Gigantyczny dług i nieznane odsetki. Wildstein o SAFE: „Nieodpowiedzialność granicząca z szaleństwem”

Dyskusja wokół unijnego finansowania obronności nabiera tempa, a emocje sięgają zenitu. Według Bronisława Wildsteina, sposób, w jaki rząd przyjął zobowiązania w ramach programu SAFE (ang. Secured Armed Forces Europe), budzi fundamentalne wątpliwości prawne i ekonomiczne.

Uderzenie w Konstytucję i suwerenność

Zdaniem publicysty, podpisanie umowy z pominięciem drogi ustawowej to bezpośredni atak na polski porządek prawny. Wildstein przypomina, że zobowiązania międzynarodowe o tak dużej skali finansowej wymagają zgody parlamentu.

– Podpisanie SAFE jest uderzeniem w polską konstytucję. Jeżeli podejmuje się zobowiązanie międzynarodowe, które przynosi poważne konsekwencje finansowe, musi być ono przyjęte wyłącznie drogą ustawową, a nie prywatnymi podpisami ministrów – tłumaczy Wildstein.

Publicysta dodaje, że mamy do czynienia z „negocjowaniem porządku prawnego”, co w jego opinii zmienia Polskę z państwa prawa w autokrację zarządzaną „kaprysem rządzących”.

Gigantyczny kredyt: 44 miliardy euro w ciemno?

Największe kontrowersje budzą jednak warunki finansowe. Polska ma spłacać zobowiązania przez 45 lat, a łączna kwota opiewa na 44 miliardy euro. Problem w tym, że – jak twierdzi Wildstein – kluczowe szczegóły umowy pozostają tajne.

– To jest cudactwo, dziwaczna sytuacja, jakaś nieodpowiedzialność granicząca z szaleństwem. Kto podejmuje gigantyczne zobowiązania finansowe, nie wiedząc, jak będą oprocentowane? My jako naród to robimy i my będziemy za to płacić – alarmuje gość poranka Radia Wnet.

Publicysta porównuje tę sytuację do tragicznych w skutkach kredytów frankowych, ostrzegając przed ryzykiem kursowym (relacja złotego do euro) oraz tzw. klauzulą warunkowości, która pozwala Brukseli „zakręcić kurek z pieniędzmi”, jeśli władza w Warszawie nie będzie jej odpowiadać.

Armia na unijnym pasku

Kolejnym zarzutem jest przymus wydawania aż 65% środków wewnątrz Unii Europejskiej. Według Wildsteina uderza to bezpośrednio w dotychczasową strategię zbrojeniową Polski, opartą na kontraktach z USA i Koreą Południową.

– Musimy restrukturyzować nasz militarny potencjał. To prowadzi do zasadniczych problemów w momencie, gdy premier mówi, że mamy zostać napadnięci przez Rosję w ciągu miesięcy. Takie działanie można potraktować jako zdradę – twierdzi publicysta.

Czy z programu SAFE można się wycofać?

Na pytanie o przyszłość i ewentualną zmianę układu sił w 2027 roku, Wildstein odpowiada jednoznacznie: jeśli nie było podstaw prawnych do zawarcia umowy, należy rozważyć wycofanie się z niej.

Choć strona rządowa przekonuje, że program SAFE to niezbędny zastrzyk gotówki dla modernizacji armii, krytycy tacy jak Wildstein widzą w nim przede wszystkim narzędzie politycznego nacisku i finansową pułapkę. Czy Polska udźwignie ciężar 44 miliardów euro długu? Ta debata dopiero się rozpoczyna.