Wiceminister energii o ETS: ten mechanizm jest nie do przyjęcia

ETS w obecnym kształcie do zmiany

Konrad Wojnarowski najmocniej akcentował w rozmowie temat systemu ETS i jego wpływu na ceny energii oraz konkurencyjność polskiej gospodarki. Wiceminister energii nie zostawił tu większych wątpliwości – obecny model unijnego systemu handlu emisjami rządowi się nie podoba i powinien zostać zmieniony.

My kontestujemy system ETS jako taki w tym kształcie i on nam się, krótko mówiąc, nie podoba

– mówi Konrad Wojnarowski.

Minister zaznacza jednak, że proste hasło o jednostronnym wyjściu Polski z ETS nie ma dziś realnego znaczenia prawnego. Jego zdaniem to nie jest mechanizm, z którego można po prostu wystąpić decyzją jednego państwa, dlatego realna droga prowadzi przez próbę rewizji, reformy albo czasowego zawieszenia.

Bruksela znów odkłada decyzje o ETS. Prof. Pieńkowski: „Nasze elity ewidentnie nie nadążają”

Prof. Ludwik Pieńkowski i Zbigniew Zieliński krytykują unijną politykę klimatyczną, ostrzegają przed ETS-2 i bronią roli…

Wyjście z ETS-u to jest właściwie takie samo pytanie, jak wyjście z Unii Europejskiej trochę, bo jednostronnie jest to po prostu z punktu widzenia formalno-prawnego niemożliwe

– podkreśla wiceminister energii.

Wojnarowski wskazuje, że w obecnych warunkach geopolitycznych potrzebne jest przynajmniej dostosowanie systemu do realiów bezpieczeństwa i przemysłowej konkurencji. W jego ocenie polityka klimatyczna nie może być prowadzona w oderwaniu od kosztów ponoszonych przez państwa takie jak Polska.

Wojnarowski: ETS2 nie może wejść

Najbardziej jednoznaczna deklaracja padła w sprawie ETS2. Konrad Wojnarowski podkreśla, że ten mechanizm – z punktu widzenia polskiej gospodarki i odbiorców – jest nie do zaakceptowania. Dlatego rządząca współkoalicja, a szczególnie PSL, nie chce dopuścić do jego wejścia w życie.

„Wiemy, że wejście ETS2 jest odłożone w czasie i mam nadzieję, że jeśli chodzi o dwójkę, w ogóle sobie za ten mechanizm podziękujemy, bo on jest jednak z punktu widzenia konkurencyjności polskiej gospodarki mechanizmem nie do przyjęcia” – mówi Wojnarowski.

Pytany wprost, czy może zapewnić, że ETS2 w Polsce nie wejdzie, odpowiedział jeszcze mocniej.

Nie, nie wejdzie. Na pewno. Dopóki rządzi, współrządzi PSL i jest w koalicji, to ETS drogi nie wejdzie

– deklaruje wiceminister.

To najmocniejszy polityczny sygnał z całej rozmowy. Wojnarowski nie mówi już tylko o potrzebie korekty systemu, ale składa jasną obietnicę polityczną, że rozszerzenie obciążeń emisyjnych na kolejne obszary nie zostanie zaakceptowane.

Ceny energii i przemysł energochłonny

Drugim mocnym wątkiem rozmowy były ceny energii. Wojnarowski przekonuje, że rząd pracuje nad rozwiązaniami nie tylko dla ogółu odbiorców, ale przede wszystkim dla firm najbardziej narażonych na wysokie koszty energii, czyli przemysłu energochłonnego.

„Pracujemy nad rozwiązaniami nie tylko takimi dla wszystkich odbiorców, ale takimi dla tych szczególnie narażonych na cenę energii, czyli tego sektora przemysłowego energochłonnego” – mówi.

Sachajko o ETS: Polska musi zbudować koalicję państw i postawić się Brukseli

Poseł Jarosław Sachajko ostrzega, że ETS uderzy w gospodarkę i domowe budżety. Wskazuje na bierność rządu i apeluje o ws…

Jak zaznacza, plan zakłada, że od początku 2027 roku cena dla takich przedsiębiorstw mogłaby spaść do 250 zł za megawatogodzinę. Ma to być efekt zmian taryfowych i instrumentów osłonowych dla branż najbardziej zagrożonych utratą konkurencyjności.

Wojnarowski przypomina też, że choć same taryfy spadły względem wcześniejszych poziomów, to rachunki nadal obciążają dodatkowe opłaty. Część z nich ma jednak finansować nie bieżące koszty polityczne, lecz inwestycje w system energetyczny, przede wszystkim w sieci.

Część tych opłat jest zdecydowanie inwestowana w transformację energetyczną

– podkreśla.

Według ministra bez modernizacji i rozbudowy sieci nie da się obniżyć kosztów systemowych w dłuższej perspektywie. Stąd akcent na ustawę sieciową i wielomiliardowe nakłady na infrastrukturę.

Sektor zbrojeniowy poza ETS?

Wojnarowski zwraca uwagę, że Polska jest w szczególnym położeniu – nie tylko jako państwo członkowskie UE, ale przede wszystkim jako kraj wschodniej flanki NATO. To właśnie z tego powodu, jego zdaniem, część unijnych obciążeń powinna zostać zrewidowana także z punktu widzenia bezpieczeństwa.

My dzisiaj postulujemy to, żeby na przykład sektor zbrojeniowy wyłączyć spod ETS-u, a to dlatego, że my jako kraj, który jest na wschodniej flance NATO, de facto jesteśmy takim ubezpieczeniem dla Europy

– mówi.

W jego ocenie temat ten pojawia się już w europejskiej debacie, a w konkluzjach ostatniej Rady Europejskiej znalazły się zapisy o wsparciu dla przedsiębiorstw energochłonnych. Wojnarowski interpretuje to szeroko – także jako wsparcie dla branż związanych z obronnością, stalą czy chemią.

To ważny wątek, bo pokazuje, że rząd chce rozmawiać o ETS nie tylko przez pryzmat rachunków za energię, ale też przez pryzmat strategicznych sektorów państwa.

Paliwa po rozejmie na Bliskim Wschodzie

Dopiero po ETS i cenach energii w rozmowie pojawia się temat paliw i wpływu sytuacji na Bliskim Wschodzie. Wojnarowski ocenia wstępne porozumienie między Stanami Zjednoczonymi a Iranem jako „krok w dobrą stronę” – zarówno ze względów humanitarnych, jak i rynkowych.

Jego zdaniem na rynkach widać już pierwszą reakcję, ale pojedynczy dzień spadku cen to za mało, by mówić o trwałej zmianie dla odbiorców.

To musi być tendencja co najmniej kilkudniowa albo kilkutygodniowa. Jeden dzień takich wahań to żadna dla nas informacja

– zaznacza.

Wojnarowski bronił też mechanizmu cen maksymalnych, przekonując, że pozwolił on ochronić odbiorców przed gwałtownym wzrostem cen detalicznych.

„Dzięki temu mamy najtańsze paliwo w Europie. I dzięki temu też mechanizmowi spowodowaliśmy, że te ceny w pewnym momencie nie wywindowały na dwucyfrowe za litr paliwa” – mówi.

Według ministra program będzie utrzymywany tak długo, jak długo będzie to uzasadnione sytuacją rynkową i wahaniami cen surowców.

LPG nadal w obserwacji rządu

W rozmowie pojawił się też temat kierowców korzystających z LPG. Wojnarowski przyznał, że obecne działania rządu objęły przede wszystkim benzynę i olej napędowy, bo to one były najdroższe i od nich zdecydowano się zacząć interwencję.

„Europa zamieni się w skansen”. Trzeciakowska ostrzega przed skutkami ETS

Bruksela może wykonać pierwszy krok w sprawie ETS, ale – zdaniem Anny Trzeciakowskiej – to nie wystarczy. W rozmowie na …

„Naszym założeniem było to, żeby wyjść od tych najdroższych paliw” – tłumaczy.

Nie oznacza to jednak – jak zaznacza – że użytkownicy LPG wypadli całkowicie z pola widzenia rządu. Minister przekonuje, że sytuacja jest monitorowana, a sam segment gazowy również pozostaje w zakresie zainteresowania.

W zakresie zainteresowania oczywiście, że jest. My teraz śledzimy sytuację nie tylko na rynkach, ale przede wszystkim tę geopolityczną

– mówi.

Wojnarowski przyznaje też, że cała sytuacja cenowa jest dokuczliwa dla wszystkich użytkowników paliw, ale rząd – jego zdaniem – musiał zacząć od najbardziej kosztownych segmentów rynku.