Dr Skowron: tajemnica spowiedzi powinna pozostać nienaruszalna

Tajemnica spowiedzi ma długą tradycję

Dr Andrzej Skowron przypomina, że ochrona tajemnicy spowiedzi nie jest w polskim porządku prawnym nowym rozwiązaniem. Jak podkreśla, była obecna już w kodeksie postępowania karnego z 1932 roku, a sam rdzeń tej regulacji przetrwał kolejne dekady.

„Kodeks postępowania karnego z 1932 roku chronił tajemnicę spowiedzi”

– mówi dr Andrzej Skowron.

Jego zdaniem to ważne, bo pokazuje, że chodzi nie o chwilowy wyjątek, ale o trwały element myślenia państwa o wolności sumienia i religii. Obecne przepisy nadal przewidują zakaz przesłuchiwania duchownego co do okoliczności poznanych podczas spowiedzi indywidualnej.

Ochrona jest silna, ale zbyt wąska

Rozmówca Radia Wnet zaznacza jednak, że obowiązujące regulacje są dziś zbyt wąskie. Chronią tylko to, co zostało ujawnione podczas spowiedzi konfesyjnej, a nie obejmują innych sytuacji duszpasterskich, które dla osoby wierzącej mogą być równie istotne.

„Ta tajemnica spowiedzi w tym prawie dotyczy tylko i wyłącznie tych informacji, które penitent ujawnił podczas spowiedzi konfesyjnej” – podkreśla.

Skowron wskazuje, że w innych państwach funkcjonuje szersza formuła tajemnicy duszpasterskiej, obejmująca także rozmowy prowadzone z duchownym poza ścisłym sakramentem spowiedzi. W jego ocenie właśnie w tym kierunku powinno iść polskie prawo.

Nie można zwolnić z tej tajemnicy

Sędzia zwraca uwagę, że tajemnica spowiedzi należy do tak zwanych zakazów bezwzględnych. Oznacza to, że duchowny nie może zostać zwolniony z obowiązku jej zachowania, a nawet gdyby sam chciał ujawnić takie informacje, byłyby one procesowo niedopuszczalne.

„Tajemnica spowiedzi należy do tak zwanych zakazów bezwzględnych, bezwarunkowych”

– mówi.

To właśnie odróżnia ją od części innych tajemnic chronionych przez prawo. Skowron zaznacza jednak, że problemem pozostaje brak pełnej ochrony wszystkiego, co ze spowiedzią i posługą duchową realnie się wiąże.

Spowiedź, ale też rozmowa z duchownym

Dr Skowron przekonuje, że konstytucyjna ochrona wolności sumienia i religii powinna prowadzić do rozszerzenia zakresu tej ochrony. Chodziłoby o wszystkie informacje przekazane duchownemu również poza formalną spowiedzią.

„Należałoby ją poszerzyć z uwagi właśnie na konstytucyjną ochronę wolności sumienia, poszerzyć na te wszystkie informacje, na te wszystkie dane, które człowiek zdradził swojemu duchownemu również podczas takiej rozmowy” – zaznacza.

Ks. prof. Chrostowski krytycznie o liście KEP: Wymuszony i problematyczny

List Konferencji Episkopatu Polski na 40. rocznicę wizyty Jan Pawła II w Synagodze Rzymskiej wywołał kontrowersje. Bibl…

Jego zdaniem obecny stan prawny nie nadąża za rzeczywistością duszpasterską. Tym bardziej że w praktyce wierni często powierzają duchownym rzeczy niezwykle intymne nie tylko w konfesjonale, ale także podczas indywidualnych rozmów.

Europa reguluje to bardzo różnie

Skowron przypomina, że na tle innych państw europejskich rozwiązania są bardzo zróżnicowane. W części krajów tajemnica spowiedzi ma zakres szerszy niż w Polsce, ale są też takie systemy prawne, w których jest ona znacznie słabiej chroniona albo wręcz nie obowiązuje w klasycznym rozumieniu.

„We Francji czy w Belgii ta tajemnica spowiedzi w zasadzie nie obowiązuje”

– mówi.

Jak dodaje, w niektórych państwach duchowni mają obowiązek informowania o określonych przestępstwach, zwłaszcza popełnianych przeciwko małoletnim. To pokazuje, że pytanie o granice tajemnicy spowiedzi pozostaje jednym z najtrudniejszych punktów styku prawa, religii i interesu publicznego.

Tej zasady nie należy ruszać

Na końcu rozmowy dr Skowron odnosi się do najtrudniejszego pytania: czy państwo powinno sięgać po informacje ze spowiedzi w sprawach najcięższych, na przykład dotyczących zabójstwa. Jego odpowiedź jest jednoznaczna.

„Należy utrzymać stan prawny, w którym jednak duchowni mają prawo, mogą uchylić się od składania zeznań na wszelkie okoliczności, o których dowiedzieli się właśnie podczas spowiedzi”

– podkreśla.

I dodaje, że w jego ocenie jest to jeden z tych prawnych fundamentów, które mimo zmieniających się czasów powinny zostać zachowane.

„To jest z mojego punktu widzenia jeden z nielicznych takich dogmatów prawnych, które w zmieniającym się świecie powinny zostać zachowane” – mówi dr Andrzej Skowron.