Grigorian: te wybory zdecydują o przyszłości Armenii i całego Kaukazu

Wybory ważne dla całego Kaukazu

Stepan Grigorian, były dyplomata i parlamentarzysta, a obecnie szef Centrum Analitycznego ds. Globalizacji i Współpracy Regionalnej, nie zgadza się z opiniami, że kampania wyborcza w Armenii dotyczy wyłącznie spraw krajowych. Jego zdaniem stawką jest kierunek rozwoju całego regionu.

WSPIERAJ NAS NA PATRONITE

Grigorian przekonywał, że utrzymanie obecnego kursu oznaczałoby dalszą integrację z Europą, normalizację relacji z Azerbejdżanem oraz stopniowe otwieranie Armenii na współpracę z Turcją. Wszystkie te procesy są ze sobą powiązane i wzajemnie się wzmacniają.

Armenia szuka drogi na Zachód. Rosja wciąż ma mocne argumenty

W Armenii trudno dziś znaleźć obojętność wobec Francji. Sympatia do Paryża ma zarówno historyczne, jak i polityczne źród…

– Jeśli Nikol Paszynian zostanie ponownie wybrany, polityka pokoju z Azerbejdżanem, normalizacja stosunków z Turcją i integracja z Unią Europejską będą kontynuowane. Oznacza to, że Kaukaz Południowy będzie zmierzał w kierunku współpracy z Europą i Stanami Zjednoczonymi – mówił.

Powrót Rosji oznaczałby powrót konfliktów

Rozmówca nie ukrywał, że zwycięstwo ugrupowań prorosyjskich postrzega jako zagrożenie dla obecnego procesu normalizacji w regionie. Jego zdaniem takie środowiska bardzo szybko wycofałyby część decyzji podjętych przez obecne władze.

Wśród możliwych konsekwencji wymieniał porzucenie europejskiego kursu, powrót do ścisłej współpracy z Moskwą oraz wzrost napięć w relacjach z Azerbejdżanem.

– Drugiego dnia po zwycięstwie wycofają ustawę dotyczącą integracji z Unią Europejską. Potem zaczną ponownie sprowadzać Rosję do Armenii. Oznaczałoby to także ponowne zaostrzenie konfliktu z Azerbejdżanem – ocenił.

Według Grigoriana byłby to również sygnał dla Moskwy, że odzyskuje wpływy na obszarze, który w ostatnich latach coraz wyraźniej wymykał się spod jej kontroli.

Rosyjska propaganda wciąż ma ogromny wpływ

Szczególnie dużo uwagi analityk poświęcił działalności rosyjskich mediów. Jego zdaniem jednym z największych problemów Armenii pozostaje nieograniczona obecność rosyjskich kanałów telewizyjnych i powielanie kremlowskich narracji przez część lokalnych mediów.

To właśnie dlatego, mimo wydarzeń z 2020 i 2023 roku, znaczna część społeczeństwa nadal nie obwinia Rosji za brak skutecznej pomocy Armenii i Górskiemu Karabachowi.

Murkociński z południa Armenii: tu krzyżują się interesy USA, Iranu i Turcji

Granica Armenii z Iranem, strategiczna dolina Araksu i projekt nowego korytarza wspieranego przez administrację Donalda …

– Co najmniej 30–35 proc. obywateli uważa, że Rosja chciała pomóc Armenii, ale Nikol Paszynian tej pomocy nie przyjął. Rosyjska dezinformacja i manipulacje wywierają bardzo silny wpływ – mówił.

Grigorian przypomniał, że podobne ograniczenia wobec rosyjskich kanałów informacyjnych wprowadziły wcześniej m.in. Gruzja, Mołdawia i Azerbejdżan. Armenia nie zdecydowała się jednak na taki krok.

Moskwa wykorzystuje także gospodarkę

Według rozmówcy wpływy Rosji nie ograniczają się do sfery medialnej. Równie ważnym narzędziem nacisku pozostaje gospodarka oraz energetyka.

Armenia nadal pozostaje uzależniona od rosyjskiego gazu, a znacząca część eksportu trafia na rosyjski rynek. Zdaniem Grigoriana Moskwa coraz częściej wykorzystuje te zależności do wywierania presji politycznej.

– Rosja ogranicza dostęp ormiańskich produktów do swojego rynku. Dotyczy to kwiatów, części wód mineralnych, pojawiają się także groźby wobec producentów koniaku i wina. To bezpośredni instrument nacisku – podkreślał.

Jak zaznaczał, skutki takich działań odczuwają tysiące pracowników małych i średnich przedsiębiorstw, co przekłada się również na nastroje społeczne.

Paszynian jest zbyt ostrożny?

Mimo poparcia dla obecnego premiera Grigorian nie ukrywał, że ma zastrzeżenia do tempa zmian. Jego zdaniem Armenia powinna zdecydowanie szybciej opuszczać struktury związane z Rosją.

Jako przykład wskazał Organizację Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ), której członkostwo Armenia jedynie zawiesiła.

– Uważam, że Armenia powinna szybko wystąpić z OUBZ i oficjalnie zadeklarować chęć członkostwa w Unii Europejskiej – mówił.

Jednocześnie przyznawał, że ostrożność władz wynika z realnych problemów gospodarczych i energetycznych, które utrudniają gwałtowne zerwanie więzi z Moskwą.

Nowa Armenia kontra dawny system

Grigorian uważa, że obecne wybory są również starciem dwóch wizji państwa. Z jednej strony znajduje się obóz Nikola Paszyniana, który stawia na integrację z Zachodem i normalizację relacji z sąsiadami. Z drugiej – środowiska związane z dawnymi elitami politycznymi i gospodarczymi.

Jego zdaniem to właśnie w tych ugrupowaniach koncentrują się politycy reprezentujący model funkcjonowania Armenii sprzed politycznych zmian ostatnich lat.

„Iran nie reagował tak jak Rosja”. Analityk o relacjach Erywania z Teheranem

– Iran był dla Armenii kołem ratunkowym – mówił Sergei Melkonian, ekspert ds. bezpieczeństwa i polityki Kaukazu Południo…

– Nikol Paszynian reprezentuje nową Armenię. Po drugiej stronie znajdują się oligarchowie, przedstawiciele dawnych elit i ludzie związani ze starym systemem – ocenił.

Choć Grigorian spodziewa się zwycięstwa obecnego premiera, nie ma pewności, czy jego ugrupowanie będzie w stanie samodzielnie stworzyć rząd.

– Jestem przekonany, że Nikol Paszynian zajmie pierwsze miejsce. Nie wiem jednak, czy zdobędzie ponad 50 proc. głosów i większość pozwalającą samodzielnie rządzić – podsumował.