Kryzys w Londynie i rozmowy Trumpa z Xi. Świat wchodzi w nową fazę

Dr Krzysztof Winkler w Radiu Wnet komentował najważniejsze wydarzenia międzynarodowe: kryzys polityczny w Wielkiej Brytanii, relacje Polski z Niemcami oraz wizytę Donalda Trumpa w Chinach. Ekspert zwracał uwagę, że świat coraz wyraźniej odchodzi od logiki „końca historii”, a wraca do klasycznej rywalizacji państw, w której liczą się siła militarna, gospodarka i zdolność do obrony własnych interesów.

Kryzys rządowy w Wielkiej Brytanii

Winkler ocenił, że Wielka Brytania znalazła się w poważnym kryzysie politycznym. Jak mówił, premier Keir Starmer jest dziś w sytuacji przypominającej moment, w którym Boris Johnson tracił kontrolę nad własnym zapleczem politycznym.

Ekspert wskazywał, że w Partii Pracy narasta presja na zmianę lidera. Jego zdaniem rezygnacja ministra zdrowia Wesa Streetinga może być pierwszym poważnym sygnałem rozpoczęcia wewnętrznej walki o sukcesję.

– W tej chwili to kryzys rządowy. Keir Starmer jest mniej więcej na tym samym etapie, co Boris Johnson, którego sam bardzo krytykował – mówił.

Jak dodał, premier nie zamierza łatwo rezygnować ze stanowiska.

– Jest to osoba o wyjątkowo dużym potencjale trzymania się stołka. Można powiedzieć, że przyspawał się do fotela premiera Wielkiej Brytanii – ocenił.

Przemeblowanie brytyjskiej sceny politycznej

Zdaniem Winklera kryzys Partii Pracy wpisuje się w szersze przemiany brytyjskiej polityki. Rosnąć ma znaczenie Reform UK Nigela Farage’a, a z lewej strony na Partię Pracy coraz mocniej naciskają Zieloni.

Ekspert zwracał także uwagę na osłabienie konserwatystów oraz problemy szkockich nacjonalistów, którzy nie zdobyli samodzielnej większości w parlamencie szkockim. To z kolei może utrudnić forsowanie kolejnego referendum niepodległościowego.

– Z punktu widzenia jedności Zjednoczonego Królestwa to dobrze, ale z punktu widzenia systemu partyjnego będziemy obserwować nowe przemeblowanie sceny politycznej – wskazywał.

Polska powinna twardo rozgrywać relacje z Niemcami

W drugiej części rozmowy dr Winkler odniósł się do sprawy rafinerii PCK w Schwedt i relacji polsko-niemieckich. W jego ocenie Polska powinna wykorzystać swoją pozycję negocjacyjną, zamiast automatycznie pomagać Niemcom w rozwiązaniu problemów energetycznych.

Ekspert podkreślał, że w obecnym świecie państwa kierują się przede wszystkim własnym interesem. Dlatego, jak mówił, pomoc dla Niemiec powinna być powiązana z warunkami korzystnymi dla Polski.

Niemcy chcą rosyjskiej ropy przez Polskę. „To polityczna machlojka”

Rosyjska ropa, niemiecki przemysł i polska infrastruktura przesyłowa znalazły się w centrum nowej rozgrywki energetyczne…

– Powinniśmy ten lewar negocjacyjny wykorzystać. Najpierw derusyfikacja i ewentualnie polskie udziały w rafinerii, a dopiero potem pomoc Niemcom – stwierdził.

Według Winklera tak właśnie zachowałoby się każde odpowiedzialne państwo, które rozumie realia współczesnej polityki międzynarodowej.

Niemieckie wojska i polska granica

Ekspert odniósł się także do kwestii potencjalnego udziału Niemiec w projektach związanych z bezpieczeństwem wschodniej granicy Polski. Jego zdaniem Warszawa powinna zachować dużą ostrożność, zwłaszcza przy najbardziej wrażliwych elementach infrastruktury obronnej.

– Niemcy nie powinni brać udziału w budowie naszych instalacji na wschodniej granicy – ocenił.

Winkler podkreślał, że głównym partnerem Polski w zakresie bezpieczeństwa pozostają Stany Zjednoczone i to na tej relacji należy opierać strategiczne kalkulacje.

– To wynika z kalkulacji narodowych interesów Polski. Tak jak z kalkulacji interesów Niemiec wynika zostawianie kanałów komunikacji z Rosją – mówił.

Trump w Chinach i rozmowy z Xi

Winkler komentował również wizytę Donalda Trumpa w Chinach i rozmowy z Xi Jinpingiem. Jak zaznaczał, pełna ocena wizyty będzie możliwa dopiero po zakończeniu wszystkich spotkań, ale już pierwszy dzień wskazywał na poważne różnice między Waszyngtonem a Pekinem.

– Po pierwszym dniu można odnieść wrażenie, że był to raczej protokół rozbieżności między Stanami Zjednoczonymi i Chinami – mówił.

Ekspert zwracał uwagę, że USA koncentrują się głównie na sprawach gospodarczych, natomiast Chiny mocno akcentują kwestię Tajwanu i własnej rosnącej pozycji.

– Chiny próbują pozycjonować się jako wschodzące mocarstwo, a Stany Zjednoczone jako potęgę schodzącą – oceniał.

Pułapka Tukidydesa

W rozmowie pojawiło się także pojęcie „pułapki Tukidydesa”, czyli sytuacji, w której rosnące mocarstwo zaczyna zagrażać pozycji dotychczasowego hegemona. Winkler tłumaczył, że termin ten wywodzi się z analizy wojny peloponeskiej między Atenami i Spartą.

– Chodzi o sytuację, w której wschodząca potęga i dotychczasowy hegemon znajdują się na kursie kolizyjnym – wyjaśniał.

W jego ocenie Stany Zjednoczone i Chiny stoją dziś przed wyborem: albo ograniczą rywalizację do formy nowej zimnej wojny, albo świat może znaleźć się na drodze do dużego konfliktu systemowego.

Europa nie ma siły na trzeci biegun

Na koniec Winkler odniósł się do ambicji europejskich elit, które chciałyby uczynić z Unii Europejskiej trzeci globalny biegun między USA a Chinami. Ekspert ocenił jednak, że obecna kondycja gospodarcza, militarna i społeczna Europy nie pozwala na odegranie takiej roli.

– Przywódcy europejscy mają ambicje, żeby stać się trzecim biegunem, ale ani stan gospodarki, ani stan społeczeństw, ani stan armii państw europejskich do tego nie predestynuje – mówił.

Jego zdaniem w nowym układzie większe znaczenie mogą uzyskać mocarstwa regionalne, takie jak Turcja, Brazylia, Izrael czy Rosja po zakończeniu wojny z Ukrainą.