Murkociński z południa Armenii: tu krzyżują się interesy USA, Iranu i Turcji

Strategiczna dolina między Armenią a Iranem

Mikołaj Murkociński nadawał z południa Armenii, z rejonu granicy armeńsko-irańskiej w górach Zangezurskich. Już na początku rozmowy podkreślał, że miejsce, z którego prowadzi relację, ma nie tylko niezwykłe walory krajobrazowe, ale również ogromne znaczenie strategiczne.

Dziennikarz opisywał dolinę rzeki Araks i otaczające ją góry jako jeden z kluczowych punktów komunikacyjnych całego regionu. Jak zaznaczał, od stuleci przebiegały tamtędy ważne szlaki handlowe łączące północ z południem.

– Te góry, które są już tam na pierwszym planie, to już jest Iran. To jest rzeczywiście sama granica tutaj między Armenią a Iranem – mówił Murkociński.

Relacjonował również trudną podróż przez przełęcz Mehri, prowadzącą na południe Armenii. Jak podkreślał, mimo górskiego charakteru regionu droga pozostaje bardzo intensywnie wykorzystywana przez transport jadący z Iranu.

– Droga jest wąska, a na tej drodze mnóstwo tirów oraz cystern przyjeżdżających właśnie z Iranu – opowiadał.

Wojna zmieniła wszystko. Armenia coraz bliżej Europy

Aleksandr Iskandarian z Instytutu Kaukazu w Erywaniu, ocenił, że Armenia znajduje się dziś w trakcie głębokiego geopolit…

„Szlak Trumpa” ma przeciąć południe Armenii

Duża część rozmowy dotyczyła tzw. korytarza zangezurskiego, czyli planowanego połączenia Azerbejdżanu z eksklawą nachiczewańską przez południową Armenię. Murkociński tłumaczył, że projekt od lat pozostaje jednym z głównych punktów sporu między Armenią a Azerbejdżanem.

Jak zaznaczał, nowa inicjatywa została mocno wsparta przez administrację Donalda Trumpa. Według planów właśnie w dolinie Araksu miałaby powstać nowa autostrada zarządzana przez stronę amerykańską.

– Właśnie w tym miejscu ma przechodzić tak zwany szlak Trumpa na rzecz pokoju i dobrobytu – mówił dziennikarz Radia Wnet.

Murkociński wyjaśniał, że z perspektywy Azerbejdżanu projekt oznaczałby bezpośrednie połączenie głównego terytorium państwa z Nachiczewanem i dalej z Turcją. Z kolei dla Turcji byłby to element budowy wielkiego szlaku handlowego prowadzącego aż do Azji Centralnej.

– Jedyne miejsce, gdzie ten korytarz jeszcze nie istnieje, to właśnie tutaj. Ten króciutki fragment po stronie Armenii – tłumaczył.

Iran obawia się amerykańskiej obecności

Murkociński podkreślał, że projekt budzi ogromne obawy po stronie irańskiej. Teheran traktuje bowiem południową Armenię jako kluczowy element własnego połączenia handlowego z Kaukazem i Europą.

Dziennikarz zwracał uwagę, że Iran coraz aktywniej angażuje się w rozwój alternatywnego szlaku północ-południe prowadzącego przez Armenię. Co istotne, część inwestycji infrastrukturalnych realizują tam obecnie firmy irańskie.

„Iran nie reagował tak jak Rosja”. Analityk o relacjach Erywania z Teheranem

– Iran był dla Armenii kołem ratunkowym – mówił Sergei Melkonian, ekspert ds. bezpieczeństwa i polityki Kaukazu Południo…

– Konsorcjum złożone z dwóch firm irańskich rozbudowuje aktualnie tę drogę – mówił Murkociński.

W materiale pojawił się także fragment rozmowy z Siergiejem Melkonianem, który tłumaczył, że z perspektywy Iranu korytarz zangezurski może oznaczać zagrożenie dla całego regionalnego układu komunikacyjnego.

– Dla nas Iran jest bramą na globalne południe, do Zatoki Perskiej, rynków azjatyckich i dalej – mówił Melkonian, opisując znaczenie relacji armeńsko-irańskich.

Kaukaz staje się częścią większej gry

Murkociński podkreślał, że południowa Armenia coraz wyraźniej staje się elementem szerszej rywalizacji pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Iranem. W jego ocenie obecność amerykańskich polityków w Armenii w ostatnich miesiącach nie była przypadkowa.

Dziennikarz wskazywał, że dla Teheranu szczególnie niebezpieczna jest perspektywa pojawienia się infrastruktury kontrolowanej przez USA tuż przy irańskiej granicy.

– Jednym z ważniejszych punktów spornych pozostaje właśnie kwestia obecności Amerykanów w bezpośrednim sąsiedztwie Iranu – mówił Murkociński.

Jak zaznaczał, znaczenie regionu wzrosło jeszcze bardziej po ostatnich napięciach między Iranem a Izraelem oraz po wzroście aktywności amerykańskiej na Bliskim Wschodzie.

„To miejsce wygląda spokojnie, ale ma ogromne znaczenie”

Pod koniec rozmowy Krzysztof Skowroński zwracał uwagę, że opisywana dolina sprawia wrażenie spokojnego i odizolowanego miejsca położonego wysoko w górach. Murkociński podkreślał jednak, że właśnie tam przecinają się dziś interesy największych graczy regionu.

Dziennikarz przypominał również, że południowa Armenia od dziesięcioleci pozostaje obszarem niezwykle wrażliwym historycznie i strategicznie.

– To miejsce piękne, ale jednocześnie miejsce niezwykle strategiczne – podkreślał Murkociński.