fot. Luxetowiec, CC A-S 4.0, Wikipedia
Posłuchaj całej rozmowy:
Profesor Jan Żaryn zapowiedział na antenie Radia Wnet tegoroczne obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych organizowane przez Społeczny Komitet Obchodów 1 Marca we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej.
Centralne uroczystości odbędą się 28 lutego o godz. 17 przed Grobem Nieznanego Żołnierza na placu Piłsudskiego – miejscu, w którym środowiska społeczne spotykają się nieprzerwanie od 2012 roku.
„Serdecznie zapraszam przede wszystkim na nasze uroczystości centralne (…) Tak już od 2012 roku co roku spotykamy się w tym miejscu”
– mówił historyk.
Po ceremonii zaplanowano przemarsz Krakowskim Przedmieściem do archikatedry św. Jana Chrzciciela, gdzie o godz. 19 zostanie odprawiona msza święta pod przewodnictwem metropolity warszawskiego abp. Adriana Galbasa. Uczestnicy złożą także kwiaty przed epitafium poświęconym żołnierzom wyklętym.
Profesor Żaryn podkreślił, że wydarzenia związane z 1 marca odbędą się w wielu miejscach Warszawy – m.in. na Łączce, na Służewiu oraz w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL.
Jak zaznaczył, tegorocznym obchodom towarzyszy szczególny kontekst sporów o pamięć historyczną.
„Apelujemy o masowy udział w tych obchodach (…) dlatego że dziś także, jak się okazuje, są wśród nas ludzie, którzy chcą odbierać prawo do honorowania naszych bohaterów”
– powiedział.
Historyk odniósł się przy tym do inicjatywy ustawodawczej dotyczącej powojennego podziemia niepodległościowego, oceniając ją jako próbę powrotu do narracji znanej z propagandy okresu stalinowskiego.
Prof. Żaryn przypomniał, że Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony w 2011 roku. Inicjatywa ustawodawcza – jak wskazał – wyrosła jeszcze z działań prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz ówczesnego prezesa IPN Janusza Kurtyki, a ostatecznie została przyjęta i podpisana już po katastrofie smoleńskiej.
Pierwsze szerokie, społeczne obchody rozpoczęły się rok później.
„Pełnoskalowe ogólnopolskie obchody zaczęły się od roku 2012 i wtedy wygraliśmy żołnierzy wyklętych w przestrzeni społecznej”
– podkreślił.
Zdaniem historyka dziś zainteresowanie społeczne obchodami może być mniejsze niż w pierwszych latach funkcjonowania święta, kiedy szczególnie silnie angażowało się młode pokolenie.
„Mam wrażenie, że niestety jest mniejsze (…) wtedy młodzi ludzie masowo podejmowali tę inicjatywę i był to sposób manifestowania patriotyzmu”
– ocenił.
Jednocześnie wyraził nadzieję, że tegoroczne uroczystości ponownie zgromadzą licznych uczestników i staną się okazją do wspólnego upamiętnienia żołnierzy podziemia niepodległościowego.
/ad
