„Łagodne wyroki i naciski”. Prokurator mówi wprost o kulisach polskiego wymiaru sprawiedliwości

Sprawa Ewy Żarskiej symbolem problemu

Punktem wyjścia do rozmowy jst historia dziennikarki śledczej Ewy Żarskiej, która ujawniła miejsce pobytu groźnego pedofila. Zamiast wsparcia państwa sama miała później mierzyć się z presją wymiaru sprawiedliwości za odmowę ujawnienia swoich źródeł.

Zdaniem Piotra Kosmatego taka sytuacja pokazuje głębszy problem.

— Wymiar sprawiedliwości powinien takich ludzi objąć ochroną i wykorzystać ich wiedzę, a przy okazji zapewnić im bezpieczeństwo — mówi prokurator.

To właśnie takie sprawy mają budować społeczne poczucie, że państwo częściej uderza w osoby nagłaśniające problemy niż w faktycznych sprawców przestępstw.

Kompromitacja Krystiana Markiewicza i innych skarżących. Trybunał Konstytucyjny komentuje decyzję ETPCz

W stanowisku przekazanym Radiu Wnet Trybunał Konstytucyjny nazywa kompromitacją udział Krystiana Markiewicza i pozostały…

„Unicestwił życie dziewczyny”. Prokurator oburzony wyrokiem

Jednym z najmocniejszych fragmentów rozmowy jest historia 18-latki potrąconej na przejściu dla pieszych w Łodzi. Dziewczyna przygotowywała się do matury, gdy została uderzona przez rozpędzonego taksówkarza.

— Prawdopodobnie zostanie do końca życia kaleką — relacjonuje Kosmaty.

Kierowca miał dostać wyrok roku i miesiąca więzienia, ale ostatecznie odbywał karę w systemie dozoru elektronicznego. Według prokuratora później nadal łamał przepisy drogowe, mimo zakazu prowadzenia pojazdów.

Kosmaty nie ukrywa oburzenia również wysokością nawiązki dla poszkodowanej.

— Miesięczna rehabilitacja kosztuje 30–40 tysięcy złotych, a zasądzono 20 tysięcy — podkreśla.

„System jest silny wobec słabych”

W rozmowie padają też bardzo mocne słowa dotyczące funkcjonowania całego państwa.

— Najgorszą sytuacją jest, kiedy aparat wymiaru sprawiedliwości jest silny wobec słabych, natomiast nie jest taki wobec tych, którzy mają wpływy i sami są silni — ocenia prokurator.

Jego zdaniem osoby posiadające odpowiednie kontakty polityczne lub finansowe mają znacznie większe możliwości wpływania na wymiar sprawiedliwości.

— Osoby, które posiadają wpływy czy potencjał ekonomiczny, zdecydowanie łatwiej mogą wpływać na wymiar sprawiedliwości — mówi.

Choć nie wskazuje konkretnych nazwisk ani spraw, przyznał, że podobne sytuacje wielokrotnie pojawiały się w medialnych doniesieniach.

„Trumna na kółkach” i pytania o łagodne wyroki

W rozmowie wraca również temat głośnej sprawy adwokata Pawła Kozaneckiego, określanego w mediach mianem autora słów o „trumnie na kółkach”.

Prokurator wskazuje, że w Polsce nadal zbyt łagodnie traktuje się sprawców tragicznych wypadków drogowych.

— Ten człowiek zabił dwie kobiety, a dostał bardzo łagodny wyrok — mówi Kosmaty.

Jego zdaniem system dozoru elektronicznego, który miał być alternatywą dla więzienia przy lżejszych przestępstwach, dziś bywa stosowany zbyt szeroko.

— Ludzie, którzy zabijają innych ludzi, mogą sobie założyć obrączkę i normalnie funkcjonować — stwierdza.

Czy niezależny prokurator płaci cenę?

Jednym z najbardziej politycznych fragmentów rozmowy są pytania o niezależność prokuratorów i możliwe naciski.

—Mam nadzieję, że są też takie sytuacje, że prokurator postawi na swoim i tej ceny nie zapłaci — zaznacza.

Presja społeczna zmienia sądy?

Zdaniem prokuratora coraz większą rolę zaczyna odgrywać presja społeczna i siła internetu. W rozmowie przywołano m.in. głośne afery pedofilskie i zoofilskie, które wywoływały ogromne oburzenie opinii publicznej.

Kosmaty uważa, że nacisk społeczny realnie wpływa dziś na orzecznictwo.

— Ta presja społeczna ma sens — ocenia.

Jako przykład podał coraz częstsze kwalifikowanie skrajnie niebezpiecznych wypadków drogowych jako zabójstw z zamiarem ewentualnym.

— Jeżeli ktoś jedzie 220 kilometrów na godzinę po alkoholu czy narkotykach i zabija ludzi, to dla mnie nie jest zwykły wypadek — tłumaczy.

Młodzi sędziowie nadzieją dla wymiaru sprawiedliwości

Mimo ostrej krytyki systemu prokurator wskazujeteż elementy, które dają mu nadzieję na poprawę sytuacji.

Jego zdaniem kluczowa może okazać się zmiana pokoleniowa w sądach i prokuraturze.

— Podejście młodych sędziów jest całkowicie inne niż dawniej — przekonuje.

Kosmaty mówił o większej transparentności, punktualności i profesjonalizmie młodych prawników kończących Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury.

Coraz większy nacisk ma być również kładziony na szkolenia dotyczące odporności psychicznej, etyki i niezależności.

„Chciałbym, żeby takich ludzi nie było”

Na zakończenie rozmowy padło pytanie, które od lat wraca w publicznej debacie: czy w Polsce istnieje grupa ludzi stojących ponad prawem.

Kosmaty odpowiedział ostrożnie, ale wymownie.

— „Chciałbym, żeby takich ludzi nie było” — powiedział prokurator.