„Donald Trump jest i strategiem, i narcyzem”

Kożuszek: Trump nie jest wyjątkiem od historii

Maciej Kożuszek mówi o Donaldzie Trumpie bez prostych etykiet. Z jednej strony dostrzega jego polityczne atuty, z drugiej – uważa, że amerykański prezydent nie jest wolny od tych samych błędów, które popełniali inni przywódcy USA. W jego ocenie świat znalazł się dziś w momencie głębokiego zachwiania dotychczasowego porządku, a emocje wokół decyzji Waszyngtonu są naturalną konsekwencją tej sytuacji.

Donald Trump jest takim samym prezydentem, jakich Ameryka wcześniej miała. Ma pewne swoje bardzo istotne zalety, ale ma też bardzo istotne wady. A przede wszystkim, wydaje się, ulega tym samym iluzjom, którym wielu amerykańskich, ale nawet nie tylko amerykańskich prezydentów, po prostu ludzi posiadających władzę ulegało

– mówi Maciej Kożuszek.

Kneset przyjął ustawę o karze śmierci dla Palestyńczyków skazanych za śmiertelne ataki na Izraelczyków

Izraelski parlament przyjął ustawę przewidującą karę śmierci przez powieszenie dla Palestyńczyków skazanych za zabójstwa…

Publicysta wskazuje, że jedną z takich iluzji jest przekonanie, iż współcześni politycy są mądrzejsi od swoich poprzedników i potrafią uniknąć pułapek, które kiedyś prowadziły do katastrof. Jego zdaniem taką właśnie złudną pewność dawało przekonanie, że Ameryka może uniknąć „wiecznych wojen”, a jednocześnie zachować pełną kontrolę nad sytuacją międzynarodową.

Złudzenie szybkiej wojny i przewagi z powietrza

Kożuszek zwraca uwagę, że równie niebezpieczna jest wiara w to, iż dominacja technologiczna i przewaga powietrzna mogą zastąpić trwałą obecność oraz realną kontrolę sytuacji na miejscu. Jako przykład przywołuje amerykańskie wycofanie z Afganistanu i błędne założenie, że zagrożenia będzie można neutralizować wyłącznie z dystansu.

Drugą taką już bardziej operacyjną iluzją jest wiara w to, że siła powietrzna, nawet dominacja powietrzna, może wynagrodzić czy zadośćuczynić brakom, czy może stworzyć sytuację, w której działania lądowe nie będą konieczne

– podkreśla publicysta.

Ziemia Święta: chrześcijanie są wypychani przez Izrael

Niewpuszczenie kard. Pierbattisty Pizzaballi do Bazyliki Grobu Pańskiego w Niedzielę Palmową wywołało międzynarodowe obu…

W jego ocenie obok tego złudzenia stale powraca jeszcze jedno – przekonanie o możliwości przeprowadzenia szybkiej, ograniczonej wojny, która nie przerodzi się w długotrwały i kosztowny konflikt. To właśnie dlatego, jak zaznacza, oceny Trumpa sprowadzane do prostego stwierdzenia, że jest „głupi” albo „nieprzewidywalny”, są jego zdaniem zbyt łatwe i intelektualnie wygodne.

„Na wojnie wszystko jest proste, ale nic nie jest łatwe” – zaznacza Kożuszek, opisując mechanizm politycznego i militarnego „tarcia”, które potrafi zniweczyć nawet najbardziej racjonalne plany.

Polska między lękiem a bezczynnością

Najmocniejsza część wypowiedzi Kożuszka dotyczy jednak nie samego Trumpa, lecz Polski. Publicysta uważa, że polska debata publiczna utkwiła w niebezpiecznym rozdarciu: z jednej strony mamy świadomość, że świat wszedł w epokę ostrych konfliktów, z drugiej – zachowujemy się tak, jakby można było przeczekać kryzys i doczekać powrotu dawnego ładu.

Myśmy jej nie podpisali, bo wydaje mi się, że jesteśmy właśnie w takim rozkroku

– mówi, odnosząc się do jednej z międzynarodowych deklaracji dotyczących bezpieczeństwa.

W jego ocenie Polska zbyt często wybiera polityczną bierność, ponieważ boi się ryzyka, odpowiedzialności i możliwości popełnienia błędu. Taka postawa ma jednak swoją cenę: kraj, który nie uczestniczy aktywnie w budowaniu relacji i sojuszy, sam ogranicza własny wpływ na decyzje podejmowane przez silniejszych graczy.

Ranny polski żołnierz w Libanie. Apel o wsparcie zbiórki

W Libanie został ranny polski żołnierz służący w misji UNIFIL. Kazimierz Gajowy apeluje też o pilne wsparcie zbiórki Rad…

Kożuszek przekonuje, że Warszawa powinna wyraźniej zaznaczać swoją obecność w sojuszach, a zarazem twardo artykułować własne interesy bezpieczeństwa. Jego zdaniem tylko wejście do gry daje szansę na realne negocjowanie warunków i stawianie granic tam, gdzie interes polski rozmija się z oczekiwaniami sojuszników.

Sojusze wymagają odwagi

W tej diagnozie pobrzmiewa również szersza refleksja o polskiej mentalności strategicznej. Kożuszek mówi wprost, że w Polsce silny jest lęk przed zaangażowaniem, wynikający z historycznego doświadczenia zdrady i niespełnionych gwarancji sojuszniczych. Jego zdaniem ten odruch jest zrozumiały, ale nie może prowadzić do paraliżu.

„Wybieramy taką bezczynność, która ma charakter oczekiwania na powrót końca historii, że ktoś inny te sprawy załatwi i może będzie dobrze” – ocenia.

Publicysta zaznacza przy tym, że poważna polityka wymaga nie tylko odwagi elit, ale również dojrzałości opinii publicznej. Społeczeństwo musi zaakceptować, że uczestnictwo w historii oznacza nie tylko prawo do bezpieczeństwa, lecz także obowiązek podejmowania decyzji obarczonych ryzykiem.

„Jeżeli jesteśmy już uczestnikami historii i ona się dzieje, to to się wiąże pewnie także z pewną odpowiedzialnością i możliwością popełnienia błędów” – podkreśla Kożuszek.

Kim jest Donald Trump

Ostateczna odpowiedź publicysty na pytanie o Donalda Trumpa okazuje się celowo niejednoznaczna. Nie wybiera między wizją przywódcy wybitnie skutecznego, zdolnego stratega a obrazem polityka zagubionego we własnym ego. Uważa, że prawda mieści oba te elementy naraz.

„To i to moim zdaniem. To i to” – mówi Maciej Kożuszek.

I właśnie w tej krótkiej formule streszcza się sens całej jego diagnozy: w świecie rosnącego chaosu nie wystarczą proste etykiety, a Polska nie może już dłużej udawać, że historia rozgrywa się gdzieś obok.