Po wojnie przyszedł czas negocjacji. Gajda: To dopiero początek długiej gry

Choć Donald Trump ogłosił zawarcie memorandum z Iranem, wciąż nie wiadomo, jakie konkretnie ustalenia znalazły się w dokumencie. Media w różnych krajach przedstawiają często odmienne interpretacje zapisów porozumienia, a wiele szczegółów pozostaje niejawnych. Z tego powodu eksperci ostrożnie podchodzą do oceniania jego rzeczywistego znaczenia.

– Jest to zwycięstwo, ale tylko i wyłącznie w takim wymiarze propagandowym – ocenił dr Jakub Gajda.

Jak podkreślał, Iran nadal zmaga się z ogromnymi kosztami odbudowy po wojnie oraz wieloletnimi skutkami sankcji gospodarczych. To właśnie przyszłe ustalenia dotyczące finansów i handlu będą miały decydujące znaczenie dla Teheranu.

Wojna zjednoczyła irańskie elity

Jeszcze przed konfliktem Iran mierzył się z napięciami politycznymi i społecznymi. Ataki amerykańsko-izraelskie doprowadziły jednak do sytuacji, w której różne frakcje irańskiego establishmentu zaczęły mówić jednym głosem. Władze wykorzystały atmosferę zagrożenia do budowania poczucia wspólnoty i mobilizacji społeczeństwa.

Jest porozumienie USA-Iran. Trump: niech ropa popłynie!

W niedzielę 14 czerwca premier Pakistanu poinformował o porozumieniu ws. końcowego tekstu memorandum kończącego wojnę mi…

– Iran mówił jednym głosem, a wszystkie strony sceny politycznej grały w jednym zespole – podkreślał ekspert.

Zdaniem Gajdy nie oznacza to jednak trwałego końca sporów politycznych. Szczególnie sceptycznie wobec rozmów z Waszyngtonem mają podchodzić środowiska związane z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej.

Kryzys gospodarczy nie zniknął

Wojna odsunęła na dalszy plan problemy ekonomiczne, które jeszcze niedawno wywoływały protesty społeczne w całym kraju. Nie oznacza to jednak, że zostały rozwiązane. Inflacja, sankcje i spadek poziomu życia nadal pozostają jednym z największych wyzwań dla władz w Teheranie.

– Była bardzo mocna mobilizacja wokół flagi, która pozwoliła na jakiś czas zapomnieć o kryzysie gospodarczym – tłumaczył Gajda.

Iranista zwracał uwagę, że przeciągające się negocjacje mogą działać bardziej na korzyść Stanów Zjednoczonych i Izraela niż samego Iranu, który potrzebuje szybkiego oddechu gospodarczego.

Izrael obawia się odbudowy potencjału Iranu

Pierwsze informacje o możliwym porozumieniu między Waszyngtonem a Teheranem zostały bardzo uważnie przeanalizowane w Izraelu. Dla izraelskich władz każdy krok prowadzący do poprawy sytuacji gospodarczej Iranu oznacza potencjalne wzmocnienie jednego z najważniejszych rywali w regionie. Właśnie dlatego izraelskie media i politycy z dużą ostrożnością komentują zapowiedzi płynące z Białego Domu.

– Każdy krok naprzód Iranu, każdy krok ku wykorzystaniu swojego ogromnego potencjału budzi niepokój w Izraelu – podkreślał ekspert.

Zdaniem Gajdy ewentualne odblokowanie części środków finansowych oraz złagodzenie sankcji mogłoby stworzyć Teheranowi warunki do odbudowy pozycji gospodarczej i politycznej.

Reżim pozostaje twardy wobec przeciwników

W rozmowie pojawił się również temat sytuacji wewnętrznej w Iranie. Według danych przywołanych przez prowadzącego rozmowę Mikołaja Murkocińskiego, w ostatnich miesiącach doszło do kolejnych egzekucji osób oskarżanych o działania przeciwko bezpieczeństwu państwa. Władze tłumaczą takie działania walką z próbami destabilizacji kraju po wojnie.

– Irańskie służby mają w tym momencie z pewnością pod lupą wszystkich, których uznają za zagrożenie dla systemu – wskazywał Gajda.

Ekspert zwrócił jednak uwagę na pewne zmiany w codziennym życiu Irańczyków. W jego ocenie państwo znacznie mniej rygorystycznie podchodzi dziś do części kwestii obyczajowych, starając się unikać nowych napięć społecznych.

– Na ulicach nikt nie egzekwuje już przymusowego czadoru i staje się to wyborem irańskich kobiet – mówił.

Według iranisty pokazuje to, że władze próbują jednocześnie utrzymać twardy kurs wobec przeciwników politycznych i ograniczać konflikty społeczne w innych obszarach życia.

WPIERAJ NAS NA PATRONITE