Teraz na antenie:
Radio Wnet
Opinie

Dlaczego prokuratury nie ma w konstytucji? Wyjaśnia sędzia: wszystko przez Jana Rokitę!

Sędzia Kamila Borszowska-Moszowska mówi o pracach nad konstytucją w latach 90., kiedy rozważano ulokowanie prokuratury w ustawie zasadniczej. Jak się okazuje, posłem, przez którego finalnie takie zapisy nie znalazły się w konstytucji, był Jan Rokita.
Dlaczego prokuratury nie ma w konstytucji? Wyjaśnia sędzia: wszystko przez Jana Rokitę!

Sowiecki model prokuratury

Rozmówczyni Jakuba Pilarka we wcześniejszych rozmowach na antenie Radia Wnet omawiała stenogramy prac komisji kodyfikacynej, która pracowała w latach 90. nad ustawą zasadniczą, w kontekście Krajowej Rady Sądownictwa. W czwartkowej rozmowie dziennikarz Radia Wnet zapytał sędzię o to, jak ojcowie konstytucji patrzyli na problem ulokowania w ustawie zasadniczej prokuratury.

– Faktycznie, były bardzo mocne prace nad tym, by prokuraturę umieścić w konstytucji. Osobiście uważam, że to bardzo duża strata, że tak się nie stało – zauważa sędzia Kamila Borszowska-Moszowska, która jest również rzecznikiem prasowym stowarzyszenia prawniczego Veritas Et Ius w Służbie Narodowi.

Prawniczka przytacza historię polskiej prokuratury, która z modelu oskarżycielskiego z lata 20. XX wieku przeszła później, w latach 50., w model sowiecki. W modelu tym prokuratura została zblatowana z władzą polityczną. Jak tłumaczy Borszowska-Moszowska, twórcy konstytucji byli świadomi, że funkcjonująca w ich czasach prokuratora była bezpośrednią kontynuacją modelu sowieckiego.

– W 1994 lub 1995 roku było spotkanie w Popowie szerokiego grona przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości, w trakcie którego dyskutowano nad tym i podjęto decyzję, że to bardzo istotne, by w naszym państwie, które było na nowo tworzone i miało być demokratyczne, jednak prokuraturę do konstytucji wpisać – mówi sędzia.

Bańko: Prokuratura powinna się znaleźć w konstytucji
Bańko: Prokuratura powinna się znaleźć w konstytucji

W "Prawodajni" prokurator Sebastian Bańko, który został powołany przez prezydenta Karola Nawrockiego do Rady Nowej Konst…

Wolta Rokity

Istniał jednak spór o to, czy prokuratura ma być przypisana w ustawie zasadniczej i jaki ma być ewentualnie zakres niezależności prokuratorskiej.

– Trwała bardzo duża debata przez dwa posiedzenia. Przewodniczący [przyszły prezydent] Aleksander Kwaśniewski stwierdził – to może przegłosujmy wariant, który przewidywał skreślenie przepisu dotyczącego prokuratury. I przy pierwszym głosowaniu to upadło. Czyli ewidentnie chciano, żeby prokuratura była uregulowana w konstytucji. Zaczęli się dalej spierać o pozostałe kwestie: właśnie o niezależność i o to, gdzie prokuratura ma być usytuowana – opowiada sędzia.

Jednym z wątków dyskusji była m.in. kwestia powoływania prokuratorów przez prezydenta, podobnie, jak sędziów. Kiedy miano głosować nad szczegółowymi rozwiązaniami, dotyczącymi prokuratury w konstytucji, ówczesny poseł Unii Wolności Jan Rokita zgłosił wniosek o reasumpcję głosowania nad wykreśleniem prokuratury w ustawy zasadniczej.

– To było trochę dziwne, jak się czyta te scenogramy… – ocenia Kamila Borszowska-Moszowska.

Przeczytaj więcej

Piotr Witt: Nic nie usprawiedliwia zbrodniczych majaczeń George Sand
Piotr Witt: Nic nie usprawiedliwia zbrodniczych majaczeń George Sand
Prof. Mieczysław Ryba: polityka wobec Ukrainy będzie kluczowym elementem debaty
Prof. Mieczysław Ryba: polityka wobec Ukrainy będzie kluczowym elementem debaty
Polska – Ukraina: solidarność, która musi mieć oczy odważnie otwarte. O fali przestępstw ze wschodu…
Polska – Ukraina: solidarność, która musi mieć oczy odważnie otwarte. O fali przestępstw ze wschodu…