Andrzej Poczobut wolny. Kulisy wymiany odsłaniają rolę USA, Rosji i Mińska

Białoruś nie była tu samodzielnym graczem

Bobołowicz zwracał uwagę, że Łukaszenka nie działał w tej sprawie samodzielnie, ale w logice podporządkowanej Kremlowi.

– Reżimowi Łukaszenki zależało, żeby swoich więźniów nie wypuszczać, ale to wyraźny był sygnał Kremla, że tej wymiany należy dokonać – mówił.

Jednocześnie podkreślał, że w sprawie od dawna pracowały nie tylko polskie służby, lecz także partnerzy międzynarodowi.

– To nie jest operacja, która została zrealizowana w ciągu ostatniej chwili. Oczywiście my przez lata opowiadaliśmy i mówiliśmy od samego początku, domagaliśmy się uwolnienia Andrzeja Poczobuta. Jednak od pewnego momentu toczyły się zakulisowe działania służb w tej sprawie – relacjonował.

Olga Siemaszko: ważna była rola Stanów Zjednoczonych

Olga Siemaszko mówiła z Wilna, że dziś wyraźnie widać znaczenie amerykańskiego zaangażowania.

– Teraz już widzimy, że taka była też ważna rola Stanów Zjednoczonych i oczekujemy już kolejnej fali zwolnień na Białorusi w maju, bo John Cole wczoraj na konferencji prasowej powiedział, że ma odwiedzić Mińsk za dwa tygodnie – mówiła.

Zwróciła uwagę, że po wcześniejszych wizytach amerykańskiego wysłannika także dochodziło do zwolnień więźniów politycznych.

– Po każdej wizycie Cole do Mińska widzimy, że ludzie wychodzą z białoruskich więzień – podkreśliła.

W tle gra o osłabienie zależności Mińska od Moskwy

Zdaniem Olgi Siemaszko działania Waszyngtonu nie ograniczają się do spraw humanitarnych. W grze jest też próba osłabienia pełnej zależności Białorusi od Rosji.

– Oni grają w tę grę, chcą odciągnąć Łukaszenkę od Rosji – mówiła o Stanach Zjednoczonych.

Jednocześnie zaznaczała, że sytuacja jest skomplikowana, bo Białoruś pozostaje silnie uzależniona gospodarczo od Moskwy.

– Łukaszenka dobrze rozumie, że jeśli będzie jakiś taki powrót Białorusi do tej wspólnoty europejskiej, to jego osoba po prostu nie ma przyszłości w tym całym układzie białorusko-europejskim – mówiła.

W jej ocenie to właśnie jest główny dylemat reżimu.

Poczobut nie chciał opuszczać Białorusi

Ważnym wątkiem relacji Bobołowicza był też sam Andrzej Poczobut i jego stosunek do wyjazdu z Białorusi. Dziennikarz przypominał, że Poczobut od dawna nie godził się na rozwiązanie, które oznaczałoby trwałe opuszczenie kraju.

– On miał pełną świadomość tego, że Łukaszenka traktuje go jako wroga i że może trafić do więzienia. Po drugie, od samego początku mówił o tym, że on z Białorusi nie chce wyjechać – relacjonował.

Jak dodał, po odzyskaniu wolności Poczobut od razu miał pytać o możliwość powrotu.

– Od razu zapytał się, czy będzie mógł powrócić na Białoruś i tego bym nie wykluczał, że rzeczywiście Andrzej może chcieć podjąć taką decyzję i na Białoruś powrócić, bo traktuje po prostu Białoruś jako swój kraj – mówił Bobołowicz.

Pięć lat więzienia i pytania o dalszy ciąg

Korespondent Radia Wnet przypomniał też, jak ciężkie były warunki, w których Poczobut przebywał przez ponad pięć lat.

– To są po prostu nieprawdopodobnie, ale prawdziwe opowieści mrożące krew w żyłach. Tak wygląda reżim Łukaszenki – mówił.

Zarówno on, jak i Olga Siemaszko zwracali uwagę, że sprawa nie kończy się na samym uwolnieniu jednego więźnia. W tle pozostaje kwestia dalszych zwolnień, relacji Mińska z Waszyngtonem, wpływu Rosji na Białoruś i sytuacji setek innych więźniów politycznych.

– Więźniów politycznych około 70, sprawdziłem ile dziennikarzy, 22 dziennikarzy przebywa obecnie w białoruskich więzieniach – mówiła Siemaszko.