Klub Wnet: Europa kapituluje, a Polska wciąż nie ma planu

Trump i polityka chaosu

W rozmowie Krzysztofa Skowrońskiego ze Szczepanem Rumanem (ekspertem ds. energetyki), Piotrem Nowakiem (doradcą prezydenta RP) i Tomaszem Zdzikotem (byłym prezesem KGHM i Poczty Polskiej) pojawił się temat Donalda Trumpa i jego sposobu prowadzenia polityki. Uczestnicy debaty wracali do publikowanych przez niego kontrowersyjnych grafik, ale szybko zeszli z poziomu estetyki na poziom strategii. Piotr Nowak przekonywał, że Trump od lat działa według tej samej metody – wytwarza chaos, w którym inni się gubią, a sam próbuje realizować wyznaczony cel.

Trump o Iranie: „Cała cywilizacja umrze dziś w nocy”

Donald Trump opublikował wpis w mediach społecznościowych, w którym ostrzegł przed katastrofalnym scenariuszem dla Iranu…

– On całe swoje życie, czy to w negocjacjach biznesowych, czy teraz politycznych, wytwarza chaos, którego wszyscy uczestnicy procesu negocjacyjnego kompletnie nie rozumieją i się gubią. A on w tym chaosie wyznacza sobie cel i potrafi do niego dojść – mówił Piotr Nowak.

Z kolei Tomasz Zdzikot zaznaczał, że niezależnie od ocen stylu Trumpa, Stany Zjednoczone pozostają państwem demokratycznym, w którym władza nie jest dana raz na zawsze. To – jego zdaniem – odróżnia Amerykę od innych globalnych mocarstw.

W Stanach Zjednoczonych dochodzi jednak do bardzo istotnych zmian co wybory. To jest kraj unikalny na mapie geopolitycznych mocarstw

– podkreślał.

Iran bez rozstrzygnięcia

Rozmowa szybko zeszła na konflikt wokół Iranu i na ocenę skuteczności działań Stanów Zjednoczonych. Tu stanowiska były mniej jednoznaczne. Piotr Nowak zwracał uwagę, że na dziś trudno mówić o widocznych amerykańskich sukcesach politycznych, bo podstawowy cel – zniszczenie irańskiego programu wzbogaconego uranu – w jego ocenie nie został jeszcze osiągnięty.

Wojna nie jest wojną samą dla siebie. To są cele polityczne. I generalnie cele, czyli zniszczenie tego wzbogaconego uranu w Iranie, nie zostały osiągnięte

– mówił.

Szczepan Ruman patrzył na sytuację inaczej. Jego zdaniem kwestia Iranu jest już w praktyce rozstrzygnięta, a działania Waszyngtonu wpisują się w szerszą strategię porządkowania kolejnych teatrów działań po to, by w przyszłości skupić się na Chinach.

Żeby zniszczyć jedyny reżim w regionie, który realnie zagrażał Izraelowi, i potem stamtąd odejść, żeby móc się skupić na Chinach. To jest dosyć oczywiste

– przekonywał.

W jego ocenie Europa także nie zdała w tej sprawie egzaminu, bo część państw wolała ulec presji dyplomatycznej Iranu, niż realnie wesprzeć działania amerykańskie.

Europa słaba i reaktywna

To był jeden z najmocniej wybrzmiewających wątków całej rozmowy. Zarówno przy okazji Iranu, jak i Ukrainy, wracał zarzut, że Europa Zachodnia zachowuje się biernie, reaktywnie i bez politycznej odwagi. Szczepan Ruman mówił wprost, że państwa europejskie wolą ustępować pod naciskiem, niż brać na siebie odpowiedzialność.

Trump chce karać w NATO, Polska może zyskać. „WSJ” o nowym scenariuszu

Donald Trump chce rozliczyć część państw NATO po wojnie z Iranem, a Polska może na tym skorzystać. Jak pisze „Wall Stree…

Różne kraje, tam Hiszpania i tak dalej, podejmowały takie decyzje. Uważam, że to nie były decyzje gratis, tylko ustępstwa na rzecz Iranu w sytuacji konfrontacji z USA

– mówił.

Podobnie oceniał to Piotr Nowak, który przypominał, że jeśli kraje Europy Zachodniej nie chciały nawet udostępnić baz czy przestrzeni dla działań sojusznika z NATO, to trudno później bezwarunkowo wierzyć, że w chwili realnego zagrożenia przyjdą z pomocą Polsce.

– Jeżeli kraje Europy Zachodniej, jako członkowie NATO, innemu członkowi NATO zabroniły startować ze swoich baz, to dlaczego my liczymy, że gdyby doszło do agresji na Polskę, Zachodnia Europa nam pomoże? – pytał.

Ukraina nie zniknęła z pola widzenia

Choć rozmowa długo krążyła wokół Trumpa i Iranu, uczestnicy wrócili też do wojny na Ukrainie. Piotr Nowak zaznaczał, że w porównaniu z poprzednimi miesiącami nastroje w Kijowie są wyraźnie lepsze, a Ukraina zaczyna osiągać sukcesy dzięki przewadze technologicznej i wykorzystaniu dronów.

Pojawiła się taka nadzieja, te ataki zaczynają mieć miejsce i są coraz bardziej skuteczne

– mówił.

Wskazywał też, że Ukraina przechodzi do nowego etapu wojny, w którym coraz większą rolę odgrywają autonomiczne systemy bojowe. Przypomniał, że pojawiła się informacja o operacji, w której ukraińska strona osiągnęła efekt bojowy bez bezpośredniego udziału żołnierzy na polu walki.

Atak wojsk Kremla na budynki mieszkalne w Odessie; rosyjska infrastruktura energetyczna na celowniku Ukraińców

W czasie, gdy trwała ukraińska operacja wymierzona w terminal naftowy Szescharis w Noworosyjsku, Rosjanie zaatakowali dr…

Szczepan Ruman dodawał, że Ukraina zaczyna zadawać Rosji coraz poważniejsze straty także w głębi jej terytorium, a to może oznaczać stopniową zmianę równowagi sił. W jego ocenie ten konflikt nie musi już rozwijać się wyłącznie na korzyść Moskwy.

Polska między lękiem a bezradnością

W dalszej części rozmowy dyskusja zeszła na sytuację Polski. Tomasz Zdzikot mówił o rosnącym społecznym przekonaniu, że wojna może się kiedyś przenieść także na teren naszego kraju. Według niego to widać już nie tylko w nastrojach, ale także w decyzjach inwestycyjnych Polaków.

Jest w Polsce rosnące, głębokie przeświadczenie, że wojna będzie. Ono jest coraz bardziej dostrzegalne, także jeżeli chodzi o decyzje inwestycyjne, jakie Polacy podejmują

– mówił.

Piotr Nowak i Szczepan Ruman dodawali do tego jeszcze jedną diagnozę: Polska nie potrafi dziś przełożyć wydatków na obronność na realny rozwój własnych zdolności. Padały krytyczne uwagi pod adresem Polskiej Grupy Zbrojeniowej, a także całego sposobu myślenia o bezpieczeństwie.

– My się w końcu musimy zdecydować, czy idziemy w kierunku przestawienia trybów naszej gospodarki w gospodarkę bardziej wojenną. Nie jeszcze wojenną, ale już zmierzającą w kierunku priorytetyzowania spraw obronnych – mówił Tomasz Zdzikot.

„Świat się zmienia”. Bosak i eksperci o wojnie i słabości państwa

Czy Polska ma wybór między USA a UE? Zdaniem gości „Klubu Przyjaciół Metali Ziem Rzadkich” to fałszywa alternatywa. W ob…

Bezpieczeństwo jako dźwignia rozwoju

To właśnie ten wątek był jednym z najciekawszych w całej debacie. Zdzikot przekonywał, że Polska powinna potraktować bezpieczeństwo nie tylko jako wydatek czy konieczność, ale jako szansę rozwojową. Wskazywał przykłady państw, które na zagrożeniach zbudowały swoje przewagi – od Estonii po Izrael, Koreę Południową i Turcję.

Powinniśmy budować naszą przyszłość, zamieniając to wyzwanie, które mamy realnie, na szansę rozwojową i traktując je jako dźwignię rozwoju

– mówił.

W jego ocenie Polska powinna w szczególny sposób postawić na technologie przyszłości, zwłaszcza na rozwiązania kwantowe. Z kolei Piotr Nowak zwracał uwagę, że bez taniej energii i bez poważnej strategii przemysłowej nie będzie ani polskiej sztucznej inteligencji, ani realnej technologicznej samodzielności.

– Nie mając dostępu do taniej energii, do energii skalowalnej, nie będziemy liderem w sztucznej inteligencji. Po prostu – podkreślał Zdzikot.

Strategia, interesy i nowa Europa

W rozmowie pojawił się również temat nowej strategii polskiej polityki zagranicznej do 2030 roku. Tomasz Zdzikot oceniał pozytywnie sam fakt, że dokument wprost definiuje interesy narodowe Polski, a nie tylko operuje ogólnikami. Wymieniał wśród nich silną pozycję w UE, wzmocnienie miejsca Polski w NATO, relacje ze Stanami Zjednoczonymi oraz rozwój współpracy z partnerami spoza Unii, takimi jak Norwegia, Ukraina czy Korea Południowa.

Szczepan Ruman patrzył na to szerzej i przekonywał, że w Europie rodzi się nowy typ polityki, bardziej oparty na interesie niż na dawnych ideologicznych schematach. Jego zdaniem taką zmianę widać już w Niemczech, we Włoszech i na Węgrzech, podczas gdy Polska nadal tkwi mentalnie w starym modelu.

Nasza klasa polityczna w dużej mierze jest w polityce starego typu, którą reprezentuje Ursula von der Leyen

– mówił.

Finanse publiczne i ściana przed Polską

Pod koniec rozmowy uczestnicy zeszli na temat stanu polskich finansów publicznych. Piotr Nowak przypomniał ostrzeżenia Międzynarodowego Funduszu Walutowego i mówił, że Polska znajduje się na bardzo niepokojącej ścieżce zadłużenia, z której – jeśli nic się nie zmieni – może już nie zawrócić.

Potrzebujesz pilnego badania? Zapraszamy w 2028 roku. Dr Żochowski alarmuje: wracają kolejki!

Polska służba zdrowia wraca do scenariusza, który wielu pacjentów zna z najgorszych lat – długiego oczekiwania na podsta…

Wszystko wskazuje na to nie czy, tylko kiedy uderzymy w ścianę i trzeba będzie zaciskać pasa

– mówił.

W tej diagnozie powracało przekonanie, że państwo coraz słabiej radzi sobie z podstawowymi funkcjami – od ochrony zdrowia po długofalowe planowanie gospodarcze. Rozmowa w Klubie Przyjaciół Metali Ziem Rzadkich była więc nie tylko debatą o Trumpie, Iranie i Ukrainie, ale także gorzką diagnozą stanu polskiej polityki. Jej wspólnym mianownikiem było poczucie, że świat przyspiesza, technologie zmieniają pole walki i układ sił, a Polska wciąż nie potrafi zdecydować, czy chce być graczem, czy tylko obserwatorem.