Indiańskie tradycje Día de Muertos w Chiapas / Las tradiciones indígenas del Día de Muertos en Chiapas

Día de Muertos, czyli meksykańskie Święto Zmarłych, to jedno z najciekawszych świąt Meksyku. Tym razem opowiemy o indiańskich korzeniach jego obchodów w południowomeksykańskim stanie Chiapas.

Chiapas jest z pewnością jednym z najpiękniejszych i najciekawszych stanów Meksyku. Jest to stan o interesującej historii, przepięknej przyrodzie oraz ciekawej mieszance etniczno–kulturowej.

Chiapas należy do stanów o największym odsetku ludności indiańskiej w całym Meksyku. Żyje tutaj wiele ludów indiańskich posługujących się językami z dwóch rodzin indiańskich: zoque oraz maya. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć wspomniany już język zoque i języki z grupy maya: przede wszystkim: tzotzil, tzeltal, chol, tojolabal, mame, lacandón. Każdym z ludów posługujących się wymienionymi językami wykształcił swoją niepowtarzalną kulturę przejawiającą się w m.in. w strojach, muzyce, obyczajach i rytuałach związanych z pozostałościami pierwotnych wierzeń, a także obchodami świąt kalendarza chrześcijańskiego.

Jednym z nich jest z pewnością Día de Muertos, czyli obchodzone na przełomie października i listopada meksykańskie Święto Zmarłych, będące mieszanką świąt z chrześcijańskiego kalendarza: Dnia Wszystkich Świętych i Dnia Zmarłych, z wierzeniami indiańskimi pochodzącymi z epoki przedchrześcijańskiej. Chiapas nie jest tu wyjątkiem, bowiem na tych terenach znajdowały się wspaniałe państwa-miasta Majów z przebogatą kulturą i architekturą. I choć po przepychu i bogactwie tych państw niewiele pozostało, to jednak dawne wierzenia Majów często widoczne są po dziś dzień w obyczajach współczesnych ludów indiańskich zamieszkujących te tereny. Intensywność występowania dawnych wierzeń zależy oczywiście od stopnia wpływów Kościołów katolickiego i od niedawna również neoprotestanckich.

A jak to wygląda w przypadku świętowania Día de Muertos w Chiapas? Czy dawne tradycje indiańskie nadal się trzymają, czy może uległy już komercyjnemu spłaszczeniu? Ile dni świętowane jest Día de Muertos w Chiapas? Czy wszyscy świętują po równo, czy też są różnice pomiędzy poszczególnymi ludami, a nawet wioskami? Co znajdziemy na ołtarzu w górskim San Cristobal de las Casas, co w okolicach Tuxtla Gutierrez, co w rejonie Soconusco, a co w pokrytym selwą Dolnym Chiapas nieopodal Palenque? Na ile Chiapanecos związani są ze swoimi zmarłymi? A przede wszystkim – co wyróżnia obchody Día de Muertos w Chiapas od obchodów w innych częściach kraju? Na te i inne pytania odpowie nam nasz dzisiejszy gość – pochodząca z Chiapas Cinthia Aparicio. W rozmowie ze Zbyszkiem Dąbrowskim nasz gość nie tylko przedstawi tradycje związane z obchodami Día de Muertos w Chiapas, ale również opowie o tym, jak świętowane są te dni w jej rodzinnym domu i czy któreś z tych tradycji przeniosła na grunt Polski.

Aby dowiedzieć się więcej szczegółów, zapraszamy do wysłuchania naszej audycji w poniedziałek 30 października jak zwykle o 21.00. Będziemy rozmawiać po polsku i hiszpańsku.

¡República Latina – gdyby zmarli mogli nas słuchać, to by nas słuchali!

Resumen en castellano:

Día de Muertos es la fecha muy importante para todos los Mexicanos. Estos días se celebra la memoria de los muertos que entonces están volviendo para este mundo para poder encontrarse con sus familias que todavía viven y festejar con ellos este tiempo. Unas tradiciones muy similares se puede encontrar también en Chiapas: uno de los estados más bonitos e interesantes en todo México. Chiapas pertenece a los estados con el procento de los pueblos ingigenas en toda la población. Los Indios Chiapanecos etc. (Los Tzotziles, los Tyeltales, los Choles, los Lacandones etc.) es la gente que viene de los antiguos Mayas de los tiempos pre-colombinos y que ha guardado muchas creencias, e historias sobre el Día de Muertos.. Y que tipo de las historias son? Más detalles sabe nuestra invitada – Cinthia Aparicio, que viene de Chiapas.En la entrevista hecha por Zbyszek Dąbrowski nuestra huespéd no sólo nos cuenta de las historias oficiales, pero también nos comentará sobre las tradiciones que recuerda de su casa y que le gustaía importar a Polonia.

Les invitamos para nos escuchen el lunes 30 de octubre, como siempre a las 21H00 EST (UTC+1). Vamos hablar polaco y castellano

#FuerzaMéxico: pomagamy ofiarom trzęsienia ziemi w Meksyku. Zaproszenie na koncert charytatywny

W dzisiejszej audycji zaprosimy na koncert charytatywny #FuerzaMéxico na rzecz ofiar trzęsienia ziemi z września 2017, które spowodowało śmierć prawie 500 osób i olbrzymie straty materialne.

Meksyk to kraj, który leży na styku trzech płyt tektonicznych: Północnoatlantyckiej, Kokosowej i Pacyficznej. Niemal cały kraj narażony jest na trzęsienia ziemi. Stanami szczególnie narażonymi są: Chiapas, Guerrero, Oaxaca, Michoacán, Colima i Jalisco położone na wybrzeżu Pacyfiku. Jak podaje Meksykański Serwis Geologiczny (SGM) wstrząsy o sile ≤4,5 M występują ponad 100 razy w ciągu roku. Wstrząsy o sile ≥6,5 M około pięciu razy w ciągu czterech lat, zaś najsilniejsze z nich o sile ≥7,5 M raz na dziesięć lat.

Można by powiedzieć, że Meksykanie przyzwyczajeni są do życia w takich warunkach i coraz lepiej przygotowani są do najsilniejszych wstrząsów, czego najlepszym przykładem są szkolenia organizowane przez liczne organizacje, a także nowoczesne budowle wznoszone na specjalnych dźwigarach amortyzujących wstrząsy. Pierwszym takim budynkiem była oddana w 1956 r. Wieża Latynoamerykańska.

A jednak co kilka lat pojawiają się doniesienia z tego kraju mówiące o silnych wstrząsach, pochłaniających liczne istnienia ludzkie. Najbardziej tragiczne z nich miało miejsce 19 września 1985 roku: według oficjalnych danych zginęło wówczas około 10 000 osób. Nieoficjalne dane, uwzględniające także liczbę osób zaginionych i nigdy nieodnalezionych, podają rząd wielkości nawet cztery razy wyższy.

Niestety i wrzesień bieżącego roku okazał się tragiczny dla Meksykanów: w dwóch trzęsieniach ziemi z 7 i 19 września zginęło prawie 500 osób, a tysiące straciły dorobek swego życia. Jak to się stało, że obydwa trzęsienia ziemi przyniosły tyle ofiar i tyle strat? Czy można było ich uniknąć? Jak wyglądało przygotowanie Meksyku na to nieszczęście? Co jeszcze powinno zostać zrobione, a czego należałoby uniknąć lub wręcz bezwzględnie zakazać? Jak wygląda pomoc ofiarom?

Pytań związanych z wrześniową tragedią jest bardzo wiele. Na wszystkie te pytania postarają się odpowiedzieć nasi goście: Irwin Salazar – attaché ds. kultury Ambasady Meksyku, oraz Isabel Balderas i Cinthia Aparicio, reprezentujące grupę Przyjaciół Meksyku w Polsce.

W rozmowie z prowadzącym audycję Zbyszkiem Dąbrowskim nasi goście zaproszą także wszystkich słuchaczy na Koncert charytatywny na rzecz ofiar trzęsienia ziemi w Meksyku #FuerzaMéxico. Koncert ten, w wykonaniu polskich i meksykańskich muzyków, będzie świetną okazją dla naszych słuchaczy do tego, aby samodzielnie pomóc osobom poszkodowanym we wrześniowych trzęsieniach ziemi. Cały dochód z tego koncertu (tzn. z wejściówek oraz z przychodów z licytacji) zostanie bowiem przekazany osobom potrzebującym, które podczas trzęsienia ziemi straciły swój majątek.

Koncert odbędzie się w poniedziałek 23 października o godz. 19.00 w Nowym Świecie Muzyki (Nowy Świat 63), zaś więcej szczegółów na jego temat znaleźć można pod tym linkiem.

Serdecznie zapraszamy i na koncert #FuerzaMéxico i na naszą audycję, która odbędzie się w najbliższy poniedziałek, 16 października, jak zwykle o 21.00! Będziemy rozmawiać po polsku i po hiszpańsku!

¡Républica Latina – uświadamiamy i pomagamy!

Resumen en castellano:

La República Mexicana está situada en una de las regiones sísmicamente más activas del mundo, donde se concentra la mayor actividad sísmica del planeta. Los terremotos y temblores aparecen muchas veces al cado año, pero la mayoría de ellos es bastante débil para no causar ningún daño. Sin embargo hay que mencionar también de los terremotos fuertes y peligrosos que causaron muchas víctimas. E.g. el terremoto más trágico en sus consecuencias y víctimas de 19 de septembre 1985.

También el septiembre 2017 trajo dos terremotos fuertes, que causaron varías víctimas y muchas pérdidas. En los terremotos del 7 y 19 de septiembre murieron casi 500 personas y miles de otra gente perdieron todas las pertenencias de sus vidas. Porqué hay tantas víctimas si dentro de las últimas decads se había hecho mucho para minimalizar las perdidas? Cómo se ve el proceso de ayuda a las víctimas? Qué fue hecho y qué todavía hay quegacer para evitar las víctimas y las perdidas materiales en el futuro? El tema es muy amplio y junto con nuestros invitados: Irwin Salazar – el Agregado Cultural de la Embajada de México, Isabel Balderas y Cinthia Aparicio del Grupo de Amigos de México en Polonia vamos a probar buscar las respuestas a todas las preguntas.

En la conversación con Zbyszek Dąbrowski de República Latina, nuestros invitados van también a invitar a todos nuestros oyentes para el Concierto Caritativo Mexicano #FuerzaMéxico  en beneficio de las víctimas del terremoto en México.

El concierto tendrá lugar el lunes 23 de octubre, a las 19H00 en Nowy Świat Muzyki (Nowy Świat 63). La entera recaudación del evento (las entradas e ingresos de la subasta) se donará a las vícitmas de ambos terremotos de Septiembre 2017. Más detalles pueden encontrar bajo del enlace.

Les invitamos para participar en el concierto #FuerzaMéxico y para nuestra emisión del lunes 16 de octubre, a las 21H00! Vamos a hablar polaco y castellano!