Zwiększają się rosyjskie wpływy w Afryce Północnej. Repetowicz: Francja prędzej odpuści flankę wschodnią, niż południową

Witold Repetowicz

Korespondent wojenny mówi o pogorszeniu się relacji francusko-malijskich i skutkach, jakie dla Europy będzie miała destabilizacja Sahelu.

Rząd Mali wezwał francuskiego ambasadora do opuszczenia kraju w ciągu 72 godzin. Witold Repetowicz wskazuje, że jest to efekt rosnących wpływów rosyjskich w całym regionie. Jak przypomina, malijska junta od początku swojego funkcjonowania ma złe stosunki z Paryżem.

W tej chwili Sahel jest głównym źródłem zagrożenia terrorystycznego dla Europy.

Podobny pucz wojskowy miał niedawno miejsce w Burkina Faso.  Rozmówca Jaśminy Nowak podkreśla, że Francja przez długi czas pełniła rolę stabilizatora regionu. Przestrzega, że zawirowania w Afryce Północnej odciągną Francję od zaangażowania w pomoc Ukrainie.

Przy alternatywie: albo dogadać się z Rosją w Afryce Północnej, albo działać na flance wschodniej, wybiorą to pierwsze.

Wysłuchaj całej rozmowy już teraz!

A.W.K.

Stefanik: Zachód jest w stanie zaakceptować jakąś formę powrotu wschodniej części Europy do rosyjskiej strefy wpływów

Władimir Putin / Fot. The Russian Presidential Press and Information Office / CC 3.0

Korespondent polskich mediów we Francji o rozmowach amerykańsko-rosyjskich w Genewie i atutach Kremla w negocjacjach z Zachodem.

Zbigniew Stefanik omawia francuskie echa rozmów amerykańsko-rosyjskich w Genewie. Media nad Sekwaną odnotowują wzmocnienie pozycji Moskwy z powodu wzrostu cen energii, co zwiększa szansę na uruchomienie gazociągu Nord Stream 2.

Rosja wie, że głównym teatrem operacyjnym dla USA jest Pacyfik.

Korespondent przestrzega, że Kreml jest w stanie w niedługim czasie doprowadzić do eskalacji napięcia na Bałkanach, przede wszystkim w Bośni. Ponadto, dysponuje m0żliwościami nacisku w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie.

Europa Zachodnia jest w stanie zaakceptować jakąś formę powrotu  wschodniej części kontynentu do rosyjskiej strefy wpływów, ponieważ znajduje się w defensywie.

Jak zauważa Zbigniew Stefanik, priorytetem najważniejszych graczy w UE jest zduszenie kryzysu energetycznego. Odnosząc się do kwestii ewentualnej agresji rosyjskiej na Ukrainę stwierdza, że jest ona bardzo mało prawdopodobna.

Gdyby Rosjanie chcieli zaatakować, zrobiliby to już dawno. Poza tym, ukraińska armia nie jest tą samą armią co w 2014 r.

Zdaniem rozmówcy Anny Nartowskiej Rosja nie ma obecnie powodu, aby obawiać się sankcji.

Wysłuchaj całej rozmowy już teraz!

A.W.K.

Zatoka Gwinejska. Polski marynarz porwany przez piratów

Jak donosi RFM. FM, wśród sześciu osób porwanych w poniedziałek przez piratów w okolicach wyspy Bioko był polski marynarz. Piraci uszli przed pogonią na nigeryjskie wody terytorialne.

W związku z porwaniem w Ministerstwie Spraw Zagranicznych został powołany zespół kryzysowy. Trwają rozmowy z władzami Nigerii i innych państw Zatoki Gwinejskiej. Porwanie miało miejsce w poniedziałek w pobliżu należącej do Gwinei Równikowej wyspy Bioko. Okolicę na wypadek ataku piratów patrolowała wówczas duńska fregata Esbern Snare. Duńczycy wysłali śmigłowiec za łodzią z piratami, jednak musieli zawrócić, gdy przestępcy dotarli do wód terytorialnych Nigerii.

A.P.

 

Pawłowski: Algieria jest największym importerem polskich części w Afryce. Polska jest w niej bardzo pozytywnie kojarzona

Analityk ds. Europy Południowej o popularności polskich towarów i rozwiązań w Algierii, stosunku tego kraju do Francji i związku między sporem Algieru z Rabatem a wzrostem cen prądu w Hiszpanii.

Algieria, mimo że jest krajem afrykańskim, to robi bardziej wrażenie jakby był to kraj europejski.

Maciej Pawłowski wskazuje, że polskie towary cieszą się popularnością w tym kraju. Algierczycy kupują polskie warzywa i owoce, ale także maszyny rolnicze.

W ciągu dziewięciu miesięcy 2021 roku eksport polskich towarów wyniósł aż 589 milionów dolarów. […] Algieria jest pierwszym importerem polskich części w Afryce.

W czasach 70. Polska i Algieria jeszcze bliżej współpracowały. Oba państwa były socjalistyczne. Socrealistyczny Pomnik Poległych autorstwa Mariana Koniecznego do dziś zdobi centrum Algieru.

W Algierii Polska jest bardzo pozytywnie kojarzona.

Algierczycy zainteresowani są także polskimi inwestycjami w hotelarstwo, gdyż zależy im na rozwoju swej turystyki. Kraj ten, jak mówi nasz gość, zatrzymał się w połowie drogi między kapitalizmem a socjalizmem. Jest więc zainteresowany także naszymi rozwiązaniami polityczno-gospodarczymi.

Analityk ds. Europy Południowej omawia także stosunki między Francją a jej dawnym departamentem zamorskim. Zauważa, że

Tak jak my byliśmy przez ponad sto lat pod zaborami, tak Algieria przez 130 lat była kolonią francuską.

Rządy francuskie wiązały się ze społecznym i gospodarczym rozwojem. Jednocześnie jednak ludność algierska była traktowana jak obywatele drugiej kategorii. [Pełne prawa mieli w Algierii chrześcijanie i żydzi- przyp. red.] Walczący w II wojnie światowej algierscy żołnierze liczyli, że ich walka przyniesie Algierii większą niezależność od metropolii.

Francja tych oczekiwań nie spełniła wobec czego w latach pięćdziesiątych wybuchła wojna.

Stron algierska przypomina o licznych masakrach ludności cywilnej przeprowadzonych wówczas przez Francuzów. Ci ostatni jednak nie chcą przeprosić Algierczyków za czasy kolonialne. Pawłowski porównuje stosunki francusko-algierskie do relacji polsko-niemieckich przed przeprosinami ze strony RFN.

Prezydent Macron przyznaje się do poszczególnych aktów, […] ale mówi, że nie będzie przeprosin.

Trudne relacje Algier ma nie tylko z Paryżem, lecz także z Rabatem. Ten ostatni jest oskarżany o ingerowanie w wewnętrzne sprawy Algierii.

W sierpniu Algieria zerwała stosunki dyplomatyczne z Marokiem, pod różnymi zarzutami.

W listopadzie Algierczycy wyłączyli biegnący przez Maroko  i Gibraltar do Hiszpanii gazociąg Maghreb–Europa. Obecnie dostawy gazu na Półwysep Iberyjski odbywa się drugim gazociągiem, biegnącym przez Morze Śródziemne. Różnica ma być rekompensowana przez dostawy statkami, ale

Stwarza to ryzyko w pierwszym okresie, że jednak te dostawy gazu do Hiszpanii mogą być mniejsze, a to może przełożyć się na wzrost cen prądu.

Posłuchaj całej rozmowy już teraz!

A.P.

Zamach stanu w Sudanie. Dr Czerep: opór jest niesamowicie silny, na ulicę wyszły miliony protestujących

Gościem „Poranka Wnet” jest dr Jędrzej Czerep – ekspert ds Afryki, który mówi o protestach związanych z zamachem stanu w Sudanie.

Dr Jędrzej Czerep mówi o zamachu stanu w Sudanie, który wywołał masowe protesty ze strony ludności, która nie zamierza pogodzić się z przejęciem władzy przez wojsko.

Jak relacjonuje gość „Poranka Wnet”, można mówić o milionach protestujących na ulicach osób.

Posiłkowanie się poszczególnymi wyodrębnionymi bojówkami wojskowymi jest typowym zjawiskiem dla sił rządzących w Sudanie – nie ufają oni oficjalnej armii.

Jędrzej Czerep podkreśla, że w ostatnich latach sytuacja Sudanu zdawała się ulegać systematycznej poprawie.

Mimo bieżącej, napiętej sytuacji gość „Poranka Wnet” nie uważa, aby w Sudanie miał wkrótce wybuchnąć otwarty konflikt.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy!

P.K.

 

Ponad Oceanami: polska tarcza antyinflacyjna, Święto Dziękczynienia w USA, utonięcie migrantów w Kanale La Manche

W audycji także o wizycie premiera Mateusza Morawieckiego w Słowenii, spadającym poparciu prezydenta Ukrainy i fatalnych warunkach życia dzieci w Libanie.


Łukasz Jankowski omawia zapisy zaprezentowanej w czwartek „tarczy antyinflacyjnej”.


Sławomir Budzik o tym, jak wyglądały przygotowania do tegorocznego Święta Dziękczynienia w USA.


Paweł Bobołowicz o słabnącym poparciu dla prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełeńskiego oraz napięciu na a granicy ukraińsko-rosyjskiej.


Alex Sławiński i Iza Smolarek o napływie migrantów do Wielkiej Brytanii przez Kanał La Manche.  W środę zatonęła tam łódź, na której płynęło 31 migrantów.


Liliana Wiadrowska komentuje środową wizytę premiera Mateusza Morawieckiego w Słowenii.


Ojciec Paweł Kosiński o genezie Święta Dziękczynienia.


Kazimierz Gajowy o raporcie nt. sytuacji libańskich dzieci. 34% z nich nie ma dostępu do opieki medycznej.


Jan Olendzki o amerykańsko-tunezyjskich rozmowach na temat pomocy w odbudowie krajowej gospodarki. Waszyngton uzależnia wsparcie od demokratyzacji Tunezji.


Bartek Florczak o Święcie Dziękczynienia na Florydzie.


Posłuchaj całego magazynu „Ponad Oceanami”!

Dr Czerep: Ambasadorzy Sudanu wypowiedzieli posłuszeństwo wojskowym. W sobotę cały kraj ma stanąć w strajku

Ekspert PISM komentuje zamach stanu w Sudanie: „Zdecydowana większość Sudańczyków chce zachowania władzy w rękach cywilnych. (…) W sobotę cały kraj ma stanąć w strajku powszechnym.”


Drugim gościem piątkowego „Poranka Wnet” jest ekspert ds. Afryki Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, dr Jędrzej Czerep. Nasz gość komentuje zamach stanu w Sudanie, który miał miejsce na w poniedziałek 25 października. Premier Sudanu Abdalla Hamduk, który w poniedziałek został aresztowany, wrócił wraz z żoną do swojej rezydencji w Chartumie. Zdaniem eksperta, pucz jest bardzo negatywnie oceniany przez społeczeństwo. Ponadto, według dr Jędrzeja Czerepa na chwilę obecną nie sposób określić czy przewrót się powiedzie.

W sobotę cały kraj ma stanąć w strajku powszechnym. Dołączyli do niego pracownicy Banku Centralnego – zaznacza nasz gość.

Jak twierdzi ekspert, póki co przewrót nie objawia się dużą gwałtownością. Jest to raczej próba zawrócenia z rozpoczętej już drogi do demokracji. Jak tłumaczy rozmówca Łukasza Jankowskiego zdecydowana większość Sudańczyków chce zachowania władzy w rękach cywilnych:

Ambasadorzy Sudanu wypowiedzieli posłuszeństwo wojskowym – dodaje dr Jędrzej Czerep.

Analityk PISM uważa, że wojskowy przewrót nie ma na kim oprzeć swoją władzę. Ponadto, nasz gość mówi, iż był to ruch krótkowzroczny i impulsywny, acz sprawnie przygotowany i przeprowadzony:

O ile był to ruch dobrze przygotowany pod względem organizacyjnym, to nie towarzyszyła mu jakaś głębsza myśl polityczna – przyznaje dr Jędrzej Czerep.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy!

N.N.

Wanda Albińska: Wojtek zawsze miał ze sobą książki Marka Nowakowskiego i Prousta

Wdowa po Wojciechu Albińskim opowiada o życiu w Afryce, przyjaźni z Markiem Nowakowskim i późnym debiucie męża

Wanda Albińska opowiada o życiu z Wojciechem Albińskim w Polsce, Francji, Szwajcarii, Iraku, i trzydziestu latach w Afryce. Opowiada  o miłości, pracy, podróżach, przyjaźni z Zulusami. O tym, jak trudno czasem łączyć pasję pisarską z pracą zarobkową. Zwłaszcza, gdy ma się na utrzymaniu dzieci i chce się im zapewnić dobry start w życiu. Jak się okazuje jest to możliwe.

Botswana. To był wówczas protektorat angielski. Pojechaliśmy z mężem zobaczyć jak tam rzeczywiście jest. Stolica to były trzy sklepy na krzyż.

Pani Wanda opowiada o głębokich różnicach kulturowych pomiędzy mieszkańcami Afryki a Europejczykami. Wspomina, że Wojciech Albiński potrzebował do pisania odrobiny samotności. Gdy Pani Wanda podróżowała pomiędzy Europą a Botswaną powstawały arcydzieła. Do ich wydania przyczynił się Marek Nowakowski.

Tym, co stanowi o różnicy pomiędzy ludźmi nie jest kolor skóry, ale sprawy dotyczące moralności.

K.M>

Dr Krawczuk: Abdulrazak Gurnah pisze o dwóch kolonializmach

Dr Marcin Krawczuk analizuje twórczość laureata tegorocznej literackiej Nagrody Nobla. Jest nim tanzański pisarz tworzący w języku angielskim, Abdulrazak Gurnah.

[related id=155835 side=right] Pracownik naukowy Katedry Języków i Kultur Afryki Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego Dr Marcin Krawczuk opowiada o literaturze Abdulrazaka Gurnaha, który został tegorocznym laureatem Nagrody Nobla. Tanzańskiego pisarza doceniono za „bezkompromisową i pełną współczucia eksplorację skutków kolonializmu i losu uchodźcy w przepaści między kulturami i kontynentami”:

Pisze o Zanzibarze. Te książki, które mi się najbardziej podobały to te opisujące historie z Afryki Wschodniej. Z Zanzibaru, który stał się obecnie miejscem covidowych podróży z Polski, ale miejscem naprawdę fascynującym – podkreśla nasz gość.

Rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego opowiada o charakterze prozy tegorocznego noblisty. Zdaniem dr Marcina Krawczuka afrykański pisarz nie eksperymentuje z wymyślną formą. Co więcej, nie tworzy on w swoim ojczystym języku:

To jest taka solidna i realistyczna proza. Niektóre z nich to powieści szkatułkowe, gdzie jedna opowieść przechodzi w drugą – mówi afrykanista.

Ponadto, jak stwierdza dr Marcin Krawczuk tematem prozy Gurnaha są dwa kolonializmy – niemiecki i angielski. Zdaniem badacza, komitet noblowski docenił w twórczości tanzańskiego artysty aspekt doświadczenia człowieka wykorzenionego, przebywającego na obczyźnie:

Często pisze o Afrykanach mieszkających w Wielkiej Brytanii, takich jak on sam. On jako młody człowiek opuścił Zanzibar i potem całe życie mieszkał w Wielkiej Brytanii – komentuje dr Marcin Krawczuk.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy!

N.N.

Bartosz Kownacki, Marek Chądzyński, Piotr Woyciechowski, Miłosz Lodowski – Popołudnie WNET – 05.10. 2021 r.

Popołudnia WNET można słuchać od poniedziałku do piątku w godzinach 16:00 – 18:00 na: www.wnet.fm oraz w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Białymstoku, Szczecinie, Łodzi i Bydgoszczy.

Goście „Popołudnia WNET”:

Bartosz Kownacki – poseł PiS

Marek Chądzyński – dziennikarz, 300gospodarka.pl

Bogusław Łabędzki – mieszkaniec Hajnówki

Piotr Woyciechowski – ekspert ds. bezpieczeństwa

Miłosz Lodowski – publicysta, dyrektor kreatywny, grafik, architekt


Prowadzący: Łukasz Jankowski

Realizator: Eldar Pedorenko


Bartosz Kownacki komentuje sytuację na granicy polsko-białoruskiej. Twierdzi, że Rosja – a wcześniej ZSRR – posługuje się tymi samymi metodami manipulacji i dezinformacji od lat. Wspomina o książce, która metody te opisuje – po przejęciu władzy przez Platformę Obywatelską o pozycji tej zapomniano. Gość „Popołudnia Wnet” wypowiada się na temat oskarżeń wobec PiS – główną przyczyną pogłębiającego się kryzysu jest presja migracyjna. Zdaniem posła, jakkolwiek szczelna granica by nie byłą – i tak ktoś ją przekroczy. Zaznacza, że rząd dołożył wszelkich starań aby przygotować się na kryzysową sytuację. Dodaje, że teoretycznie można było przygotowywać się na kryzys już 3 lata temu, lecz wychodząc z takim zarzutem pamiętać trzeba, że środowiska pozarządowe również tego tematu nie podnosiły. Poseł PiS dodaje, że Polacy przyjmują uchodźców, którzy są w prawdziwej potrzebie. Zaznacza również, że Europa w ocenie kryzysu nie jest jednomyślna. Gość „Popołudnia Wnet” wypowiada się również na temat dziennikarzy –  w tej wojnie są oni jego zdaniem wyłącznie amunicją. Dodatkowo krajowi przedstawiciele mediów zdają się traktować priorytetowo wewnętrzną batalię polityczną.

 


Marek Chadzyński mówi o bieżącej sytuacji ekonomicznej w Polsce – w kraju szaleje inflacja. Zaznacza, że próg tzw. zdrowej inflacji to 2,5% – został on w tym momencie zdecydowanie przekroczony. Dziennikarz dodaje, że przyczynami takiego stanu rzeczy są m.in. nienadrobione braki z okresu pandemii, a także deficyt towarów, zwłaszcza z sektora energetycznego. Organizmy kontroli bankowości niestety zawiodły. Bankowi Centralnemu zarzuca się opóźnione działania. Inne przyczyny bieżącego stanu rzeczy to zaburzenie dostaw, nierówne ceny energii, deficyt gazu gazu, kłopoty z uprawnieniami  do emisji Co2 – są to przyczyny niezależne od polityki pieniężnej. Zdaniem gościa „Popołudnia Wnet”, być może konieczne będzie podniesienie stopy procentowej.


Bogusław Łabędzki zaznacza, że na niektórych terenach przygranicznych które zamieszkuje mniejszość białoruska, przeważa sympatia dla Aleksandra Łukaszenki. Nastroje wśród polskich mieszkańców Hajnówki wyraźnie się uspokoiły, obecność żołnierzy ma na to pozytywny wpływ. Spotkania z nielegalnymi emigrantami wciąż się jednak zdarzają – skala zjawiska wzrasta. Gość „Popołudnia Wnet” zaznacza, że stan wyjątkowy został przez mieszkańców przyjęty ze zrozumieniem.


Piotr Woyciechowski komentuje sytuację na granicy polsko-białoruskiej. Jego zdaniem jesteśmy tuż przed eskalacją wojny hybrydowej – bieżące wydarzenia to jego zdaniem przedbiegi. Zaznacza, że migranci są mięsem armatnim w rękach Łukaszenki – ta tendencja będzie również eskalować. Zdaniem eksperta prędzej czy później dojdzie do rozruchów na granicach. Zauważa, że mogłoby do doprowadzić do uaktywnienia art. 5 Paktu Północnoatlantyckiego – w przypadku aktu agresji wymierzonego w państwo członkowskie, może ono liczyć na pomoc. Gość „Popołudnia Wnet” dodaje, że myślenie humanitarne powinno dotyczyć głównie obywateli Rzeczpospolitej – najważniejsze jest dobro kraju. Zdaniem eksperta posłowie, którzy głosowali przeciwko przedłużeniu stanu wyjątkowego jawnie okazali tendencje prorosyjskie. Dodaje również komentarz na temat roli mediów w kryzysie – prowadzą one jego zdaniem grę psychologiczną.


Miłosz Lodowski mówi o kondycji mediów w dobie kryzysu uchodźczego i wojny hybrydowej. Zaznacza, że media dostosowują swój przekaz do konsumenta, nad którego kondycją również warto się zastanowić. Media nie zajmują się tonowaniem nastrojów i rozpracowywaniem oraz relacjonowaniem sytuacji, tylko ją podsycają. Media są graczem na wojnie hybrydowej.  Zdaniem gościa „Popołudnia Wnet” edukacja w Polsce  sprzyja podatności na manipulację bardziej niż analizie faktów. Polskie społeczeństwo ufa zmanipulowanemu przekazowi – nie potrafi nawet wyodrębnić tego, co leży w ich interesie.


Krzysztof Jabłonka opowiada o masowej zbrodni dokonanej przez NJKWD na ludności polskiej zamieszkującej terytorium ZSRR w 1937 roku – śmierć poniosło ponad 111 tysięcy Polaków.