Teraz na antenie:
Radio Wnet
Świat

Wybory w Bułgarii. Co oznacza zwycięstwo Rumena Radewa? Analiza eksperta

Wybory w Bułgarii przynoszą nie tylko zaskakująco wysokie zwycięstwo Rumena Radewa, ale też nowe pytania o kurs Sofii wobec Rosji, Ukrainy i Unii Europejskiej. Dr Spasimir Domaradzki wyjaśnia, co ten wynik może oznaczać dla całego regionu.
Wybory w Bułgarii. Co oznacza zwycięstwo Rumena Radewa? Analiza eksperta

Flaga Bułgarii / Fot. Klearchos Kapoutsis/Flickr CC BY 2.0

Szekspir pod gwiazdami

Wybory w Bułgarii kończą się wynikiem, który – jak podkreśla w Radiu Wnet dr Spasimir Domaradzki – wykracza poza wcześniejsze przewidywania. Ekspert nauk politycznych przypomina, że sondaże dawały Rumenowi Radewowi zwycięstwo, ale na znacznie niższym poziomie:

„To jest olbrzymie zaskoczenie biorąc pod uwagę, że sondaże przedwyborcze pokazywały tak naprawdę, że Rumen Radew może liczyć na co prawda zwycięstwo, ale w granicach między 25 a 35%”.

Politolog zwraca uwagę, że o skali sukcesu przesądza nie tylko wynik samego zwycięzcy, ale też słabość konkurencji. Szczególnie mocno traci Bułgarska Partia Socjalistyczna, a w parlamencie ma znaleźć się zaledwie pięć ugrupowań. To właśnie ma premiować obóz Radewa.

„Rumen Radew będzie pierwszym politykiem w nowoczesnej historii Bułgarii, który będzie w stanie stworzyć samodzielnie rząd”.

Szekspir pod gwiazdami

– zaznacza dr Domaradzki.

Wybory w Bułgarii. Partia Rumena Radewa z miażdżącą przewagą
Wybory w Bułgarii. Partia Rumena Radewa z miażdżącą przewagą

Były prezydent Bułgarii Rumen Radew zdecydowanie wygrał przedterminowe wybory parlamentarne. Według oficjalnych częściow…

Rumen Radew po wyborach. Czy Bułgaria pójdzie drogą Orbána?

Dr Domaradzki ocenia, że kluczowe pytanie dotyczy teraz nie samego zwycięstwa, ale kierunku, w jakim nowy układ władzy poprowadzi Bułgarię. Przypomina, że Radew przez lata jako prezydent konsekwentnie unikał twardo proukraińskich deklaracji.

„Będąc prezydentem Bułgarii bardzo konsekwentnie opowiadał się za łagodną polityką względem Rosji, ucieka od zajmowania stanowisk proukraińskich, nie chce dyskutować na temat kwestii naruszenia prawa międzynarodowego i kwestii przynależności terytorialnej Krymu i Donbasu”.

To właśnie dlatego ekspert mówi wcześniej, że Radew „ma potencjał, by zastąpić Viktora Orbána”. W rozmowie doprecyzowuje jednak, że nie musi to oznaczać prostego powtórzenia węgierskiego scenariusza. Jego zdaniem bułgarski przywódca może wybrać jedną z dwóch dróg: albo stać się politykiem blokującym unijne działania, zwłaszcza wobec Ukrainy, albo próbować reformować Unię z pozycji krytycznego suwerenisty.

Szekspir pod gwiazdami

Dr Spasimir Domaradzki zauważa też, że Radew próbuje pozycjonować się w szerszym europejskim obozie polityków stawiających na suwerenność państw. W tym kontekście padają nazwiska Giorgii Meloni i Emmanuela Macrona, co pokazuje, że nowy układ sił w Sofii może być trudniejszy do jednoznacznego zakwalifikowania.

Bułgaria po wyborach. Nadzieja na reformy czy wzmocnienie wpływów Rosji?

Ekspert podkreśla, że Radew osiąga coś bardzo trudnego: z jednej strony przyciąga wyborców oczekujących głębokich reform, a z drugiej przejmuje znaczną część elektoratu prorosyjskiego i nacjonalistycznego. To właśnie dlatego jego zwycięstwo budzi dziś tak wiele pytań.

„Bułgarzy po pięciu latach zmęczenia politycznego i absolutnym zniechęceniem wobec Bojko Borisowa i modelu państwa zawłaszczonego, zwrócili się ku kolejnemu politykowi, który daje nadzieję”.

– ocenia ekspert nauk politycznych.

Szekspir pod gwiazdami
Jak Magyar odebrał władzę Orbánowi? Górny wskazuje klucz do zmiany na Węgrzech
Jak Magyar odebrał władzę Orbánowi? Górny wskazuje klucz do zmiany na Węgrzech

Péter Magyar nie wygrał na Węgrzech dlatego, że zaproponował całkowicie nowy kierunek. Jak ocenia Grzegorz Górny, uderzy…

Dr Domaradzki zaznacza, że w tym sensie Bułgaria nie powtarza dokładnie modelu węgierskiego. Po wyborach nie ma ulicznej euforii i triumfalnego świętowania. Zamiast tego widać raczej ostrożne oczekiwanie i próbę sprawdzenia, czy nowy lider rzeczywiście przyniesie zmianę.

W rozmowie pojawia się też wątek bezpieczeństwa i polityki zagranicznej. Ekspert przypomina, że środowisko Radewa krytycznie patrzy na obecność amerykańskich samolotów wojskowych na lotnisku w Sofii, a sam polityk nie unika gestów, które mogą być odczytywane jako sygnał gotowości do bliższej współpracy z Moskwą:

„Wystarczy chociażby powiedzieć, że podczas jego ostatniego spotkania przedwyborczego zakończył zdjęciem swoim witającym się z Władimirem Putinem”.

– mówi dr Spasimir Domaradzki.

Szekspir pod gwiazdami

Jednocześnie Radew mówi o odbudowie bułgarskiej armii, co utrudnia prostą ocenę jego przyszłego kursu. Z jednej strony wysyła sygnały, które mogą być odczytywane jako ukłon w stronę prorosyjskiego elektoratu, z drugiej — nie zamyka sobie drogi do utrzymania Bułgarii w dotychczasowych ramach współpracy z NATO i Unią Europejską.

To właśnie dlatego dr Domaradzki zostawia sprawę otwartą. Jego zdaniem o tym, czy Bułgaria stanie się kolejnym problemem dla Unii Europejskiej i NATO, zdecydują dopiero pierwsze miesiące rządów oraz ludzie, których Radew zgromadzi wokół siebie.

Przeczytaj więcej

Andy Burnham nowym premierem UK? „Odziedziczy kryzys i nie będzie miał łatwo”
Andy Burnham nowym premierem UK? „Odziedziczy kryzys i nie będzie miał łatwo”
Co czeka Wielką Brytanię po Starmerze? Kryzys, presja i polityczna niepewność
Co czeka Wielką Brytanię po Starmerze? Kryzys, presja i polityczna niepewność
Brytyjski premier Keir Starmer podał się do dymisji
Brytyjski premier Keir Starmer podał się do dymisji