Teraz na antenie:
Radio Wnet
Polska

Krakowski sen się kończy? Klasa średnia pierwszy raz od lat czuje niepokój

Jeszcze kilka lat temu Kraków był symbolem awansu młodej klasy średniej. Praca w korporacji, wysokie pensje, mieszkania kupowane na kredyt i poczucie, że „będzie już tylko lepiej”. Dziś coraz więcej osób słyszy o zwolnieniach, sztucznej inteligencji zastępującej pracowników i końcu stabilności. Zdaniem Piotra Trudnowskiego (Klub Jagielloński) właśnie ten lęk stał się jednym z ukrytych motorów politycznego buntu w Krakowie.
Krakowski sen się kończy? Klasa średnia pierwszy raz od lat czuje niepokój

Kraków, fot. flickr.com/Jose A.

Szekspir pod gwiazdami

Przez lata Kraków był symbolem sukcesu młodej klasy średniej. To tutaj rosły centra outsourcingowe światowych korporacji, a tysiące młodych ludzi przyjeżdżały z całej Polski po lepsze życie, szybki awans i pensje, których wcześniej nie dawał lokalny rynek pracy.

Dziś – jak przekonuje Piotr Trudnowski z Klubu Jagiellońskiego – pod powierzchnią politycznego sporu o referendum i odwołanie Aleksandra Miszalskiego kryje się znacznie głębszy proces społeczny. Coraz więcej mieszkańców Krakowa zaczyna po prostu bać się przyszłości.

Miszalski odwołany. „Jest różnica między demokracją, a cykliczną dyktaturą
Miszalski odwołany. „Jest różnica między demokracją, a cykliczną dyktaturą

Referendum w Krakowie okazało się sukcesem – prezydent Aleksander Miszalski został odwołany. Zwycięstwo to komentuje jed…

Nowy Kraków wyrósł na korporacjach

Trudnowski zwraca uwagę, że w ostatnich kilkunastu latach Kraków przeszedł gigantyczną transformację społeczną i gospodarczą.

– Budowa w ostatnich latach centrów outsourcingowych i zaplecza dla globalnych korporacji była czymś na miarę budowy Nowej Huty za PRL-u – mówi.

Szekspir pod gwiazdami

To właśnie branża BPO i sektor usług dla biznesu stworzyły w mieście nową klasę średnią. Młodzi specjaliści, analitycy, pracownicy IT czy finansów masowo trafiali do międzynarodowych firm. Zarabiali coraz więcej, kupowali mieszkania, awansowali i zmieniali charakter miasta.

– „Pojawili się nowi krakowianie” – podkreśla Trudnowski.

Według niego to właśnie ta grupa przez lata była społecznym fundamentem liberalnego Krakowa i naturalnym zapleczem dla Koalicji Obywatelskiej.

Sondażowe tąpnięcie w CBOS i dwa biliony długu. Tusk ma kłopoty
Sondażowe tąpnięcie w CBOS i dwa biliony długu. Tusk ma kłopoty

Najnowsze badanie CBOS przynosi wyraźne ostrzeżenie dla rządzącej koalicji. Gwałtownie rośnie odsetek krytyków rządu Don…

AI i redukcje zmieniają nastroje

Problem polega jednak na tym, że model, który dawał poczucie bezpieczeństwa, zaczyna się chwiać.

Szekspir pod gwiazdami

Trudnowski mówi wprost o „poczuciu nadchodzącej katastrofy” w części środowiska korporacyjnego. Jego zdaniem nie chodzi jeszcze o masowe zwolnienia widoczne w oficjalnych statystykach, ale o zmianę nastrojów.

– Każdy już zna kogoś, kto pracę stracił i nie może znaleźć nowej – mówi.

Największy lęk budzi sztuczna inteligencja. To właśnie prace wykonywane w wielu centrach outsourcingowych należą do tych, które najłatwiej automatyzować lub przenosić do innych krajów.

Jeszcze niedawno pracownicy mieli poczucie nieustannego awansu. Dziś coraz częściej pojawia się pytanie, czy ten model właśnie się kończy.

Szekspir pod gwiazdami

Koniec epoki „będzie już tylko lepiej”

Zdaniem Trudnowskiego kluczowa jest nie sama wysokość zarobków, ale utrata poczucia stabilności.

– Dotychczas z roku na rok sytuacja się polepszała. Dostawaliśmy podwyżki, awanse. A dziś wszystko stoi pod znakiem zapytania – tłumaczy.

To właśnie ta emocja ma coraz mocniej wpływać również na politykę.

Ekspert zwraca uwagę, że w wielu krajach momenty największych politycznych napięć pojawiają się wtedy, gdy klasa średnia zaczyna obawiać się utraty statusu społecznego.

Szekspir pod gwiazdami

– Demokracje przeżywają swój moment populistyczny wtedy, kiedy klasa średnia zaczyna czuć zadyszkę – zwraca uwagę.

Wysokie ceny energii. „Europa sama osłabia własną gospodarkę”
Wysokie ceny energii. „Europa sama osłabia własną gospodarkę”

Eksperci związani z energetyką i geopolityką alarmują, że Europa coraz bardziej traci konkurencyjność wobec Stanów Zjedn…

Liberalni wyborcy zaczynają się odwracać?

Według Trudnowskiego część mieszkańców Krakowa, która wcześniej głosowała na Donalda Tuska czy Rafała Trzaskowskiego, dziś zaczyna mieć poczucie, że polityka miasta i państwa nie odpowiada na ich nowe problemy.

Nie chodzi już wyłącznie o kwestie światopoglądowe czy spór PiS kontra anty-PiS. Coraz większe znaczenie mają codzienne obawy: kredyty, koszty życia, niepewność zatrudnienia czy lęk przed degradacją społeczną.

– Ci ludzie czuli, że ich potrzeby nie są zaopiekowane – ocenia.

Szekspir pod gwiazdami

Właśnie dlatego – jego zdaniem – polityczny bunt w Krakowie nie był wyłącznie protestem przeciw strefie czystego transportu czy podwyżkom biletów komunikacji miejskiej. Te kwestie stały się jedynie symbolem szerszego zmęczenia i frustracji.

Kraków może być początkiem większego trendu

Trudnowski uważa, że Kraków jest dziś szczególnym przypadkiem, bo sektor BPO i nowa klasa średnia mają tam wyjątkowo duże znaczenie. Ale podobne procesy mogą pojawić się także w innych dużych miastach.

– To jeden z najciekawszych trendów do obserwowania w najbliższych miesiącach – mówi.

Pytanie brzmi, czy polityczne konsekwencje tego lęku pozostaną lokalne, czy też zaczną wpływać na ogólnopolskie poparcie dla obecnej władzy.

Szekspir pod gwiazdami

Przeczytaj więcej

Kolejki do lekarzy i polityczna burza. Gursztyn: wyborcy KO zaczynają mieć kłopot
Kolejki do lekarzy i polityczna burza. Gursztyn: wyborcy KO zaczynają mieć kłopot
Referendum przeciwko Rafałowi Trzaskowskiemu? Michał Moskal: „Bardzo bym chciał, żeby się tak wydarzyło”
Referendum przeciwko Rafałowi Trzaskowskiemu? Michał Moskal: „Bardzo bym chciał, żeby się tak wydarzyło”
Posłanka KO wepchnęła się bez kolejki do szpitala. Koziński: „Złoci chłopcy Tuska wrócili”
Posłanka KO wepchnęła się bez kolejki do szpitala. Koziński: „Złoci chłopcy Tuska wrócili”