Wielkie trzęsienie ziemi w Londynie. Rząd Keira Starmera runął, krajem wstrząsnęły dymisje

Brytyjska scena polityczna po raz kolejny staje się areną bezprecedensowego chaosu. Keir Starmer, lider Partii Pracy, który w 2024 roku przejmował władzę z mandatem wielkich zmian, właśnie ogłosił swoją dymisję. To już siódmy szef rządu na Downing Street od czasu historycznego referendum brexitowego z 2016 roku.

Decyzja Starmera to bezpośredni efekt katastrofalnego wyniku partii w ostatnich wyborach lokalnych oraz narastającego buntu wewnątrz własnego ugrupowania. Czara goryczy przelała się po wyborach uzupełniających w Wielkim Manchesterze, które obnażyły rekordowo niskie poparcie dla dotychczasowego premiera.

Awans ponad siły

Upadek rządu Starmera nie zaskoczył ekspertów, którzy od miesięcy obserwowali pikujące sondaże Partii Pracy. Brytyjski premier mierzył się z łatką najbardziej niepopularnego szefa rządu w historii tamtejszych badań społecznych.

– Jeśli chodzi o osobistą pozycję Starmera, to to jest przypadek osoby, która awansowała powyżej własnych możliwości – zaznaczył w rozmowie z Radiem Wnet dr Przemysław Biskup, analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (PISM).

Ekspert wskazuje, że fundament pod dzisiejszy kryzys wylano już podczas kampanii wyborczej w 2024 roku. Laburzyści wygrali wówczas dzięki programowi, który z góry zakładał niewykonalne cele finansowe.

– To było zapisane w DNA zwycięstwa wyborczego Partii Pracy w 2024 roku, które było oparte na założeniu, że obiecujemy wszystko wszystkim – wyjaśnił dr Biskup. Jak dodał, rząd obiecywał zwiększanie wydatków socjalnych przy jednoczesnym braku podwyżek podatków, ignorując rekordowe zadłużenie publiczne będące dziedzictwem pandemii. – Ten samochód w końcu dojechał do ściany i się z nią zderzył – dodał analityk.

Brytyjski Rafał Trzaskowski

Naturalnym następcą Starmera na stanowisku premiera ma zostać Andy Burnham, były burmistrz Wielkiego Manchesteru. Burnham w miniony czwartek z powodzeniem powrócił do parlamentu w wyborach uzupełniających, uzyskując wynik znacznie powyżej oczekiwań.

W polskich realiach Burnham budzi jednoznaczne skojarzenia. Eksperci porównują jego ścieżkę kariery do obecnego prezydenta Warszawy.

– To jest trochę tak, jak Rafał Trzaskowski w Polsce poszedł do polityki samorządowej – tłumaczy dr Przemysław Biskup. Burnham, jako zarządca potężnej aglomeracji Manchesteru, zbudował silną, charyzmatyczną markę osobistą, odcinając się od londyńskich elit i odwołując się do silnego patriotyzmu lokalnego mieszkańców północnej Anglii.

Widmo katastrofy 49 dni

Przed nowym liderem stoi jednak gigantyczne wyzwanie. Burnham przejmuje po swoim poprzedniku fatalny program polityczny oraz gospodarkę w stanie głębokiej anemii.

Jeśli nowy premier spróbuje realizować obietnice socjalne bez jasnego wskazania źródeł ich finansowania, rynki finansowe mogą błyskawicznie zweryfikować jego rządy. Londyn wciąż pamięta spektakularny upadek Liz Truss, która przez rynkową panikę musiała pożegnać się z urzędem po zaledwie 49 dniach.

– Koszty obsługi długu zależą wprost od wyceny wiarygodności polityki fiskalnej i budżetowej rządu przez tak zwane rynki – ostrzega dr Biskup. Wskazuje przy tym, że odsetki od długu stanowią dziś drugą największą pozycję w brytyjskim budżecie, co drastycznie zawęża pole manewru nowego gabinetu.

WSPIERAJ NAS NA PATRONITE