Nawozy drożeją szybciej niż zboże. Rolnicy: To granica opłacalności

Wysłuchaj całej rozmowy:

Grzegorz Pintal, rolnik z woj. zachodniopomorskiego oraz Adam Rejman, prezes Stowarzyszenia Wspólna Rola – mówili o rosnących kosztach produkcji, niepewności na rynku zbóż i błędach instytucji państwowych, które od lat uderzają w gospodarstwa. Z rozmowy wyłania się obraz sektora, który coraz mocniej odczuwa skutki światowych napięć, a jednocześnie wciąż zmaga się z krajową biurokracją.

Pintal zwracał uwagę, że wydarzenia na Bliskim Wschodzie szybko odbijają się na codzienności polskich rolników. Wzrost cen nawozów nie idzie bowiem w parze ze wzrostem cen skupu zbóż, przez co opłacalność produkcji staje się coraz bardziej wątła.

„Zaledwie w ciągu tygodnia nawóz zdrożał o 250 zł, a pszenica w stosunku do tygodnia zdrożała przykładowo 50 zł”.

– mówi Grzegorz Pintal.

Koszty rosną szybciej niż ceny skupu

Rolnik podkreślał, że obecne ceny są już tylko „na pograniczu opłacalności”. W jego ocenie przy wcześniejszych realiach rynkowych pszenica powinna kosztować około tysiąca złotych za tonę, a po ostatnich skokach cen środków produkcji nawet około 1200 zł, by gospodarstwo mogło funkcjonować bez strat.

Dodatkowym problemem pozostaje spadek cen mleka. Pintal, który prowadzi gospodarstwo o powierzchni 150–160 hektarów i utrzymuje bydło mleczne, przyznawał, że jeszcze do niedawna sytuacja była znacznie stabilniejsza.

„Na tę chwilę cena mleka wyszła z 1,80 zł, 1,76 zł, 1,80 zł. No i to troszeczkę jest coraz mniej opłacalne”.

– mówi Grzegorz Pintal.

Średnie gospodarstwa pod największą presją

W rozmowie mocno wybrzmiał też problem średnich i towarowych gospodarstw, które – choć często przedstawiane jako relatywnie stabilne – w praktyce są dziś szczególnie narażone na rynkowe turbulencje. To one produkują żywność na większą skalę, inwestują, rozwijają się, a jednocześnie najmocniej odczuwają wahania cen energii, nawozów i surowców.

Adam Rejman wskazywał, że państwo ma narzędzia, by ograniczać gwałtowne skutki takich zawirowań, zwłaszcza że część kluczowych podmiotów wpływających na rynek nawozów i paliw znajduje się pod kontrolą państwową.

„To jest decyzja państwa czy rządu, żeby wprowadzić jakieś instrumenty zapobiegawcze w związku z tą nienormalną sytuacją, która wiadomo, że jest jakaś okresowa”.

– mówi Adam Rejman.

Walka z ARiMR

Drugim ważnym tematem rozmowy była sprawa samego Grzegorza Pintala, który przez lata walczył z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o środki z programu dla młodych rolników. Jak opowiadał, po złożeniu wniosku i realizacji założeń biznesplanu pojawiły się zarzuty dotyczące działki, która nie była objęta pierwotnym planem. W konsekwencji rolnik stracił część dopłat i został zmuszony do zwrotu pieniędzy.

„Agencja ogólnie zabrała dopłatę z tego względu właśnie przez te niedopatrzenia. Zabrali w kwocie 47 tysięcy, a 23 tysiące kazali jeszcze oddać”.

– mówi Grzegorz Pintal.

Ta historia nie jest jednak – jak przekonywali goście – jednostkowym incydentem. Rejman podkreślał, że właśnie od tej sprawy zaczęła się działalność stowarzyszenia, które miało pomóc rolnikom w walce z wadliwą praktyką urzędniczą.

Wyrok ważny dla setek gospodarstw

Prezes Stowarzyszenia Wspólna Rola przypomniał, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie Pintala jednoznacznie wskazał, iż plan nawozowy powinien dotyczyć tylko tych działek, które były objęte zobowiązaniem w pierwszym roku programu. W praktyce oznacza to, że wielu młodych rolników mogło zostać niesłusznie obciążonych przez państwo.

„Prawdopodobnie kilkaset osób, którzy wnioskowali o młodego rolnika, zostało poszkodowanych przez państwo”.

– mówi Adam Rejman.

To właśnie ten wątek nadał rozmowie mocny wymiar systemowy. Problemem okazuje się nie tylko rynek i rosnące koszty, ale także sposób działania instytucji, które zamiast wspierać rozwój gospodarstw, potrafią przez lata wikłać rolników w kosztowne i wyczerpujące spory.

/to

;