Program SAFE uderzy w polskie firmy zbrojeniowe? „Tracą kontrakty po kontrakcie”

Polskie firmy zbrojeniowe alarmują ws. SAFE

Program SAFE miał być jednym z najważniejszych instrumentów wspierających rozwój europejskiego przemysłu obronnego i szansą dla polskich firm zbrojeniowych na zdobywanie nowych kontraktów. Coraz częściej jednak pojawiają się głosy, że mechanizm może działać dokładnie odwrotnie.

Tomasz Grodecki przekonuje, że część polskich przedsiębiorstw zbrojeniowych zaczyna obawiać się utraty wielomilionowych kontraktów zagranicznych.

– Rząd, a konkretnie szef MON i pełnomocnik do spraw SAFE jeżdżą po całej Europie i proponują w ramach wspólnych zakupów polskie produkty zbrojeniowe. Założenie jest świetne, tylko jest mały problem. W ogóle nie ma analizy rynku – mówi Tomasz Grodecki.

Według dziennikarza problem ma dotyczyć sposobu promowania konkretnych firm podczas zagranicznych wizyt przedstawicieli rządu.

– Są firmy, które od miesięcy walczą o kontrakty na dostawę sprzętu. Są już dogadane z ministerstwami obrony danych krajów. Tymczasem przyjeżdża delegacja z inną konkurencyjną firmą i rozwala kontrakt, w który wcześniej zainwestowano miliony – podkreśla publicysta.

Matysiak o SAFE i CPK: W polityce chodzi o to, żeby wyjść ze swoim pomysłem

– To, co jest istotne, to znalezienie rozwiązania – mówi Paulina Matysik, poseł na Sejm, komentując kolejne „nowe pomysł…

„Firmy mogą pakować manatki”

Najmocniejsze zarzuty dotyczą rzekomego promowania jednego podmiotu kosztem reszty branży.

– Mam informacje nie o jednej firmie, tylko o paru firmach, które są w podobnej sytuacji i są przerażone swoją perspektywą – mówi Grodecki.

Jak twierdzi, część przedsiębiorstw już teraz obawia się utraty kolejnych kontraktów eksportowych.

– Oni powoli mogą pakować manatki, bo po prostu stracą wszystkie zagraniczne kontrakty, jeśli rząd będzie wszędzie promował tę samą jedną firmę – ocenia.

Według niego problem jest szczególnie poważny dlatego, że chodzi o nowoczesne technologie i firmy, które od lat budowały swoją pozycję na zagranicznych rynkach.

– To są ultranowoczesne technologie. Firmy są bardzo uznane i każda mogłaby to produkować, a teraz mogą się zderzyć z widmem poważnych strat, jeżeli nie bankructwa – zaznacza.

Prof. Ryszard Piotrowski: rządowa ustawa ws. SAFE jest niekonstytucyjna. Nie można oddawać UE kompetencji obronnych

Przyjęte przez parlament przepisy dotyczące udziału Polski w unijnym instrumencie finansowym budzą poważne wątpliwości p…

Pytania o transparentność programu SAFE

W rozmowie pojawiły się również pytania o kryteria wyboru firm uczestniczących w programie SAFE oraz o transparentność całego procesu.

– Pierwsze pytanie, które się narzuca, brzmi: na jakich kryteriach wybrano tę jedną firmę? To jest wszystko ukryte i tajemnicze – mówi gość „Odysei Wyborczej”.

Dziennikarz przekonuje, że przedstawiciele branży od miesięcy próbują uzyskać konkretne informacje od administracji rządowej.

– Rozmawiałem z wieloma przedstawicielami firm zbrojeniowych, którzy próbują się dobić do ministerstwa z prośbą o wyjaśnienie, czy są w programie SAFE, dlaczego ich nie ma i co mogliby zrobić, żeby się znaleźć. Odbijają się od ściany – podkreśla.

Krytycznie ocenia również publiczną komunikację wokół programu.

– Społeczeństwo nie wie o tym nic. Ale jeszcze gorzej, o tym nie wie sama branża – dodaje.

SAFE bez ustawy? Konfederacja: „Tusk nie ma mandatu”

Konfederacja ocenia, że rząd chce wdrożyć SAFE bez zgody Sejmu i prezydenta. Bartosz Bocheńczak mówi o ryzyku złamania k…

SAFE i ryzyko dla całego sektora

Gródecki przekonuje, że problem może wykraczać daleko poza pojedyncze spory biznesowe. Jego zdaniem obecny model działania może doprowadzić do zachwiania równowagi w całym polskim sektorze zbrojeniowym.

– Przemysł zbrojeniowy powinien rozwijać się równomiernie. W jednym kraju można promować jedną firmę, w innym kolejną, żeby cały sektor się rozwijał. Tymczasem wszędzie promuje się tę samą firmę – mówi.

Według niego część przedsiębiorstw już teraz zaczyna postrzegać SAFE nie jako szansę, ale zagrożenie.

– Na razie przedstawia się SAFE w samych superlatywach, a tutaj są gigantyczne zagrożenia dla części polskiego sektora zbrojeniowego – ocenia.

Branża czeka na konkrety

Wątpliwości dotyczą także finansowych i organizacyjnych szczegółów programu. Jak twierdzi Gródecki, firmy nadal nie wiedzą, jakie dokładnie będą zasady finansowania i udziału w projekcie.

– To jest jakaś programowa mgła informacyjna. Nie padają konkretne liczby ani jasne zasady. Branża nie wie nawet, co będzie dalej – mówi.

Jednocześnie zaznacza, że część przedsiębiorstw korzystających na obecnym modelu jest zadowolona z działań rządu.

– Oczywiście część polskiego sektora zbrojeniowego jest bardzo zadowolona, ta wybrana. Ale to jest naprawdę ułamek rynku – podkreśla Tomasz Grodecki.