Wybory do KRS „ustawione”? Sędzia ostrzega: to grozi chaosem w sądach

Wybory do KRS, które miały być próbą wyjścia z wieloletniego kryzysu, coraz częściej są przedstawiane jako jego pogłębienie. W środowisku sędziowskim padają ostre zarzuty, że przyjęta procedura „prawyborów”, które mają poprzedzać oparty na przepisach wybór Sejmu, faworyzuje jedną grupę i może doprowadzić do poważnych konsekwencji dla całego wymiaru sprawiedliwości.

Krótko mówiąc: zamiast naprawy systemu może być jeszcze większy chaos.

System, który „wybiera wszystkich swoich”

Największe kontrowersje budzi sposób głosowania. Każdy sędzia ma wskazać aż 15 kandydatów do KRS. W praktyce – jak podkreślają krytycy – oznacza to, że decydująca staje się liczebność jednej grupy, a nie realny pluralizm.

– Jeżeli każdy sędzia ma mieć piętnaście głosów, to wygrywają ci, których jest najwięcej – mówi Kinga Śliwińska-Buśkiewicz z Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. – Czyli na przykład największe stowarzyszenie wybiera cały skład Krajowej Rady Sądownictwa – dodaje, pijąc oczywiście do słynnej Iustitii.

Mechanizm ten porównuje do wyborów parlamentarnych, w których jedna partia – tylko dlatego, że jest największa – obsadzałaby cały Sejm i Senat.

– Gdyby to przełożyć na wybory parlamentarne, to by umarła demokracja – podkreśla.

Prawybory do KRS pod ostrzałem. „To manipulacja i zbędna szopka”

Prawybory do Krajowej Rady Sądownictwa mają być tylko fasadą, a faktyczne decyzje zapadają wcześniej – wynika z relacji …

Zarzuty manipulacji i „procederu oszukańczego”

Wątpliwości budzi nie tylko sam system głosowania, ale też sposób prowadzenia kampanii i organizacji tzw. prawyborów.

Możemy mówić nawet o procederze oszukańczym

– ocenia sędzia.

Wskazuje na promowanie konkretnych list kandydatów, organizowanie spotkań wyborczych i akcje informacyjne sugerujące „właściwy” wybór. Jej zdaniem cały mechanizm został skonstruowany tak, by zapewnić zwycięstwo określonej grupie.

– Jest to ustawione tak, aby tylko te osoby zasiadły w Krajowej Radzie Sądownictwa – zaznacza.

Głos obywateli pomijany

Jednym z najmocniejszych zarzutów jest całkowite pomijanie społecznego poparcia dla kandydatów. Część z nich zebrała dziesiątki tysięcy podpisów, znacznie więcej niż wymagane minimum. To obowiązująca ustawa daje kandydatom do KRS możliwość uzyskania wymaganego poparcia w taki sposób.

– Lekceważy się całkowicie głos obywateli – mówi Śliwińska-Buśkiewicz.

Jej zdaniem to szczególnie problematyczne, bo ostateczną decyzję podejmuje Sejm, czyli organ reprezentujący społeczeństwo. Tymczasem prawybory mają w praktyce przesądzać o wyniku.

„To nie naprawa systemu”

Zwolennicy zmian przedstawiają je jako sposób na wyjście z impasu wokół KRS. Krytycy widzą w tym coś zupełnie odwrotnego.

Ten „plan B” na pewno nie jest próbą wyjścia z impasu, naprawy czegokolwiek ani uspokojenia sytuacji

– ocenia sędzia.

Jej zdaniem obecne działania tylko pogłębiają konflikt, zamiast go rozwiązywać.

Dlaczego KRS nie jest nielegalna. Vademecum w punktach dla opornych

Teza o istnieniu „neoKRS”, czyli nielegalnej wersji Krajowej Rady Sądownictwa zatruła debatę publiczną. Tymczasem fakty …

Groźba chaosu w sądach

Najpoważniejsze konsekwencje mogą jednak pojawić się później – już po wyborze nowego składu KRS. Padają zapowiedzi, że pierwszym krokiem może być podważenie decyzji poprzednich rad.

– Można wywołać jeszcze większy chaos w kraju i jeszcze większą anarchię – ostrzega Śliwińska-Buśkiewicz.

Chodzi o możliwość uchylenia uchwał nominacyjnych z lat 2018–2026, co mogłoby uderzyć w fundament systemu sądownictwa.

– Oni by chcieli wyjąć cegiełkę z procesu nominacji – mówi.

Spór bez końca

Cała sytuacja wpisuje się w trwający od lat konflikt o kształt wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem sędzi, zamiast szukać kompromisu, kolejne działania tylko zaostrzają spór.

– Odwracanie tego, co było, to zapowiedź gigantycznego chaosu – podkreśla.

I właśnie to słowo – chaos – najczęściej powraca w jej ocenie obecnych zmian. Bo choć wybory do KRS mają być krokiem do uporządkowania systemu, coraz częściej pojawia się pytanie, czy nie będą początkiem kolejnego etapu kryzysu.