SpołeczeństwoData aktualizacji: 09.05.2026, 09:32

Gen. Gromadziński: potrzebna jest powszechna, obywatelska służba państwu, nie tylko dyskusja o wojsku

Gen. Jarosław Gromadziński uważa, że Polska powinna odejść od wąskiej dyskusji o zasadniczej służbie wojskowej i zacząć mówić o powszechnej służbie państwu. W jego ocenie każdy obywatel powinien mieć obowiązek działania na rzecz bezpieczeństwa – w wojsku, policji, straży, obronie cywilnej lub administracji.

Nie tylko zasadnicza służba wojskowa

Gen. Jarosław Gromadziński przekonuje, że rozmowa o bezpieczeństwie Polski nie może sprowadzać się wyłącznie do liczby żołnierzy i zakupów sprzętu. Jego zdaniem państwo powinno myśleć szerzej – o systemie, w którym obywatele są przygotowani do służby na różnych odcinkach.

– My mamy się zastanowić najpierw nad powszechną służbą państwu, nie zasadniczą służbą, ale powszechną służbą państwu – mówi gen. Jarosław Gromadziński.

Gen. Komornicki: wojsko musi się zmienić, ludzi nam nie starczy

Polska armia musi błyskawicznie dostosować się do realiów współczesnej wojny – przekonuje gen. Leon Komornicki. Były zas…

Wojskowy podkreśla, że nie chodzi wyłącznie o kierowanie obywateli do armii. Część osób mogłaby służyć w wojsku, inni w formacjach bezpieczeństwa, administracji, obronie cywilnej lub innych strukturach potrzebnych w sytuacji kryzysowej.

– Każdy obywatel ma obowiązek służby państwu na różnych odcinkach. Czy to będzie w wojsku, czy w policji, w straży, czy w obronie cywilnej, czy w administracji – wskazuje generał.

Państwo prowadzi wojnę

Gen. Gromadziński zwraca uwagę, że współczesna wojna obciąża całe państwo, a nie tylko siły zbrojne. Armia walczy na froncie, ale skuteczność obrony zależy także od infrastruktury, kolei, energetyki, ochrony ludności i sprawnej administracji.

– Wojsko toczy bitwę, ale państwo toczy wojnę – mówi gen. Jarosław Gromadziński.

Trzy scenariusze wojny z Rosją. Gen. Gromadziński wskazuje najgroźniejszy wariant

– Na dzisiaj Rosjanie nie mają ani sił, ani potencjału do ataku – mówi gen. Jarosław Gromadziński. Jednocześnie ostrzega…

Według wojskowego to państwo odpowiada za przygotowanie zaplecza, bez którego armia nie będzie mogła prowadzić skutecznych działań. Dotyczy to zarówno dróg i kolei, jak i systemów ochrony ludności.

– Państwo odpowiada za infrastrukturę drogową, kolejową, energetyczną. Państwo odpowiada za ochronę ludności. Państwo odpowiada za stworzenie systemu odporności państwa. Nie wojsko – podkreśla generał.

Artykuł 5 nie wystarczy

W rozmowie gen. Gromadziński przypomina, że bezpieczeństwo Polski nie może opierać się wyłącznie na oczekiwaniu na pomoc sojuszników. W traktacie waszyngtońskim jest również art. 3, który mówi o obowiązku budowy własnych zdolności obronnych.

– W artykule trzecim jest zapisane, że każdy kraj ma budować własne zdolności obronne do obrony. Dopiero wtedy, kiedy je zbudujemy, działa artykuł piąty, czyli dzielenie się zasobami – wyjaśnia wojskowy.

Kowalczuk: mówimy o dronach i AI, ale to proch i amunicja zapewnią nam bezpieczeństwo

Polski przemysł obronny dostał „wiatru w żagle”, ale do realnej odbudowy zdolności potrzebne są szybkie kontrakty, surow…

Generał zaznacza, że art. 5 NATO nie działa automatycznie w taki sposób, jak często bywa to przedstawiane w debacie publicznej.

– Artykuł piąty nie działa z automatu, tam są bezpieczniki – mówi gen. Gromadziński.

Polska musi umieć bronić się sama

W ocenie wojskowego państwo powinno dążyć do sytuacji, w której jest zdolne samodzielnie odeprzeć pierwszą fazę agresji. Dopiero na takim fundamencie można realnie budować sojusznicze wsparcie.

– Polska musi dążyć do tego, aby była gotowa do samodzielnego odparcia działań wojennych – mówi generał.

To wymaga nie tylko wydatków na sprzęt, ale także jasnych dokumentów strategicznych, planów, struktur i przygotowanego społeczeństwa. Bez tego – jak wynika z wypowiedzi generała – pieniądze mogą zostać wydane, ale państwo nie uzyska realnej odporności.

– Jesteśmy w stanie, tylko czy mamy taki cel, czy mamy takie dokumenty strategiczne, czy mamy takie plany? – pyta gen. Jarosław Gromadziński.

Lekcja z Ukrainy

Generał wskazuje, że Ukraina pokazała ogromną kreatywność w wykorzystaniu technologii i organizacji działań obronnych. To doświadczenie powinno być dla Polski źródłem konkretnych zmian, nie tylko przedmiotem konferencyjnych dyskusji.

– Ukraina ma szansę, bo ta wojna pokazała kreatywność. Ukraińcy przede wszystkim są kreatywni – ocenia gen. Gromadziński.

Wojskowy podkreśla, że choć Ukraina nie ma potencjału, by dziś rozstrzygnąć wojnę całkowitym zwycięstwem militarnym, potrafi skutecznie ograniczać swobodę działania Rosji.

– Ukraina nie ma na tyle potencjału, żeby wygrać dzisiaj tę wojnę, ale ma na tyle potencjału, żeby postawić tak duże państwo, jakim jest Rosja, w szachu – mówi generał.

Potrzebne zmiany systemowe

Gen. Gromadziński zaznacza, że Polska powinna wyciągać wnioski z wojny szybciej i przekładać je na realne decyzje. Samo rozumienie nowych zagrożeń nie wystarczy.

– Nie sztuka rozumieć zmiany. Sztuką jest adaptować je do zmian i wprowadzić je do własnej struktury – podkreśla wojskowy.

W jego ocenie na razie nie widać wystarczająco głębokich zmian systemowych. Debata o bezpieczeństwie trwa, ale kluczowe jest to, czy przełoży się na działanie państwa.

– Nie widać tych zmian. To są cały czas tylko dyskusje, nie ma zmian systemowych – podsumowuje gen. Jarosław Gromadziński.