Reżim się umocnił, społeczeństwo traci nadzieję. Iran po miesiącach wojny

Iranista z Uniwersytetu Jagiellońskiego dr Mateusz Kłagisz mówił na antenie Radia Wnet o sytuacji wewnętrznej w Iranie w czasie trwającego konfliktu w Zatoce Perskiej. Jak podkreślał, mimo ograniczeń internetowych i problemów komunikacyjnych nadal możliwe jest docieranie do części informacji płynących z wnętrza kraju.

Oficjalna propaganda kontra prywatne relacje

Ekspert zaznaczył, że irańskie media państwowe nie mają problemu z prowadzeniem przekazu propagandowego.

– To są takie treści bardzo buńczuczne, nastawione bardzo agresywnie względem Stanów Zjednoczonych czy Izraela, dowodzące tego, że społeczeństwo irańskie jest zwarte i gotowe dalej bronić Republiki – mówił.

Jednocześnie prywatne relacje od samych Irańczyków mają przedstawiać zupełnie inny obraz sytuacji.

– To są często urywane komunikaty, z których jasno wynika rozczarowanie, smutek, a nawet rozpacz – podkreślał dr Kłagisz.

Jak zaznaczał, wielu mieszkańców Iranu ma poczucie całkowitego braku perspektyw.

– Społeczeństwo irańskie uważa, że znalazło się między młotem a kowadłem i nie jest w stanie sobie wyobrazić swojej dalszej przyszłości – mówił.

Kryzys gospodarczy coraz głębszy

Iranista zwrócił uwagę, że wojna jeszcze bardziej pogłębiła problemy gospodarcze państwa, które od lat pozostaje pod sankcjami.

– Inflacja sięga 50 proc., ceny rosną nieustannie, a siła nabywcza pieniądza spada. Jest po prostu źle – oceniał.

Według eksperta obecna sytuacja jest dla wielu Irańczyków szczególnie bolesna, ponieważ jeszcze kilka miesięcy temu część społeczeństwa wierzyła, że protesty społeczne mogą doprowadzić do zmian politycznych.

– W tym momencie widać przede wszystkim brak nadziei, że może być lepiej – podkreślał.

Wojna paradoksalnie umocniła reżim

Dr Kłagisz ocenił, że konflikt zewnętrzny w praktyce wzmocnił władzę ajatollahów i pozwolił jej na dalsze zaostrzenie kontroli nad społeczeństwem.

– Wojna zdecydowanie paradoksalnie umocniła władze centralne, dając im do ręki jeszcze więcej narzędzi pozwalających na kontrolowanie społeczeństwa – mówił.

Iranista przypomniał, że po rozpoczęciu nalotów władze ostrzegły obywateli, że wszelkie protesty będą traktowane jako zdrada stanu.

– Reżim daje wyraźnie do zrozumienia, że istnieje, ma się dobrze i nie został osłabiony przez naloty wojskowe – zaznaczył.

Ekspert podkreślił jednocześnie, że system polityczny w Iranie jest głęboko zakorzeniony i nie da się go łatwo obalić z zewnątrz.

– To nie jest system, który powstał wczoraj. Jest bardzo dobrze okopany i umiejscowiony w kontekście irańskim – tłumaczył.

Zamrożony konflikt może być władzom na rękę

Iranista przyznał, że w krótkiej perspektywie utrzymywanie napięcia i konfliktu może być korzystne dla władz w Teheranie.

– W perspektywie krótkoterminowej zdecydowanie tak – mówił, pytany o to, czy zamrożony konflikt wzmacnia reżim.

Jednocześnie zaznaczył, że długotrwałe pogarszanie sytuacji gospodarczej może okazać się niebezpieczne również dla samego systemu.

– Państwo irańskie od 47 lat funkcjonuje w warunkach sankcji i kryzysów, ale gospodarka ma swoją wytrzymałość – podkreślał.

Reza Pahlawi zniknął z debaty

Pod koniec rozmowy dr Kłagisz odniósł się także do postaci Rezy Pahlawiego, syna ostatniego szacha Iranu, którego nazwisko jeszcze kilka miesięcy temu pojawiało się w kontekście możliwej alternatywy politycznej dla obecnych władz.

Iranista zaznaczył jednak, że monarchista pozostaje dziś praktycznie nieobecny w debacie publicznej.

– Nie widzę pola do popisu, w którym mógłby się pojawić i działać – mówił.

Według eksperta choć wśród części Irańczyków istnieją środowiska monarchistyczne, to powrót monarchii pozostaje mało realny.

– Powrót monarchii to jednak już pewnego rodzaju anachronizm – podsumował dr Mateusz Kłagisz.