TK: minister nie może rozporządzeniem zmieniać konstytucji. Sędzia: „To była próba wprowadzenia zmian tylnymi drzwiami”

We wtorek Trybunał Konstytucyjny orzekł w sprawie transkrypcji aktów małżeństwa. Sprawa dotyczyła możliwości wpisywania do polskich rejestrów stanu cywilnego małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą, a więc jednego z najważniejszych sporów prawnych związanych z prawami osób homoseksualnych. TK rozpatrywał wniosek grupy posłów kwestionujących zgodność z Konstytucją rozporządzenia ministra cyfryzacji regulującego sposób prowadzenia rejestru stanu cywilnego. W ocenie Trybunału minister, wydając akt wykonawczy, przekroczył granice ustawowego upoważnienia i nie mógł w drodze rozporządzenia wprowadzać rozwiązań pozostających w sprzeczności z konstytucyjną definicją małżeństwa określoną w art. 18 Konstytucji.

Atak na konstytucję

– Minister cyfryzacji poprzez wydanie rozporządzenia chciał tak naprawdę tylnymi drzwiami, bez zupełnie większości konstytucyjnej, bez jakiejkolwiek debaty, zmienić konstytucję – powiedziała w rozmowie z Jasminą Nowak sędzia Kamila Borszowska-Moszowska, rzecznik prasowy stowarzyszenia Veritas Et Ius w Służbie Narodowi.

Jak wyjaśniała, rozporządzenie miało umożliwić wpisywanie do polskich aktów stanu cywilnego zagranicznych małżeństw jednopłciowych.

– Chodziło o to, niby miała być to techniczna zmiana, żeby można było wpisać w akcie małżeństwa zawarte za granicą małżeństwo jednopłciowe. Nasze przepisy z uwagi na art. 18 konstytucji takiej możliwości nie dawały, więc minister sobie uznał, że może to zrobić w rozporządzeniu. Grupa posłów zaskarżyła to rozporządzenie i dzisiaj Trybunał Konstytucyjny uznał rozporządzenie za niezgodne z Konstytucją.

Sędzia podkreślała, że rozporządzenie ma charakter wyłącznie wykonawczy i nie może zmieniać norm wynikających z ustawy zasadniczej.

– Ustawa daje ministrowi delegację, ale oczywiście nie może on wykonać tej ustawy w rozporządzeniu w taki sposób, żeby to było sprzeczne z konstytucją. Nasz artykuł 18 Konstytucji mówi wprost, że małżeństwo jest związkiem kobiety i mężczyzny – podkreśla Kamila Borszowska-Moszowska.

Prawna definicja małżeństwa

W ocenie rzecznik stowarzyszenia, Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie wskazał, jakie znaczenie ma art. 18 Konstytucji.

– Dzisiaj Trybunał Konstytucyjny powiedział wprost, że nasza konstytucja uznaje za małżeństwo, które jest chronione w świetle polskiego prawa wyłącznie związek heteroseksualny – stwierdziła.

Sędzia zwróciła również uwagę na wcześniejsze orzeczenia sądów europejskich i krajowych, które – jej zdaniem – stanowiły tło dla wydania rozporządzenia.

– Wszystko to miało związek z wcześniejszym wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 listopada ubiegłego roku, gdzie Trybunał de facto nakazał Polsce dokonywanie tej transkrypcji. Wyrok był wydany w wyniku pytania prejudycjalnego, jakie skierował Naczelny Sąd Administracyjny. W wykonaniu tego wyroku po pytaniu prejudycjalnym, Naczelny Sąd Administracyjny w marcu wydał wyrok nakazujący transkrypcję aktu małżeństwa – przypomniała sędzia.

Prof. Jan Majchrowski o analogii „małżeńskiej” prof. Ewy Łętowskiej w sporze o TK

W "Odysei wyborczej" prof. Jan Majchrowski wyjaśnia meandry prawne procedury wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego. P…

Eliminacja aktów z obiegu prawnego

W ocenie Kamili Borszowskiej-Moszowskiej wyrok TK całkowicie zmienia sytuację prawną w sporze.

– On eliminuje rozporządzenie od momentu wydania orzeczenia. To tak, jakby rozporządzenia nie było. Organ, który zmienił akt stanu cywilnego, musi go wyeliminować z obrotu prawnego – podkreśla.

WSPIERAJ NAS NA PATRONITE