CPK to tylko część problemu. „Obywatele muszą mocniej patrzeć władzy na ręce”

Spór o CPK daleki od zakończenia

Choć rząd przekonuje, że projekt Centralnego Portu Komunikacyjnego jest realizowany zgodnie z harmonogramem, Maciej Wilk pozostaje sceptyczny wobec wielu decyzji podejmowanych wokół inwestycji. Szczególnie krytycznie ocenia ograniczenie części kolejowej projektu, która miała być jednym z jego fundamentów.

Jak podkreślał, pierwotna koncepcja zakładała budowę około dwóch tysięcy kilometrów nowych linii kolejowych. Dziś realizowana ma być jedynie część tych planów, co jego zdaniem zmienia charakter całego przedsięwzięcia.

– Nie, w żadnym stopniu wszystkie szprychy nie są budowane. Jest budowany jedynie ogryzek z pierwotnego projektu. Przypomnę: dwa tysiące kilometrów nowych torów kolejowych. Obecnie budować się planuje pięćset – mówił Wilk.

Były menedżer zwracał uwagę, że wiele ważnych inwestycji kolejowych zostało odsuniętych na dalszy plan lub całkowicie wykreślonych z harmonogramu.

– Cały szereg ważnych arterii kolejowych został zarzucony i nie będzie kontynuowany co najmniej do roku 2032 – dodawał.

Wątpliwości wokół rozbudowy lotniska Chopina

Jeszcze więcej emocji budzi kwestia rozbudowy lotniska Chopina. Zdaniem Wilka projekt realizowany jest w oderwaniu od planowanego uruchomienia CPK i może doprowadzić do sytuacji, w której miliardy złotych zostaną wydane na inwestycję wykorzystywaną przez bardzo krótki czas.

Jak zaznaczał, już dziś harmonogram budzi poważne pytania. Budowa powinna być bardziej zaawansowana, tymczasem wciąż nie rozwiązano części kluczowych kwestii formalnych.

– Jak to jest, że dalej zakłada się otwarcie rozbudowanego lotniska w 2029 roku, skoro budowa miała rozpocząć się miesiąc temu, a nie rozpocznie się jeszcze przez co najmniej rok? Nie ma nawet decyzji środowiskowej – mówił.

W jego ocenie największy problem polega jednak na ekonomicznej logice całego przedsięwzięcia.

– Nie ma sensu rozbudowywać teraz za dwa miliardy złotych lotniska, żeby po roku je zamknąć. Przecież nie trzeba być ekonomistą, żeby zrozumieć ten aspekt – podkreślał.

Tak dla uczciwości

Znaczna część rozmowy dotyczyła nowej inicjatywy Fundacji Polskiego Rozwoju pod nazwą „Tak dla uczciwości”. Jej celem jest zwiększenie transparentności wydatków posłów i senatorów oraz umożliwienie obywatelom łatwiejszej kontroli sposobu wydawania publicznych pieniędzy.

Wilk przekonywał, że obecny system pozostawia zbyt dużą swobodę w rozliczaniu części wydatków związanych z wykonywaniem mandatu parlamentarnego. Jego zdaniem obywatele powinni mieć łatwy dostęp do informacji o tym, na co przeznaczane są środki publiczne.

– To, co ostatnio ustaliły media, sprawia, że nóż otwiera się w kieszeni. W ustawie jest wyraźnie napisane, że ryczałt może być wykorzystywany wyłącznie do prowadzenia biura poselskiego. Tymczasem mamy wynajem samochodów, kilometrówki czy różne wydatki reprezentacyjne – mówił.

Dlatego fundacja apeluje o stworzenie publicznego rejestru dokumentów i rachunków związanych z działalnością parlamentarzystów.

– Apelujemy o wprowadzenie transparentnego, publicznego rejestru rachunków, żeby działalność posłów i senatorów mogła być poddana obywatelskiej kontroli – podkreślał Wilk.

Referenda wracają do debaty publicznej

Sukces referendum w Krakowie Wilk uznał za jeden z najciekawszych sygnałów płynących z życia publicznego. Jego zdaniem wielu obywateli po raz pierwszy od dawna zobaczyło, że istnieją realne narzędzia wpływania na decyzje władz pomiędzy kolejnymi wyborami.

Jak zaznaczał, przez lata referenda były traktowane jako instrument mało skuteczny, a często wręcz niemożliwy do wykorzystania. Ostatnie wydarzenia pokazują jednak, że przy odpowiedniej mobilizacji mieszkańców mogą odgrywać znacznie większą rolę.

Michał Karnowski: to koniec epoki ośmiogwiazdkowców

– W Krakowie skończyła się epoka ośmiu gwiazdek i duch 15 października – mówił Michał Karnowski. Publicysta i redaktor k…

– Ja się ucieszyłem przede wszystkim, że to referendum się odbyło. Ludzie zobaczyli, że da się, że to nie jest wcale takie trudne i że istnieje realna możliwość pociągnięcia włodarzy do odpowiedzialności – mówił Wilk.

Jego zdaniem przeszkodą pozostają jednak wysokie progi frekwencyjne, szczególnie w przypadku referendów ogólnokrajowych.

– Dopóki próg frekwencyjny wynosi 50 procent, to szkoda zachodu. Politycy bardzo wielu tematów nie chcą dotykać, choć często badania pokazują, że obywatele mają w tych sprawach jednoznaczne zdanie – przekonywał.

Rosnąca frustracja wobec klasy politycznej

W ocenie Wilka coraz większe zainteresowanie inicjatywami obywatelskimi nie bierze się znikąd. Jest również reakcją na poziom debaty publicznej i sposób działania części klasy politycznej.

Były menedżer przywoływał swoje doświadczenia z posiedzenia sejmowej Komisji Infrastruktury, gdzie obserwował dyskusję dotyczącą CPK. Jak podkreślał, rozczarował go zarówno poziom części pytań, jak i sposób prowadzenia debaty.

– To, co widziałem ostatnio na komisji infrastruktury, wołało o pomstę do nieba. Poziom kompetencji i kultury przeważającej części naszych wybrańców narodu jest dalece poniżej standardu – mówił.

Mimo krytycznej oceny polityków Wilk przekonywał, że rozwiązaniem nie jest wycofywanie się obywateli z życia publicznego. Wręcz przeciwnie – jego zdaniem potrzebne jest większe zaangażowanie społeczne i częstsze korzystanie z narzędzi demokracji bezpośredniej.

– Nie jesteśmy Szwajcarami? No właśnie o to chodzi, żeby budować w Polsce kulturę demokracji, demokracji bezpośredniej i udziału obywateli w życiu publicznym – podsumował.