, że wszyscy odpowiedzialni za rosyjskie zbrodnie zostaną ukarani.


Po drodze z Wilna do Rygi była Kłajpeda i Mierzeja Kurońska (23.08.2022)

Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Bałtyk jest pierwszym morzem Wielkiej Wyprawy. Na kurońskiej plaży mieliśmy studio z którego poprowadziliśmy program muzyczny. Ale dziennikarsko interesował nas kłajpedzki  port, w którym zacumowany był amerykański okręt wojenny.

fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Rozmowa  Olgi Siemaszko z litewskim dziennikarzem, który wyjaśniał, że port zanotował dramatyczne straty w związku ze spadkiem białoruskiego tranzytu. Terminal w 30 proc. był własnością białoruskiego przedsiębiorstwa produkującego nawozy potasowe. Obecnie Kłajpeda musi szukać nowych klientów. Strata towarów z Białorusi jest częściowo rekompensowana zbożem z Ukrainy, który dociera na Litwę przez Polskę.


W Kownie zatrzymaliśmy się tylko na dwie godziny (23.08.2022)

Jaśmina Nowak podsumowuje wydarzenia tygodnia (plenerowe studio Radia Wnet w Kownie) / Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

fot. Lech Rustecki

Nie znamy nazwiska autora muralu, ale Hannie Tracz udało się w Kownie porozmawiać z artystą malarzem , który opowiada  o swojej pasji i życiu w rodzinnym mieście.


Wilno to pierwsza stolica na drodze Wielkiej Wyprawy (17-20.08.2022)

Przed pałacem prezydenta Litwy fot. Piotr Mateusz Bobołowicz

Pierwszy Poranek z Wilna (18.08.2022). Nasz gospodarz, Przewodniczący Rady Sąjūdisu, Andrius Tučkus zaprosił ekipę Radia Wnet na balkon z najładniejszym widokiem w Wilnie, gdzie znajduje się siedziba Litewskiego Ruchu na rzecz Przebudowy (ul. Gedymina 1).

Andrius Tučkus/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Andrius Tučkus mówi o wsparciu Litwinów dla Ukrainy. Zebrali oni pieniądze na zakup Bayraktara. Sekretarz generalny Sąjūdisu przypomina wojnę w Gruzji. Zaznacza, że nie wyciągnięto z niej wniosków. Wspomina podział społeczeństwa po tym, jak „zamordowano Lecha Kaczyńskiego”. Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego odnosi się do wysokiej inflacji na Litwie. Stwierdza, że jego rodacy rozumieją, iż w przypadku zwycięstwa Rosji byłoby jeszcze gorzej.


Olga Siemaszko/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Olga Siemaszko o wydarzeniu białoruskiej opozycji w Wilnie, na którym ogłoszono powstanie rządu emigracyjnego ze Swietłaną Cichanouską. Podkreśla, że to znak jedności opozycji demokratycznej ważny z punktu widzenia dyplomacji. Siemaszko mówi o Białorusinach mieszkających w Republice Litewskiej. Do Wilna sprowadzają się także białoruscy programiści, przenosząc swoje firmy.


Od pierwszych programów nadawanych przez Radio Wnet z Wilna, a także częstym gościem Studia Wilno, prowadzonego przez Agatę Antoniewicz, jest Rajmund Klonowski, redaktor naczelny Kuriera Wieleńskiego. Tym razem w Kurierze w Samo Południe odpowiada na pytania Jaśminy Nowak.

fot. Krzysztof Skowroński

Markas Zingeris – dyrektor Muzeum Historii Żydowskiej im. Gaona w Wilnie; fot.: Radio Wnet

Dyrektor Muzeum Historii Żydowskiej w Wilnie  Markas Zingeris mówił na temat rosyjskiej agresji na Ukrainę. Dyrektor Muzeum Historii Żydowskiej im. Gaona w Wilnie podkreśla, że to, co robi Rosja stoi w sprzeczności z wartościami oświecenia i rewolucji francuskiej.


Do Józefa Mackiewicza/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio WnetJeszcze w Warszawie Piotr Mateusz Bobołowicz o Józefie Mackiewiczu rozmawiał z prof. Włodzimierzem Boleckim. Dom Józefa Mackiewicza znajduje się w Czarnym Borze na obrzeżach Wilna. Czarny Bór to dawne miejscowość letniskowa przed wojną szczególnie lubiana przez wileńskich żydów. W domu została odtworzony gabinet i mieszkanie pisarza, który jeden reportaż ” A Schwarze Bore” poswięcił tej miejscowości.


Drugi Poranek Wnet z Wilna prowadziłem z najstarszej, wybudowanej w 1906 roku  hali targowej. Tam można kupić najlepszy litewski chleb, kiełbasy, wszelkiego rodzaju kiszonki i oczywiście Džiugas – najlepszy litewski ser, produkowany wyłącznie w okresie letnim z najwyższej jakości mleka krów z wypasu wolnego na łąkach.

O 8 rano hala targowa jest jeszcze pusta, ale na stanowisku już jest zawsze uśmiechnięta i mówiąca po polsku sprzedawczyni, która opowiada o drożyźnie, serze i wojnie.


Egidijus Meilūnas, mówiący po polsku w-ce minister spraw zagranicznych Litwy, już po raz drugi przyjmuje nas w swoim ministerialnym gabinecie. Na ścianach – nie tylko w gabinecie ministra, ale całego ministerstwa – wiszą obrazy współczesnych litewskich malarzy. Taki prosty sposób promocji sztuki.

Egidijus Meilūnas, wiceminister spraw zagranicznych Litwy, mówi o pomocy, jaką Litwa świadczy Ukrainie. Zaznacza, że kluczowym problemem w sprawie Rosji jest jej ideologia imperializmu.

Najważniejszym problemem nie jest Putin, a ideologia rosyjskiego imperializmu.


Žygimantas Pavilionis, fot.: Piotr Mateusz Bobołowicz

Žygimantas Pavilionis  poseł na Sejm Republiki Litewskiej, były w-ce minister sprawa zagranicznych i były ambasador Litwy w USA i Meksyku podczas wywiadu opisując sytuacje geopolityczną zaapelował do polskiego rządu o zerwanie kontaktów z Chinami.


Pierwszy przystanek w czasie Wielkiej Wyprawy to przesmyk suwalski i gospodarstwo profesora Bogdana Cywińskiego

Fot. Krzysztof Skowroński

Bohdan Cywiński wyjaśniał, czemu zdecydował się na życie na prowincji. Wspominał swoje podróże do Ameryki Łacińskiej, gdzie obserwował walkę związków zawodowych o prawa pracownicze. O sprawach robotników rozmawiał z papieżem Janem Pawłem II. Pisarz zauważa, że inaczej się patrzy na Zachód, kiedy się na nim mieszka. Odkrył, iż dla ludzi liczą się przede wszystkim pieniądze, a nie idee. Spotykał się z oskarżeniami, że Solidarność niszczy ład pojałtański komplikując Zachodowi życie.

Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego zauważył, że jego pokolenie miało dzieciństwo w czasie II RP i młodość w czasie okupacji. Jak wskazał powojenna rzeczywistość na wsi była złożona. Podział na nas i ich nie był tak wyraźny jak mogłoby się wydawać.

Autor „Szańców kultury z dziejów narodów Europy Wschodniej” Prof. Bohdan Cywiński mówi o dziejach Rusi Kijowskiej, Moskwy i Wielkiego Księstwa Litewskiego.


To jest bardzo ładny położony nad jeziorem Folwark Hutta, w którym zatrzymaliśmy się w drodze do Wilna. Pierwsza noc Wielkiej Wyprawy (16/17.08.2022)

Ambasador RP w Finlandii: współpraca gospodarcza Polski z Finlandią rośnie z roku na rok

Ambasador RP w Finlandii Piotr Rychlik/ Fot. Piotr Mateusz Bobołowicz, Radio Wnet

Polski ambasador w Helsinkach Piotr Rychlik o wymianie handlowej między oboma krajami i decyzji Finlandii o przystąpieniu do NATO.

Piotr Rychlik stwierdza, że relacje Polski i Finlandii są tradycyjnie dobre. Będą one intensywniejsze wobec decyzji Helsinek o wstąpieniu do Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Jest to jedna z najważniejszych decyzji w ogóle w historii państwa fińskiego a zdecydowanie najważniejsza decyzja ostatnich dekad.

Ambasador RP w Finlandii wskazuje, że na decyzję o porzuceniu przez Finów neutralności miała wpływ  napaść Rosji na Ukrainę. Błyskawicznie poparcie dla wstąpienia do NATO wzrosła w sondażach z 30 do 60 proc.

Wielu Finów tak samo jak wielu obywateli innych państw europejskich nie spodziewało się, że Rosja jest zdolna do tak brutalnej agresji napaści zbrojnej na swojego sąsiada.

Czytaj także:

Timo Soini: szaleństwo Niemiec doprowadziło do likwidacji elektrowni jądrowych i uzależnienia się od rosyjskich surowców

Rychlik zauważa, że Finlandia jest krajem o dużej powierzchni i słaby zaludnieniu. W Finlandii służba wojskowa jest obowiązkowa.

Od kilku miesięcy do roku każdy Fin idzie do wojska, przez co znaczna część społeczeństwa jest świetnie zaznajomione z funkcjonowaniem. Armii. Obrona terytorialna odgrywa tutaj ogromną rolę.Ur

Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego mówi o relacjach handlowych między Polską a Finlandią. Bilans handlowy jest nieznacznie korzystny na rzecz naszego kraju.

 Jest import, eksport maszyn, drewna, różnego rodzaju produktów, również takich jak odzież. W Polsce obecnych jest kilka dużych fińskich firm takich jak Nokia […]. W Finlandii obecna jest obecnie duża polska firma odzieżowa pod takimi markami jak Reserved, jest producent opakowań Canpack.

A.P.

„Widzę wspaniały obraz narodu wykutego w ogniu wojny” – o Ukrainie w Radiu Wnet mówi dyrektor Markas Zingeris

Markas Zingeris jest dyrektorem Muzeum Historii Żydowskiej im. Gaona w Wilnie. Pisarz dzieli się swoimi przemyśleniami na temat wojny na Ukrainie.

Markas Zingeris – dyrektor Muzeum Historii Żydowskiej im. Gaona w Wilnie; fot.: Radio Wnet

Markas Zingeris twierdzi, że agresja Rosji przypomina nam o barbarzyńskich aktach z historii ludzkości. Mówi o tym, co jest konieczne, aby nie dochodziło do nich ponownie.

Nie powinniśmy się przyzwyczajać do komfortu. Powinniśmy przypominać sobie czasami zasady i fundamenty, na których zbudowane są wygody naszego codziennego życia. Są nimi główne punkty wieku oświecenia, rewolucji francuskiej – godność ludzka, prawa człowieka, koegzystencja.

Pisarz docenia wysiłek narodu Ukraińskiego. Widzi w nim działanie na rzecz pokoju na Litwie i w Polsce.

Jestem wdzięczy dzielnym Ukraińcom, którzy teraz za nas walczą.

Markas Zingeris dostrzega słabości narodu ukraińskiego, jednak jeszcze raz podkreśla wielkość czynów obrońców Ukrainy.

Ukraińcy także muszą pozbyć się pewnych elementów z przeszłości do których są przyzwyczajeni.

Al teraz widzę wspaniały obraz narodu wykutego w ogniu wojny. Jest to obraz imponujący.

Wysłuchaj całej rozmowy już teraz!

K.K.

Czytaj także:

Leonardas Vilkas: Uważa się, że nacjonalizm to dobre antidotum na bolszewizm. Mackiewicz słusznie z tym polemizował

Wielka Wyprawa – Kraków – 10.09.2021 r.

Teatr, muzyka, lek na raka i Szlachetna Paczka. Wielka Wyprawa Radia Wnet dociera do Krakowa.

Goście Wielkiej Wyprawy:

Marta Bizoń – aktorka krakowskiego Teatru Ludowego;

Paweł Przewięźlikowski – biznesmen, współzałożyciel firmy Ryvu Therapeutics;

ks. Jacek Stryczek – duszpasterz akademicki, pomysłodawca Szlachetnej Paczki oraz Ekstremalnej Drogi Krzyżowej.

 

Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski: oczyszczenie Kościoła nie jest obecnie możliwe bez interwencji Watykanu

Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski o działalności s. Róży Czackiej, działalności fundacji im. św. Brata Alberta w Radwanowicach, oczyszczeniu Kościoła i bieżących sprawach Krakowa.


Wielka Wyprawa dotarła do Radwanowic k. Krakowa, gdzie znajduje się  siedziba Fundacji im. św. Brata Alberta, która zajmuje się pomocą osobom niepełnosprawnym. Do istnienia powołali ją oficjalnie w 1987 roku  śp. Zofia Tetelowska, śp. inż. Stanisław Pruszyński oraz kapelan „Solidarności” ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, obecny Prezes Zarządu Fundacji. Ośrodek w Radwanowicach jest blisko związany z podwarszawskimi Laskami i tamtejszym ośrodkiem dla ociemniałych,  którego założycielką była s. Elżbieta Róża Czacka. Jej beatyfikacja odbędzie się w najbliższą niedzielę.

Jesteśmy bliźniaczymi  organizacjami. Matka Czacka była osobą niewidomą. Współpracujemy ze sobą. Wiele rzeczy jest wzorowanych na Laskach – wskazywał ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski.

Nieszczęśliwy wypadek

 

W Radwanowicach można odnaleźć akcenty związane z s. Różą Czacką

Kiedy był budowany pierwszy dom, to w podziękowaniu dla Lasek, jego patronką została s. Róża Czacka. Z tego powodu beatyfikacja Czackiej jest dla nas szczególnie ważna – mówił ksiądz

Gospodarz ośrodka w Radwanowicach przybliżył ciekawostki z życia s. Czackiej, która stała się osobą niewidomą w wyniku wypadku.

Rozpoczynając dorosłe życie spadła z konia i straciła wzrok. Ten wypadek dla niej i dla całej rodziny był wielkim dramatem.

Kresowi społecznicy

 

Siostra Czacka pochodziła z rodziny o bogatych tradycjach. Pochodziła z Kresów Wschodnich. Urodziła się 22 października 1876 w pałacu Branickich w Białej Cerkwi, w wielodzietnej zamożnej, ziemiańskiej rodzinie. Jej pradziad Tadeusz Czacki był twórcą Liceum Krzemienieckiego, a jego ojciec (prapradziad) Feliks Czacki był podczaszym wielkim koronnym.

Bakcyl działalności społecznej otrzymała od swoich rodziców

Lata I wojny światowej spędziła w Żytomierzu gdzie zrodziła się myśl o podjęciu życia zakonnego oraz o powołaniu nowego zgromadzenia zakonnego, które służyłoby osobom niewidomym.

W czasie I wojny światowej w  Żytomierzu odbyła swoje duchowe rekolekcje i wtedy postanowiła, że będzie pomagać niewidomym zarówno tym, którzy nie widzą fizycznie ale także niewidomym duchowo, którzy poszukują Boga.

Matka Róża

 

15 sierpnia 1917 przyjęła habit franciszkański i złożyła śluby wieczyste w III Zakonie św. Franciszka. 28 maja 1918 wróciła do Warszawy. Po uzyskaniu koniecznych pozwoleń przyjmowała kandydatki do nowego zgromadzenia, które zostało założone 1 grudnia 1918, a które po zatwierdzeniu przyjęło później nazwę Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża.

Ogromną troską otaczała wszystkie kandydatki do zgromadzenia. Nie mając własnych dzieci, matkowała im – powiedział duchowny.

Betonowy Kraków

 

Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski jako rodowity Krakowianin śledzi także bieżące życie tego miasta. Jest zaniepokojony polityką dotyczącą zagospodarowania przestrzeni miejskiej.

 Jestem załamany tym jak piękno Krakowa jest niszczone przez kolejne betony. Filia naszej Fundacji znajduje sie na Osiedlu 303 w Nowej Hucie. Obok stanęło gigantyczne osiedle, 20 pieter, dom w dom.

Odniósł się także do kwestii reform w Kościele i mechanizmów jego oczyszczenia.

Oczyszczenie  Kościoła nie jest już możliwe bez interwencji Watykanu

Według księdza potrzebna jest zmiana w podejściu do edukacji młodzieży.

Narodziło sie pokolenie, dla którego nie są ważne pomniki, ani to jak papież jeździł na nartach i co jadł na śniadanie.

Zachęcamy do wysłuchania całej rozmowy!

Popołudnie WNET z Lublina – Marek Wątorski, o. Serhij Dmirtriejew, Ksiądz Mitrat Stefan Batruch – 07.09.2021 r.

Popołudnia WNET można słuchać od poniedziałku do piątku w godzinach 16:00 – 19:00 na: www.wnet.fm oraz w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Białymstoku, Szczecinie, Łodzi i Bydgoszczy.

Prowadzący: Paweł Bobołowicz, Krzysztof Skowroński

Realizator: Franek Żyła, Mateusz Jeżewski (Warszawa)


Goście Popołudnia WNET:

Jacek Abramowski – restaurator z Lublina

Marek Wątorski – wiceprzewodniczący NSZZ Solidarność Regionu Środkowowschodniego;

Krzysztof Kwiatkowski – niezależny senator

o. Serhij Dmirtriejew – Prawosławna Cerkiew Ukrainy, kapelan 30 Samodzielnej brygady Zmechanizowanej z Nowogrodu Wołyńskiego;

Przemysław Omieczyński – p.o. prezesa Fundacji Niepodległości

Jan Fedirko – członek zarządu Fundacji Niepodległości;

Ksiądz Mitrat Stefan Batruch – ksiądz greckokatolicki, Prezes Fundacji Pogranicze;

Zenon Kosiński – specjalista ds. projektów i współpracy międzynarodowej;

Roman Krawczenko – fotograf, emigrant z Krymu;

ks. Mieczysław Puzewicz – współzałożyciel Centrum Wolontariatu w Lublinie;

Justyna Orłowska  – Prezes Centrum Wolontariatu w Lublinie;

dr Krzysztof Jabłonka –  historyk, Radio WNET


Jacek Abramowski/ Foto. Radio Wnet

Jacek Abramowski mówi o tym jak na jego biznesie odbił się czas lockdownu, kiedy restauracje były pozamykane. Podkreśla, że był to bardzo wymagający czas dla niego.  Aczkolwiek okres wakacji był swojego rodzaju czasem tzw. prosperity, kiedy można było w jakiś sposób odbudować biznes. Restaurator opowiada również o energii, jakiej dostarcza mu stare miasto Lublina. Gość wyjaśnia, że klimat ten wpływa na niego we wspaniały sposób.


Marek Wątorski opowiada o wydarzeniach Lubelskiego lipca. Wydarzenia są związane z drastyczną podwyżką cen miejsca, którą władza komunistyczna wprowadziła na początku lipca. Przewodniczący NSZZ Solidarność Regionu Środkowowschodniego mówi o rozwoju Lublina. Podkreśla, że Lublina w pewnych kwestiach jest swoistego rodzaju spichlerzem dla Polski. Marek Wątorski prezentuje również projekt, który ma przypominać o wpływie ludzi z lubelszczyzny na działania w latach 80′, które pomogły w odzyskaniu niepodległości.  


Fot. Ryszard Hołubowicz/ commons.wikimedia.org

Krzysztof Kwiatkowski odpowiada na pytanie o przywództwo w Europie po pandemii koronawirusa. Zaznacza, że chcąc, nie chcąc zmiana instytucjonalna w Niemczech mocno wpłynie na kształt polityki europejskiej.  Przypomina również o istocie upadku demokracji w Afganistanie oraz tego jak ważne jest zacieśnianie lewego rodzaju przyjaźni z krajami, z którymi ma się jakąś głębszą relację. Senator odnosi się także do problemu na granicy polsko-białoruskiej. Uważa, że problemy te najlepiej załatwiać w państwach, w których dany problem pojawia się.


O. Serhij Dmirtriejew odnosi się do pożaru konstrukcji organów, które są jedynymi takimi w całej Europie. We wpisie na Facebooku ojciec napisał, że świątynia powinna zostać oddana w ręce katolików. Duchowny komentuje również wydarzenia związane z sytuacją w Afganistanie. Ksiądz uważa, że podłożem tego problemu jest brak miłości w sercach polityków. Ojciec Serhij opowiada również o wrażeniach związanych z powrotem do Lublina.

 

 

 


Przemysław Omieczyński przybliża działalność Fundacji Niepodległości. Troszczy się ona o edukację dzieci i młodzieży. Ocenia także obecną sytuację . Omieczyński obawia się . Wskazuje, że obecny obraz Polski odbiega od tego, o jaki walczono. Ograniczana jest wolność. Coraz więcej sfer życia zawłaszcza państwo. Powstają kolejne narodowe instytucje, które są głównie finansowanie z podatków. Gość Radia WNET nie jest też optymistą jeśli chodzi o gospodarkę, która jego zdaniem jest nacjonalizowana. Utrzymanie się przedsiębiorców na rynku w takich warunkach jest bardzo trudne. Jan Fedirko mówi natomiast o wpływie sanitaryzmu na gospodarkę. Ocenia także sytuację na granicy polsko-białoruskiej. Rozmówca Pawła Bobołowicza nie ma wątpliwości, że dochodzi tam do przejawu wojny hybrydowej a reżim Łukaszenki realizuje celowe działania, zmierzające do destablizacji. Opisuje także działalność fundacji na Ukrainie. Instytucja prowadzi działania mające na celu kultywowanie miejsc polskiej pamięci na Wschodzie. Z uwagi na pandemię jest to utrudnione.


Ksiądz Mitrat Stefan Batruch o stosunkach polsko-ukraińskich i skomplikowanej historii dwóch narodów. Duchowny mówi także o postawie Polaków wobec imigrantów. Ukraińcy przywożą ze sobą ogromny potencjał – mówi. Korzyść ze wspołżycia dwóch narodów są obopólne. Polska gospodarka bez wsparcia w postaci wykwalifikowanych pracowników nie mogłaby się dobrze i dynamicznie rozwijać.


Zenon Kosiński o wejściu ukraińskich startupów na rynek polski.

 

 

 

 

 

 

 


Roman Krawczenko, fotograf opowiada o emigracji z Krymu. Polska stała się dla niego drugim domem. Nawiązuje także do historii fotografii.

 

 

 


ks. Mieczysław Puzewicz  i Justyna Orłowska  o działalności Centrum Wolontariatu w Lublinie.


Krzysztof Jabłonka z Gawędą historyczną.