Kida: konstytucja się zdezaktualizowała

Debata o zmianie konstytucji wraca wraz z powołaniem Rady ds. jej przygotowania. W rozmowie w Radiu Wnet głos zabrał Oskar Kida, konstytucjonalista, który odniósł się zarówno do składu tego gremium, jak i do szerszego kontekstu ustrojowego. Już na wstępie podkreślił, że oceny formułowane dziś są przedwczesne, bo Rada nie ma jeszcze pełnego kształtu.

Ekspert zaznaczył, że obecny skład to dopiero początek i należy go traktować jako fundament pod dalsze rozszerzenia, które mają objąć również środowiska polityczne i młodsze pokolenie.

— To jest dopiero pierwszy trzon tej Rady. To jeszcze tam będą dwa skrzydła, skrzydło polityczne, skrzydło eksperckie — wskazał Oskar Kida.

Czy potrzebujemy nowej konstytucji?

W dalszej części rozmowy konstytucjonalista odniósł się do głosów, że zmiana ustawy zasadniczej nie jest potrzebna. Przywołując stanowisko części środowiska prawniczego, które opowiada się za zachowaniem obecnych rozwiązań, Kida jasno zaznaczył, że się z nim nie zgadza.

Prof. Piotrowski w Radzie Nowej Konstytucji: nie potrzeba resetu, trzeba stosować obecną ustawę

– Nowa konstytucja nie jest potrzebna, bo nie zmieni niczego – mówi prof. Ryszard Piotrowski. Członek prezydenckiej Rady…

Rozwinął swoją argumentację, wskazując na kontekst historyczny powstania konstytucji oraz zmieniające się realia polityczne i społeczne, które jego zdaniem wymagają nowych rozwiązań.

— Uważam, że ona powinna zostać zmieniona, bo to jest przeżytek, to jest ustawa zasadnicza, która powstawała w zupełnie innym kontekście niż jest dzisiaj — powiedział.

Spór o model władzy w Polsce

Kluczowym elementem potencjalnej reformy miałoby być – jak wskazał – rozstrzygnięcie fundamentalnego sporu o model władzy wykonawczej. Kida szeroko omówił problem tzw. dwugłowej egzekutywy, która jego zdaniem generuje napięcia systemowe.

Ekspert tłumaczył, że obecny model sprzyja konfliktom politycznym, zwłaszcza gdy prezydent i rząd wywodzą się z różnych obozów, co przekłada się na realne trudności w zarządzaniu państwem.

— Taka dwugłowa egzekutywa ma wrodzony konflikt i to nie da się go uniknąć — podkreślił Oskar Kida.

TK do reformy, nie likwidacji

W rozmowie pojawił się także wątek propozycji likwidacji Trybunału Konstytucyjnego. Kida odniósł się do niego jednoznacznie, wskazując na znaczenie tej instytucji w europejskim modelu ustrojowym.

Rozbudowując swoją argumentację, zaznaczył, że choć Trybunał wymaga zmian, to jego usunięcie mogłoby doprowadzić do chaosu interpretacyjnego w systemie prawnym.

— To jest bardzo zły kierunek. Europejska tradycja ustrojowa jest taka, że są Trybunały Konstytucyjne i dobrze, że są — powiedział.

UE i granice kompetencji

Istotną częścią rozmowy była także ocena działań Komisja Europejska, szczególnie w kontekście planów weryfikacji tożsamości w internecie. Kida szeroko odniósł się do kwestii legalności takich działań oraz ich zgodności z traktatami.

Ekspert zwrócił uwagę, że jego zdaniem instytucje unijne coraz częściej wykraczają poza przyznane im kompetencje, co powinno być przedmiotem poważnej debaty politycznej.

— Komisja Europejska rozszerza swoje kompetencje bardzo poza traktat — zaznaczył.

Rada Nowej Konstytucji. Jurek: to nie jest event, tylko początek poważnego procesu

– Państwo nie może być tylko boiskiem do walki o władzę – mówi Marek Jurek. Były marszałek Sejmu wskazuje, że Rada Nowej…

Weryfikacja tożsamości online pod lupą

Rozwijając ten wątek, konstytucjonalista szczegółowo wyjaśnił, że ewentualne wprowadzenie obowiązkowej weryfikacji tożsamości w internecie wymagałoby zmian na poziomie traktatowym, a nie jedynie rozporządzeń czy dyrektyw.

Podkreślił przy tym znaczenie zasady legalizmu i konieczność działania instytucji publicznych w granicach prawa, niezależnie od deklarowanych celów.

— Nie chodzi tylko o to, żeby to było słuszne, ale żeby to było też legalne — wskazał Oskar Kida.

Spór o regulację internetu

Na koniec rozmowy ekspert odniósł się do szerszego trendu regulowania przestrzeni cyfrowej przez Unię Europejską. W jego ocenie działania te mogą prowadzić do nadmiernej ingerencji w kompetencje państw członkowskich.

Kida zaznaczył, że zgodnie z zasadą pomocniczości to państwa powinny w pierwszej kolejności rozwiązywać problemy związane z bezpieczeństwem i ochroną obywateli.

— Jeżeli państwa są w stanie same zabezpieczyć interesy swoich obywateli, Unia Europejska nie ma prawnego tytułu do działania — podkreślił.