Unia Europejska jak PRL? Saryusz-Wolski: Bruksela buduje gospodarkę nakazowo-rozdzielczą

Rewolucja w Brukseli. Budżet Unii Europejskiej przejdzie radykalną reformę

Eurokraci spieszą się, aby zamknąć kluczowe projekty przed nadchodzącymi wyborami. Pośpiech ten nie jest przypadkowy – w tle tli się głęboka reforma instytucjonalna, która ma całkowicie przemodelować strukturę wydatków Wspólnoty. Zmiany uderzą przede wszystkim w dotychczasowe fundamenty unijnej solidarności.

Polityka rolna i polityka spójności, inaczej regionalna, są cięte o 30 proc. Widać, że tak docelowo tak naprawdę to są wskazane na śmierć. I wita się to również nie tylko w projekcie budżetu. Jak mówię, obie polityki minus 30 proc.

– alarmuje Jacek Saryusz-Wolski.

Ograniczenie środków na rolnictwo to jednak nie wszystko. Wspólna Polityka Rolna jest dodatkowo osłabiana przez międzynarodowe porozumienia handlowe, takie jak umowa z krajami Merkosuru. Według eksperta oznacza to systemowe „dobijanie” europejskiego sektora produkcji żywności.

Fundusze unijne dla Polski zagrożone. Likwidacja kluczowej dyrekcji

Najbardziej odczuwalne dla polskich samorządów mogą okazać się zmiany strukturalne w samej Komisji Europejskiej. Z mapy instytucjonalnej Brukseli może zniknąć podmiot, który przez lata odpowiadał za dystrybucję środków na rozwój infrastruktury w Europie Środkowo-Wschodniej.

– Huczy w Brukseli o tym, że w ogóle Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej, czyli te wszystkie fundusze, które trafiają do polskich regionów, może być kompletnie zlikwidowana, albo przekształcona, gdzie miałyby być pomieszane wszystkie fundusze: i socjalne, i rolne, i regionalne – wyjaśnia doradca prezydenta.

W miejsce dotychczasowych mechanizmów ma powstać nowa struktura, wzorowana na sekretariacie zarządzającym Krajowym Planem Odbudowy (KPO). Jej celem będzie centralne sterowanie strumieniami pieniędzy i egzekwowanie posłuszeństwa od stolic państw członkowskich.

Unia Europejska jako obłęd. „Wyborcy tego nie wytrzymają”

Unia Europejska wchodzi w okres narastającego fiskalizmu i coraz większych problemów finansowych — przekonuje Bogdan Rzo…

Brukselski bat warunkowości. Koniec z dopłatami dla rolników?

Nowy mechanizm finansowy ma opierać się na radykalnym rozszerzeniu tzw. zasady warunkowości. Pieniądze nie będą już przyznawane na podstawie sztywnych kryteriów traktatowych, ale widzimisię brukselskich urzędników.

Zasady warunkowości tym razem mają być jak plan przewiduje rozszerzone na całość funduszy, wszystkie, nawet rolne. Wyobraźmy sobie, że można rolnikom z dnia na dzień zabrać dopłaty z hektara. Jak oni mają w ogóle – już nie mówię o inwestycjach – gospodarować?

– pyta Saryusz-Wolski.

Jak podkreśla rozmówca Krzysztofa Skowrońskiego, oficjalnym powodem zmian jest konieczność przesunięcia środków na nowe priorytety: obronność oraz konkurencyjność. W praktyce oznacza to jednak transfer kapitału ze wschodniej flanki do Europy Zachodniej. Za hasłem „inwestycji w wysokie technologie” kryje się bowiem wspieranie rozwiniętych gospodarek starej Unii.

Centralizacja Unii Europejskiej. Model nakazowo-rozdzielczy von der Leyen

Zdaniem Jacka Saryusza-Wolskiego, obecny kierunek rozwoju instytucjonalnego Wspólnoty coraz bardziej przypomina realia gospodarcze znane z czasów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Unia odchodzi od wolnorynkowego subsydiowania na rzecz centralnego planowania, opartego na politycznym szantażu.

– Jako ekonomiście pamiętającemu jeszcze czasy gospodarki socjalistycznej, tak zwanej centralnie planowanej, to coraz bardziej przypomina mi to gospodarkę nakazowo-rozdzielczą. Także dziwię się, że tego nie nazwali Centralnym Urzędem Planowania. Dlatego, bo mechanizm jest dosyć prosty, powiedziałbym, prymitywny – ocenia były europoseł.

Mechanizm ten opiera się na tzw. zasadzie dodatkowości. Bruksela, dokładając zaledwie ułamek kwoty do danej inwestycji, zyskuje pełne prawo do decydowania o jej kształcie i celu, całkowicie ignorując demokratyczny mandat krajowych rządów.

– Za pomocą małych funduszy unijnych, budżetowych, notabene opatrzonych tą warunkowością, że jak będę chciał, to ci dam, jak nie będę chciał, to ci nie dam, ma decydować o tym, co mają robić rządy. Bo nieważne mają być decyzje i wybory obywatelskie w tych krajach, ani mandat, jakim dany rząd jest opatrzony, tylko ma być ważna dyrektywa z Brukseli – podsumowuje Jacek Saryusz-Wolski.

Autorytarny zwrot w Komisji Europejskiej. Narodziny europaństwa

Procesowi centralizacji finansowej towarzyszy demontaż demokratycznych mechanizmów kontroli wewnątrz unijnych struktur. Nowy podział środków ma w dużej mierze omijać Parlament Europejski, dając pełnię władzy jednoosobowemu ośrodkowi skupionemu wokół przewodniczącej Komisji Europejskiej.

– Tego klasycznego kolegium komisarzy, gdzie komisarzy są równi, a przewodniczący, przewodnicząca w tym przypadku, to jest primus inter pares [pierwszy wśród równych sobie], tego już nie ma. Są komisarze z władzą, są komisarze z cząstką władzy, są komisarze kompletnie bez władzy – dekoracyjni. A jednocześnie tworzy się silny ośrodek „prezydencki” przewodniczącej von der Leyen, której rządy niedawno w wywiadzie dla The Brussels Times były już szef rady jej rządy określiły autorytarnymi – przypomina gość Poranka Wnet.

Jak podkreśla Saryusz-Wolski, kluczowe decyzje mają zapadać w nowej, wąskiej strukturze o randze dyrekcji generalnej, która pełni rolę politycznego taranu. Cały ten proces – realizowany metodą faktów dokonanych, poza oficjalną zmianą traktatów – zmierza do ostatecznego zlikwidowania suwerenności państw narodowych i sformatowania nowego, scentralizowanego „europaństwa”.