Sprytny ruch Zełenskiego. „Wykazał się dużą giętkością”

Po miesiącach dyplomatycznego pata i narastających napięć na linii Warszawa–Kijów, nastąpił niespodziewany przełom. Prezydent Ukrainy wykonał zdecydowany gest w kierunku Polski, który może diametralnie zmienić dotychczasowe, trudne rozmowy o wspólnej historii. Kluczowe deklaracje dotyczą najbardziej bolesnego tematu w naszych wzajemnych stosunkach.

Sprytny ruch prezydenta

Ukraiński przywódca zdecydował się na otwarcie archiwów i wyrażenie zgody na rozpoczęcie prac poszukiwawczych. To ruch wyprzedzający, który zaskoczył wielu obserwatorów sceny politycznej w Polsce. O tej polityce rozmawiali w programie „Wolski przez Świetlik” Marcin Wolski i Łukasz Szwed.

– Wykazując zresztą dużą giętkość, jak to kabareciarz, kolega Zełenski rzucił na stół pięć niesłychanie mocnych rzeczy, które przynajmniej przy pierwszym czytaniu mogą nas tylko zadowolić – wskazał Marcin Wolski.

Decyzja ta spotkała się z pozytywnym, choć ostrożnym odbiorem. Przez lata kwestia upamiętnienia ofiar rzezi wołyńskiej była blokowana przez ukraińską administrację, co budziło uzasadniony sprzeciw Polaków.

– Troszeczkę podejrzewam, że to jednak jest gra. Dlaczego to się stało tak późno? Dlaczego wcześniej te zezwolenia były tak rzadko wydawane? – pytał retorycznie Łukasz Szwed.

Strach przed mroczną prawdą

Eksperci wskazują, że opór Kijowa przed badaniami historycznymi mógł wynikać z obawy przed wizerunkowymi konsekwencjami ujawnienia pełnej skali okrucieństwa z lat 40. XX wieku. Prawda o Wołyniu zapisana jest bowiem bezpośrednio w ziemi.

– Jest teoria, że boją się tego, co ludzie znajdą w tych mogiłach. Bo wiemy, że rzeź wołyńska była przerażającym mordem, wykonanym na wszystkie możliwe sposoby. Nawet szkielety zachowają ślady – zaznaczył Łukasz Szwed.

Mimo tych obaw, rozpoczęcie prac badawczych jest jedyną drogą do trwałego pojednania między narodami. Umożliwi to przeniesienie sporu z poziomu emocjonalnych wieców politycznych do merytorycznych gabinetów naukowych.

– Jeżeli chcemy prawdy o Wołyniu, no to powinniśmy tylko przyklasnąć, że dają po pierwsze archiwalia, po drugie możliwość ekshumacji. To jest koniec sprawy dla mnie. No oczywiście pozostaną nieprzejednani, ale ogół ludzi powie: o co my się kłócimy, skoro można rzecz przedstawić na normalny dialog historyków, ostudzić – podkreślił Marcin Wolski.

Hybrydowa wojna w sieci

Wpływ na pogarszające się relacje polsko-ukraińskie ma również celowa działalność zewnętrznych aktorów państwowych. W przestrzeni internetowej roi się od prowokacji i zmanipulowanych treści, które mają na celu skłócenie obu społeczeństw.

– Internet jest pełen takiego śmiecia, to produkują agencje trolli – ostrzegł Łukasz Szwed.

Zdaniem publicystów kluczem do obrony przed dezinformacją jest edukacja obywateli i dostarczanie im sprawdzonych faktów. Tylko w ten sposób można zneutralizować wrogą propagandę niszczącą relacje między sąsiadami.