Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski – kapłan prawdy, pamięci i sumienia (wspomnienie). Krakowski IPN z konferencją wspomnień

Otwarcie zaplanowano na godz. 10:30, wstęp wolny.

Wydarzenie będzie poświęcone jednemu z najbardziej wyrazistych kapłanów polskiego Kościoła katolickiego, który łatwo z purpuratami nie miał, opozycjoniście, historykowi, publicyście i społecznemu strażnikowi pamięci – człowiekowi i kapłanowi, który nie zgodził się na kompromis z kłamstwem, ani w polityce, ani w Kościele.

Celem konferencji jest przypomnienie jego działalności opozycyjnej w PRL, mechanizmów represji wobec niego, zaangażowania w lustrację Kościoła, walki o pamięć ofiar ludobójstwa na Wołyniu oraz ogromnego dzieła pomocy osobom z niepełnosprawnościami. Zaprezentowane zostaną także nowe ustalenia historyczne dotyczące pobicia ks. Isakowicza-Zaleskiego przez „nieznanych sprawców” w latach 80.

Program konferencji

10:30 – Otwarcie konferencji
dr hab. Filip Musiał, prof. UIK – dyrektor Oddziału IPN w Krakowie

Panel I (10:40–12:30)

Prowadzenie: dr hab. Rafał Łatka, prof. UKSW (BBH IPN / UKSW)

• 10:40–11:00 – dr hab. Cecylia Kuta, prof. UPJPII (IPN Kraków / UPJPII)
  Krakowska opozycja w latach 80. XX wieku

• 11:00–11:20 – dr Monika Komaniecka-Łyp (IPN Kraków)
  Funkcjonowanie aparatu bezpieczeństwa w woj. krakowskim w latach 1980–1989

12:30–13:20 – Przerwa

Panel II (13:20–14:50)

Prowadzenie: dr hab. Cecylia Kuta, prof. UPJPII (IPN Kraków / UPJPII)

• 13:20–13:40 – dr hab. Rafał Łatka, prof. UKSW (BBH IPN / UKSW)
  Jedyna prawdziwa lustracja Kościoła? Działalność ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego wobec związków duchowieństwa z aparatem bezpieczeństwa

• 13:40–14:00 – ks. prof. dr hab. Józef Marecki (BBH IPN)
  Walka ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego o upamiętnienie ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów

• 14:00–14:20 – Wojciech Bonowicz
  Działalność charytatywna ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego

14:50 – Zakończenie konferencji

Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski / Fot. Konrad Tomaszewski, Radio Wnet

Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski – kapłan prawdy, pamięci i sumienia – wspomnienie

„Nie jestem święty, ale staram się, żeby mój krzyż codzienności nie był pusty. Szykanowanie ludzi, którzy mówią prawdę, nigdy nie przynosi dobrych owoców” – mówił na antenie Radia Wnet.

Dla wielu z nas był kimś więcej niż tylko duchownym. Był kapłanem Prawdy Historycznej, strażnikiem pamięci, głosem tych, którzy zostali zamordowani i którym odebrano nawet prawo do grobu. W sprawie Wołynia nie znał kompromisów. Powtarzał:

„Wyciszanie rzezi wołyńskiej to nie polityka, to zdrada polskiej pamięci.”

Upominał się o ekshumacje, o imiona i nazwiska pomordowanych, o godny pochówek, o prawdę – nie wygładzoną dyplomacją, lecz nazwaną po imieniu.

„Ofiary wołyńskie to nie są tylko liczby – to imiona i nazwiska naszych przodków, którzy zginęli w męczarniach. My mamy obowiązek mówić o nich głośno.”

Był jednym z nielicznych księży, którzy odważyli się mówić także o trudnej prawdzie wewnątrz Kościoła. Podkreślał:

„Nie jestem przeciwnikiem Kościoła. Jestem przeciwnikiem kłamstwa.”

Wierzył, że instytucja Kościoła nie odzyska wiarygodności bez uczciwego rozliczenia własnej historii. Mawiał o swoim dziedzictwie poetycko:

„Otrzymałem w spadku ormiańską duszę, lwowski akcent, kresowy patriotyzm i ukraińską tęsknotę za Bogiem.”

Był opozycjonistą w PRL, kapelanem Solidarności w Nowej Hucie, człowiekiem represjonowanym przez SB i brutalnie pobitym za swoją działalność. A mimo to nie zgorzkniał, nie uciekł w wygodne milczenie i administrowanie parafią, ba! nie poszedł nigdy na kompromis! Drugim wielkim nurtem jego życia była służba osobom z niepełnosprawnościami i współtworzenie Fundacji im. Brata Alberta. Dla wielu podopiecznych był nie tylko kapłanem, ale przyjacielem i obrońcą ich godności.

„Moja droga to służba na rzecz tych, którzy sami bronić się nie mogą: niepełnosprawnych, prześladowanych, zapomnianych przez historię.”

Przypominał, że chrześcijaństwo nie jest religią wygody:

„Chrześcijaństwo nie polega na wygodnym siadaniu w ławkach w niedzielę, ale na codziennej walce o godność drugiego człowieka.”

Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski zmarł 9 stycznia 2024 roku. Pozostawił po sobie sumienie, które nie daje spokoju, pamięć, której nie da się wyciszyć, i przykład odwagi, który będzie uwierał zarówno polityków, jak i ludzi Kościoła.

Tutaj do wysłuchania program przybliżający postać ks. Tadeusza:

Był kapłanem niewygodnym, który wzywał polski kościół do oczyszczenia się. Był strażnikiem Wołynia. Był głosem bestialsko pomordowanych i upodlonych przez ukraińskich morderców spod znaku Bandery i OUN. .I dlatego – jego słowa wciąż brzmią.

Tomasz Wybranowski

Tadeusz Isakowicz-Zaleski / Fot. Jan Brewczyński, Radio Wnet