100 lat Zgromadzenia Sióstr Samarytanek – niezwykła historia Matki założycielki i wystawa w Katedrze Praskiej

Wysłuchaj całej audycji już teraz!

Matka założycielka

Punktem wyjścia rozmowy jest przypomnienie o najważniejszej postaci zakonu, czyli jej Matce założycielce – s. Wincencie Jadwidze Jaroszewskiej. Niemal równo 100 lat temu – 6 stycznia 2026 r. – siostra Jadwiga rozpoczęła pracę w Szpitalu św. Łazarza, gdzie przebywały kobiety cierpiące na choroby przenoszone drogą płciową. To tam powstał pomysł założenia najpierw świeckiego stowarzyszenia „Samarytanki”, które później przekształciło się w zgromadzenie zakonne. Jak mówi siostra Margarita, zanim to nastąpiło, matka założycielka przeszła burzliwą drogę. Na początku Wincenta Jaroszewska wstąpiła do zakonu Franciszkanek od Cierpiących, jednak tam przeżyła nieszczęśliwy wypadek, w którego konsekwencji usunięto jej nerkę:

Za radą spowiednika prosi Stolicę Apostolską o zwolnienie ze ślubów i zgłasza się do pracy 6 stycznia we wspomnianym Szpitalu Świętego Łazarza za jedną rację żywnościową bez wynagrodzenia. Co ciekawe, do momentu, kiedy jest siedem sióstr, one żyją z tej jednej racji żywnościowej, a w lipcu 26′ roku jest już dwadzieścia kandydatek, które do niej dołączają, więc rozwija się to bardzo szybko i co ciekawe, od początku ona chce tworzyć zakon.

~ mówi siostra.

„U stóp Krzyża Chrystusowego” – 100 lat historii, która fascynuje

Wojciech Sobolewski, który zajął się opracowaniem graficznym wystawy przyznaje, że nie znał niezwykłej historii zakonu Samarytanek, gdy podejmował się tego zadania. Niemniej jednak, temat go zafascynował. W rozmowie z Konradem Mędrzeckim dzieli się tym, jakie założenie przyjął przy pracy nad ekspozycją:

Łatwo jest zrobić wystawę, która będzie obiektem zainteresowania sióstr, o których ona opowiada. Ale my mieliśmy trochę inny cel, żeby zainteresować tą wystawą ludzi, którzy w ogóle nie są tym tematem zainteresowani.

Cytuje też fragment wypowiedź siostry Zofii Szadkowskiej, przełożonej domu w Pruszkowie, która obrazuje trudną historię posługi sióstr Samarytanek podczas okupacji:

Zbyt nasz zakład był obciążony zakazanymi sprawami. To pisze siostra zakonna. Niekolczykowane świnki w chlewie, broń na strychu, polowe telefony w piwnicy, nasłuchy radiowe na poddaszu, matryce i powielacz w rodzince, ukrywający się młodzi chłopcy, mnóstwo ludzi niezameldowanych, nietutejszych, żydowskie dzieci w grupach, dorośli udający aryjczyków. To było naprawdę za dużo, jak na mój brak odwagi i jak na gusta Niemców, którzy mieli chyba bielmo na oczach, że nam to wszystko uszło na sucho.

Siostra Margarita podkreśla, że 100-letnia historia zakonu to źródło wielu nieodkrytych opowieści:

Tu jest bardzo dużo historii mało znanych, mało dotkniętych, które dopiero zaczynamy opowiedzieć. Na wystawie jest 250 zdjęć, mnóstwo artefaktów, które do tej pory nie ujrzały jeszcze światła dziennego.

Wystawę można obejrzeć w Bazylice katedralnej św. Michała Archanioła i św. Floriana Męczennika (ul. Floriańska 3) do 19 stycznia. 

/ab