Krystyna Pawłowicz: UE to niedemokratyczne parapaństwo. Prawo powstaje w sposób niejasny i sprzeczny z zasadami demokracji

Szanowni Państwo, zachęcamy do wysłuchania lub przeczytania kolejnego felietonu prof. Krystyny Pawłowicz z cyklu „Prawo bez cenzury”.

***

Demokratyczne fundamenty państwa prawa

System regulacyjny Unii Europejskiej opiera się na zasadach całkowicie odmiennych od systemów prawnych państw demokratycznych. Po 1989 roku polski konstytucjonalizm i doktryna prawa wprowadziły do konstytucji podstawowe standardy, właściwe dla demokratycznego państwa. To znaczy m.in. zasadę trójpodziału władz na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Zasadę legalizmu ich działania, to znaczy, że władze publiczne mogą działać, to jest robić tylko to, co prawo wyraźnie dla nich przewiduje i w granicach tego prawa.

Nadrzędność parlamentu i ochrona suwerenności

Kolejną zasadą ustrojową systemów demokratycznych jest zasada nadrzędności organów przedstawicielskich nad aparatem wykonawczym, czyli nadrzędności parlamentu i ciał wybieralnych, samorządowych i innych, nad aparatem administracyjnym. Fundamentalnymi zasadami państwa demokratycznego są też ochrona niepodległości i suwerenności narodu, zasada hierarchicznej budowy systemu źródeł prawa z najwyższą pozycją konstytucji i ustaw.

Hierarchia źródeł prawa i rola konstytucji

Wszystkie akty stanowione przez parlament, to jest ustawy, oraz przez władze wykonawcze, to jest administracje, czyli rozporządzenia, zarządzenia, uchwały muszą być zgodne z konstytucją. Każdy akt niższego rzędu musi być zgodny z aktem wyższego rzędu, czyli ustawy z konstytucją, rozporządzenia, zarządzenia i uchwały z ustawami itd. w dół. Istotną regułą prawną stroju demokratycznego jest też to, iż sprawy podstawowe mogą być regulowane wyłącznie ustawami, czyli przez parlament, np. prawa i obowiązki oraz wolności człowieka i obywatela, ustrój państwa, obciążenia finansowe budżetu państwa itp.

Prof. Krystyna Pawłowicz: Unia Europejska zabija polskie prawo

W "Prawie bez cenzury" prof. Krystyna Pawłowicz omawia destrukcyjny wpływ unijnej nowomowy i pojęć pseudoprawnych na pol…

Znaczenie precyzji języka prawnego

Wymienione zasady organizacji i funkcjonowania państwa demokratycznego są opisywane precyzyjnym językiem i siatką pojęciową wypracowanymi przez naukę prawa i prawodawstwo. Precyzja języka i jasność konstrukcji prawnych służą ochronie praw adresatów prawa, to jest obywateli. Ułatwia im ochronę, umożliwia kontrargumentowanie i kontrolę sposobu stosowania prawa przez organy władzy w razie sporów. Podstawowe znaczenie dla rozumienia przepisów i właściwego ich stosowania mają definicje ustawowe, precyzujące np. kto w świetle danej ustawy jest np. przedsiębiorcą i podlega danej ustawie, kto to jest podatnik, na czym polega działalność gospodarcza w świetle danej ustawy, czy też definicję rzeczy i zjawisk będących przedmiotem regulacji danej ustawy, np. definicja informacji publicznej, czy definicja małżeństwa w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym jako związku kobiety i mężczyzny, czy też definicja dziecka jako istoty od chwili poczęcia do pełnoletności itd.

Rola definicji w ochronie praw obywateli

Definicje umożliwiają zrozumienie treści przepisów i ewentualną późniejszą obronę w sporach prawnych i prezentowanie własnych interpretacji tych definicji. Brak definicji stawia adresata przepisów na straconej pozycji, bo dysponentem i w cudzysłowie władcą treści użytego, a nie zdefiniowanego przedmiotu, czyli sytuacji, jest organ stosujący prawo. To jest organ administracji lub sąd. Od 1994 roku przez 10 lat Polska dostosowywała i w cudzysłowie harmonizowała swój system ustrojowy i prawny do wymogów organizacji funkcjonowania i regulacji prawnych Unii Europejskiej.

Krytyczna ocena systemu prawnego Unii Europejskiej

Z badań i analiz, jakie w tym zakresie prowadziłam i opublikowałam w 2002 i 2010 roku wynika, iż Polska przystąpiła i dostosowywała swój system prawa do reguł działania organizacji niedemokratycznej. Unia Europejska rządzi się bowiem zasadami dokładnie sprzecznymi ze standardami demokracji wyżej przedstawionymi. Przede wszystkim Unia Europejska ma tak zwany otwarty, zmienny system instytucji stanowiących prawo. W takim otwartym, niezamkniętym systemie organizacyjnym tworzone jest prawo, tworzące także otwarty system źródeł prawa. Prawo Unii Europejskiej nie jest zhierarchizowane według swojej nadrzędności. W Polsce, państwie demokratycznym, w rozdziale III Konstytucji określono hierarchię źródeł prawa. Konstytucja rozróżnia polskie prawo powszechnie obowiązujące według hierarchii. Najwyższym prawem Rzeczpospolitej jest konstytucja, niżej ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zaś na obszarze działania samorządów i innych upoważnionych organów akty prawa miejscowego. Wszystkie te akty muszą być jednak zgodne z konstytucją. Konstytucja dopuszcza też, by w niektórych sytuacjach prawo organizacji międzynarodowej miało pierwszeństwo, ale tylko przed ustawą. Nigdy przed Konstytucją, co stwierdza artykuł 8 ust. 1 tej Konstytucji, iż najwyższym prawem Rzeczpospolitej jest właśnie Konstytucja.

Niejasna struktura i źródła prawa UE

W Unii Europejskiej waga i ranga danego aktu nie jest sztywno, jak w systemie demokratycznym, przypisana do centralnego aktu prawnego o charakterze konstytucyjnym, lecz zależy od politycznego charakteru i znaczenia organu, który ten akt wydał. Punktem odniesienia jest enigmatyczny, niejasny interes wspólnoty, a faktycznie interes Niemiec. W prawdzie artykuł 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wymienia akty prawne Unii, to jest, rozporządzenia, dyrektywy, zalecenia i opinie, ale nie jest to katalog wyczerpujący aktów prawa tak zwanego pochodnego, wydawanego przez różne liczne unijne organy, instytucje i komórki, tworzone dowolnie według politycznych potrzeb.

Krystyna Pawłowicz: Nie ma żadnych podstaw prawnych eksponowania chorągiewki UE obok polskiej flagi

W "Prawie bez cenzury" prof. Krystyna Pawłowicz kontynuuje swój wywód na temat bezprawności eksponowania polskiej flagi …

Rozrost kompetencji instytucji unijnych

Unijne organy same w praktyce tworzą dalsze różne organy i dają im kompetencje wydawania dalszych różnych przepisów, co do których, niezależnie od rangi tych organów, jest domniemanie ich władczego charakteru. Jest to oczywiście sprzeczne z zasadami legalizmu i ochrony wolności jednostki i suwerenności państwa członkowskiego. W Unii Europejskiej panuje więc dowolność w zakresie źródeł prawa. Obok wymienionych w Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w artykule 288 form w praktyce występują i zwykle wiążą państwa członkowskie takie jak np. uchwały Rady Unii Europejskiej, deklaracje, notatki informacyjne, interpretacje i objaśnienia, rezolucje Rady, programy, memoranda, komunikaty, obwieszczenia, plany, konkluzje, regulacje, dokumenty, środki i tak dalej, nazywane często tak zwanym soft law, czyli miękkim prawem.

Dominacja organów wykonawczych w UE

Unia Europejska działa w oparciu też o inne, równie sprzeczne z regułami demokracji zasady. Między innymi nadrzędności aparatu polityczno-wykonawczego, to znaczy Komisji Europejskiej nad przedstawicielskim organem, to jest Parlamentem Europejskim. To nie Parlament Europejski jest organem prawodawczym, a organy wykonawczo-polityczne, administracyjne, to jest Komisja Europejska , a dodatkowo prawo wytwarza też Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej swoimi wyrokami.

Procedury decyzyjne i deficyt demokracji

Parlament powstaje według reguł politycznego przydziału miejsc, a nie według wolnych wyborów na wszystkie miejsca. Prawo nie jest tworzone według demokratycznych, przejrzystych reguł w drodze parlamentarnej. Decyzje podejmowane są według reguł niejasnych, półtajnych i często rozmywających odpowiedzialność komitetów. Prawa i wolności obywatelskie państw członkowskich są przez organy Unii drastycznie naruszane niejasnymi, niejasnymi, dowolnie tworzonymi regulacjami niskiej rangi, np. wytycznymi, jakimiś decyzjami, opiniami, rozporządzeniami, choć polska konstytucja dla ograniczania praw i wolności jednostki kategorycznie wymaga tylko i wyłącznie formy ustawy.

Zagrożenie dla suwerenności państw członkowskich

Unia Europejska zwalcza w swych celach i regulacjach oraz w praktyce suwerenność państw członkowskich. Unijne przepisy nie definiują przedmiotu swych regulacji, co drastycznie narusza prawa ich adresatów, uniemożliwiając skuteczną ochronę i ewentualne spory prawne, skoro nie wiadomo o czym w istocie jest mowa i czego przepis dotyczy. Długo można by omawiać zasadnicze sprzeczności między systemami prawnymi państw demokratycznych a systemem organizacyjno-prawnym niedemokratycznej Unii Europejskiej pretendującej do stworzenia ze swych zasobów europejskiego państwa. Już dziś ta organizacja, czyli Unia Europejska ma cechy przemocowego, niedemokratycznego para państwa budowanego na zaprzeczaniu regułom demokracji.

Krystyna Pawłowicz