Uwaga redakcyjna

Poniżej publikujemy nieoficjalne tłumaczenie redakcyjne dokumentu „2025 National Security Strategy of the United States of America, November 2025”. Tłumaczenie przygotowane zostało na podstawie oryginalnej wersji anglojęzycznej opublikowanej przez Biały Dom. W razie jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych wiążąca jest wyłącznie wersja angielska dokumentu.

Strategia Bezpieczeństwa Narodowego USA

I. Wprowadzenie – czym jest strategia amerykańska?

1. Jak amerykańska „strategia” zeszła na manowce

Aby Stany Zjednoczone pozostały najsilniejszym, najbogatszym, najpotężniejszym i najbardziej odnoszącym sukcesy państwem świata przez kolejne dekady, nasz kraj potrzebuje spójnej, skoncentrowanej strategii działania w świecie. A żeby ją dobrze ułożyć, wszyscy Amerykanie muszą wiedzieć, co dokładnie próbujemy osiągnąć i dlaczego.

„Strategia” to konkretny, realistyczny plan, który wyjaśnia zasadniczy związek między celami a środkami: zaczyna się od trafnej oceny tego, czego chcemy, oraz tego, jakie narzędzia mamy do dyspozycji – albo możemy w realistyczny sposób stworzyć – by osiągnąć zamierzone rezultaty.

Strategia musi oceniać, porządkować i wyznaczać priorytety. Nie każde państwo, nie każdy region, problem czy sprawa – choćby bardzo ważna – może znajdować się w centrum strategii amerykańskiej. Celem polityki zagranicznej jest ochrona podstawowych interesów narodowych; temu wyłącznie podporządkowana jest niniejsza strategia.

Strategie amerykańskie po zakończeniu zimnej wojny zawiodły – stawały się listami życzeń i pożądanych stanów końcowych; nie definiowały jasno, czego chcemy, poprzestając na pustych ogólnikach; często też błędnie oceniały, czego w ogóle powinniśmy chcieć.

Po zakończeniu zimnej wojny elity odpowiedzialne za politykę zagraniczną USA przekonały same siebie, że trwała dominacja Ameryki nad całym światem leży w najlepszym interesie naszego kraju. Tymczasem sprawy innych państw są naszym problemem tylko wtedy, gdy ich działania bezpośrednio zagrażają naszym interesom.

Elity te poważnie przeceniły gotowość Amerykanów do niesienia w nieskończoność globalnych ciężarów, których społeczeństwo nie potrafiło powiązać z interesem narodowym. Przeszacowały zdolność USA do jednoczesnego finansowania rozbudowanego państwa opiekuńczo–regulacyjno–administracyjnego oraz ogromnego aparatu wojskowego, dyplomatycznego, wywiadowczego i pomocowego. Postawiły skrajnie błędne i destrukcyjne zakłady na globalizm i tzw. „wolny handel”, które wydrążyły klasę średnią i bazę przemysłową – fundamenty amerykańskiej potęgi gospodarczej i militarnej. Pozwoliły sojusznikom i partnerom przerzucać koszty ich obrony na naród amerykański, a czasem wciągać nas w konflikty i spory kluczowe dla ich interesów, lecz poboczne lub wręcz nieistotne dla naszych.

Powiązały też politykę amerykańską z siecią instytucji międzynarodowych, z których część kieruje się jawnym antyamerykanizmem, a wiele – logiką transnarodowości, otwarcie kwestionującą suwerenność pojedynczych państw. W rezultacie elity te nie tylko dążyły do celu fundamentalnie niepożądanego i niemożliwego do osiągnięcia; w trakcie tej próby podkopały zarazem same podstawy – charakter naszego narodu, na którym opiera się jego siła, bogactwo i przyzwoitość.

2. Konieczna i pożądana korekta prezydenta Trumpa

Nic z powyższego nie było nieuchronne. Pierwsza administracja prezydenta Trumpa pokazała, że przy właściwym przywództwie i właściwych decyzjach można było – i należało – uniknąć tego wszystkiego, a przy tym osiągnąć dużo więcej. Prezydent i jego zespół potrafili wykorzystać ogromne atuty Ameryki, aby skorygować kurs i rozpocząć wprowadzanie kraju w nową złotą erę. Kontynuacja tego kursu jest nadrzędnym celem drugiej administracji prezydenta Trumpa, a tym samym – celem niniejszego dokumentu.

Przed nami stoją teraz trzy pytania:

1. Czego Stany Zjednoczone powinny chcieć?

2. Jakimi środkami dysponujemy, by to osiągnąć?

II. Czego Stany Zjednoczone powinny chcieć?

1. Czego chcemy w ogóle?

Po pierwsze i najważniejsze, chcemy, aby Stany Zjednoczone trwały i były bezpieczne jako niepodległa, suwerenna republika, której rząd zabezpiecza nadane przez Boga naturalne prawa obywateli oraz stawia na pierwszym miejscu ich dobro i interesy.

Chcemy chronić nasze państwo, jego ludność, terytorium, gospodarkę i styl życia przed atakiem militarnym i wrogim wpływem zewnętrznym – czy to w formie szpiegostwa, drapieżczych praktyk handlowych, handlu narkotykami i ludźmi, destrukcyjnej propagandy i operacji wpływu, podważania kultury, czy jakiegokolwiek innego zagrożenia dla naszego narodu.

Chcemy pełnej kontroli nad naszymi granicami, systemem imigracyjnym oraz sieciami transportowymi, którymi ludzie wjeżdżają do naszego kraju – legalnie i nielegalnie. Chcemy świata, w którym migracja nie jest jedynie „uporządkowana”, lecz takiego, w którym suwerenne państwa współpracują ze sobą, by powstrzymywać, a nie ułatwiać destabilizujące przepływy ludności, oraz mają pełną kontrolę nad tym, kogo przyjmują, a kogo nie.

Chcemy odpornej infrastruktury narodowej, zdolnej przetrwać klęski żywiołowe, stawiać opór zagrożeniom zewnętrznym i je udaremniać oraz zapobiegać lub łagodzić wszelkie zdarzenia, które mogłyby zaszkodzić narodowi amerykańskiemu lub zakłócić funkcjonowanie gospodarki. Żaden przeciwnik ani niebezpieczeństwo nie powinny móc trzymać Ameryki „na muszce”.

Chcemy zrekrutować, wyszkolić, wyposażyć i wystawić najpotężniejsze, najbardziej zabójcze i technologicznie zaawansowane siły zbrojne na świecie – takie, które chronią nasze interesy, odstraszają wojny, a jeśli to konieczne, wygrywają je szybko i zdecydowanie, przy jak najniższych stratach własnych. Chcemy armii, w której każdy żołnierz jest dumny ze swojego kraju i pewny sensu swojej misji.

Chcemy najbardziej wiarygodnego, nowoczesnego i odpornego systemu odstraszania nuklearnego na świecie, a także systemów obrony przeciwrakietowej nowej generacji – w tym „Złotej Kopuły” nad terytorium USA – chroniących naród amerykański, amerykańskie aktywa za granicą oraz sojuszników.

Chcemy najsilniejszej, najbardziej dynamicznej, innowacyjnej i zaawansowanej gospodarki na świecie. Gospodarka USA jest fundamentem amerykańskiego stylu życia, który obiecuje i zapewnia szeroko rozumiany dobrobyt, tworzy możliwości awansu i nagradza ciężką pracę. Jest też podstawą naszej pozycji globalnej oraz koniecznym fundamentem siły militarnej.

Chcemy najsilniejszej bazy przemysłowej na świecie. Potęga narodowa Ameryki zależy od silnego sektora przemysłowego, zdolnego zaspokoić potrzeby produkcyjne zarówno w czasie pokoju, jak i wojny.

Chcemy najpotężniejszego, najbardziej innowacyjnego i dochodowego sektora technologicznego – takiego, który napędza gospodarkę, daje jakościową przewagę naszych sił zbrojnych i wzmacnia naszą pozycję w świecie.

Chcemy przyciągać talenty z całego globu – tych, którzy chcą tu pracować, żyć i stać się lojalnymi obywatelami – przy jednoczesnym zachowaniu pełnej kontroli nad tym procesem, aby służył on naszym interesom i nie zagrażał naszym wartościom ani bezpieczeństwu.

Chcemy, by Ameryka zachowała swoje wyjątkowe położenie geograficzne – z dwoma oceanami, przyjaznymi sąsiadami i bogactwem zasobów – jako trwałe źródło naszej przewagi.

Wreszcie chcemy, aby amerykański naród zachował swój charakter: odwagę, pracowitość, patriotyzm, wiarę i przywiązanie do wolności.

To są podstawowe, żywotne interesy narodowe Stanów Zjednoczonych. Mamy także inne interesy, ale to na nich musimy skupić się przede wszystkim; ich lekceważenie lub ignorowanie grozi nam poważnymi konsekwencjami.

2. Czego chcemy w świecie i od świata?

Chcemy świata, w którym Stany Zjednoczone pozostają najsilniejszym, najbogatszym, najbardziej wpływowym i najbardziej szanowanym państwem. Chcemy świata, w którym nasze przewagi – gospodarcza, technologiczna, militarna i kulturowa – są utrzymane i rozwijane.

Chcemy systemu międzynarodowego opartego na suwerennych państwach, które szanują swoje granice, interesy i tożsamość. Chcemy świata, w którym żadne inne mocarstwo nie jest w stanie zdominować kluczowych regionów w sposób zagrażający bezpieczeństwu i dobrobytowi Ameryki.

Nie dążymy do kontrolowania każdego zakątka globu. Dążymy do takiego układu sił, który uniemożliwia wrogim mocarstwom budowę bloków zdolnych zagrozić Stanom Zjednoczonym, naszym sojusznikom i naszej gospodarce.

Chcemy stabilnego systemu gospodarczego, który sprzyja wzrostowi, ale nie odbywa się kosztem amerykańskiego pracownika i bezpieczeństwa narodowego. Chcemy handlu, który jest uczciwy, wzajemny i oparty na szacunku, a nie na wykorzystywaniu luk, dumpingowaniu i kradzieży technologii.

Chcemy świata, w którym terroryzm, przestępczość zorganizowana i handel narkotykami nie zagrażają codziennie Ameryce i naszym partnerom. Chcemy, aby wrogie reżimy nie mogły szantażować nas bronią masowego rażenia czy atakami cybernetycznymi na naszą infrastrukturę.

Nie chcemy narzucać innym narodom naszego ustroju, religii czy stylu życia. Chcemy natomiast, aby każdy naród miał swobodę decydowania o sobie, bez przymusu z zewnątrz, i aby te decyzje nie zagrażały bezpieczeństwu Stanów Zjednoczonych.

Chcemy świata, w którym migracja jest zjawiskiem kontrolowanym, a nie masowym, chaotycznym ruchem ludności podważającym stabilność państw.

Chcemy, aby Ameryka była postrzegana jako partner pierwszego wyboru – jako kraj, z którym najbardziej opłaca się współpracować w dziedzinie bezpieczeństwa, technologii, energii, handlu i inwestycji.

III. Jakimi środkami dysponują Stany Zjednoczone, by osiągnąć swoje cele?

Ameryka wciąż zajmuje najbardziej komfortową pozycję w świecie, dysponując zasobami i przewagami, o których inni mogą tylko marzyć:

• wciąż sprawnym systemem politycznym, zdolnym korygować kurs;

Ponadto, dzięki zdecydowanej agendzie wewnętrznej prezydenta Trumpa, Stany Zjednoczone:

• przywracają kulturę kompetencji, eliminując tzw. „DEI” i inne dyskryminujące oraz antykonkurencyjne praktyki, które osłabiały nasze instytucje i hamowały rozwój;

• uwalniają nasz ogromny potencjał energetyczny jako priorytet strategiczny, by napędzać wzrost i innowacje oraz odbudować klasę średnią;

• reindustrializują gospodarkę, by wesprzeć klasę średnią i odzyskać kontrolę nad łańcuchami dostaw oraz zdolnościami produkcyjnymi;

Celem niniejszej strategii jest powiązanie wszystkich tych atutów – oraz innych – w sposób, który wzmocni potęgę i prymat Ameryki, czyniąc nasz kraj jeszcze większym, niż kiedykolwiek był.

IV. Strategia

1. Zasady

Polityka zagraniczna prezydenta Trumpa jest pragmatyczna, ale nie „pragmatystowska”, realistyczna, ale nie „realistyczna” w akademickim sensie, zasadnicza, ale nie „idealizująca”, zdecydowana, lecz nie „jastrzębia”, i powściągliwa, lecz nie „gołębia”. Nie jest zakorzeniona w tradycyjnych osiach sporu ideologii partyjnych. Motywuje ją przede wszystkim to, co działa na rzecz Ameryki – w dwóch słowach: „America First”.

Prezydent Trump ugruntował swoją pozycję jako Prezydent Pokoju. Oprócz niezwykłego sukcesu historycznych Porozumień Abrahamowych w pierwszej kadencji, w drugiej kadencji wykorzystał swoje umiejętności negocjacyjne, aby w ciągu zaledwie ośmiu miesięcy wypracować bezprecedensowe porozumienia pokojowe w ośmiu konfliktach na świecie. Wynegocjował pokój między Kambodżą a Tajlandią, Kosowem a Serbią, Demokratyczną Republiką Konga a Rwandą, Pakistanem a Indiami, Izraelem a Iranem, Egiptem a Etiopią, Armenią a Azerbejdżanem, a także zakończył wojnę w Gazie, doprowadzając do powrotu do domów wszystkich żyjących zakładników.

Powstrzymywanie konfliktów regionalnych, zanim przerodzą się w wojny globalne ściągające w otchłań całe kontynenty, jest godnym zadaniem dla Naczelnego Dowódcy i priorytetem tej administracji. Świat ogarnięty ogniem, w którym wojny docierają do naszych granic, jest sprzeczny z interesami Ameryki. Prezydent Trump wykorzystuje niestandardową dyplomację, potęgę militarną USA i narzędzia gospodarcze, by punktowo wygaszać zarzewia konfliktów między państwami dysponującymi bronią jądrową oraz krwawe wojny podsycane od stuleci.

Prezydent Trump pokazał, że polityka zagraniczna, obronna i wywiadowcza USA musi opierać się na następujących podstawowych zasadach:

• Skoncentrowana definicja interesu narodowego – od końca zimnej wojny kolejne administracje publikowały strategie bezpieczeństwa narodowego, które rozszerzały definicję „interesu narodowego” tak szeroko, że prawie żaden problem czy przedsięwzięcie nie pozostawał poza jej zakresem. Tymczasem jeśli wszystko jest priorytetem, w praktyce nie priorytetuje się niczego. W centrum naszej uwagi muszą stać podstawowe interesy bezpieczeństwa narodowego USA.

2. Priorytety

• Koniec epoki masowej migracji – to, kogo kraj dopuszcza na swoje terytorium – w jakiej liczbie i skąd – nieuchronnie kształtuje jego przyszłość. Każde państwo, które chce pozostać suwerenne, ma prawo i obowiązek tę przyszłość definiować. Historia potwierdza, że suwerenne państwa chroniły swoje granice i przyznawały obywatelstwo cudzoziemcom rzadko, po spełnieniu wysokich wymogów. Doświadczenia ostatnich dekad potwierdzają słuszność tej zasady. W wielu krajach masowa migracja obciążyła systemy socjalne, zwiększyła przestępczość, osłabiła spójność społeczną, wypaczyła rynki pracy i podważyła bezpieczeństwo narodowe. Epoka masowej migracji musi się zakończyć. Bezpieczeństwo granic jest podstawą bezpieczeństwa narodowego. Musimy chronić nasz kraj przed inwazją – nie tylko w formie niekontrolowanej migracji, lecz również w formie terroryzmu, narkotyków, szpiegostwa i handlu ludźmi. Granica kontrolowana zgodnie z wolą narodu amerykańskiego, realizowaną przez jego rząd, jest warunkiem przetrwania Stanów Zjednoczonych jako suwerennej republiki.

• Ochrona podstawowych praw i wolności – celem rządu Stanów Zjednoczonych jest zabezpieczanie nadanych przez Boga naturalnych praw obywateli amerykańskich. W tym celu instytucjom federalnym powierzono potężne narzędzia. Nie wolno ich nadużywać – czy to pod pretekstem „deradykalizacji”, „ochrony demokracji”, czy jakimkolwiek innym. Gdzie dochodzi do nadużyć, winni muszą ponieść odpowiedzialność. Zwłaszcza wolność słowa, wolność religii i sumienia oraz prawo do wyboru władz i kierowania wspólnym państwem są nienaruszalne. Wobec państw, które podzielają – lub deklarują, że podzielają – te zasady, Stany Zjednoczone będą zdecydowanie zabiegać o ich pełne przestrzeganie w literze i duchu. Będziemy sprzeciwiać się odgórnym, antydemokratycznym ograniczeniom podstawowych swobód w Europie, świecie anglosaskim i całej demokratycznej wspólnocie, szczególnie wśród naszych sojuszników.

• Dzielenie i przesuwanie ciężarów (burden-sharing, burden-shifting) – czas, w którym Stany Zjednoczone niczym Atlas dźwigały na swoich barkach cały ład światowy, dobiegł końca. Wśród naszych licznych sojuszników i partnerów są dziesiątki bogatych, zaawansowanych państw, które muszą przejąć zasadniczą odpowiedzialność za swoje regiony i wnieść znacznie większy wkład w obronę zbiorową. Prezydent Trump ustanowił nowy globalny standard poprzez Zobowiązanie Haskie (Hague Commitment), zgodnie z którym państwa NATO zobowiązują się przeznaczać 5% PKB na obronność – zobowiązanie to nasi sojusznicy przyjęli i muszą je teraz zrealizować. Kontynuując podejście prezydenta Trumpa, polegające na żądaniu, by sojusznicy przejmowali odpowiedzialność za swoje regiony, Stany Zjednoczone zorganizują sieć podziału ciężarów, w której nasz rząd będzie pełnił rolę inicjatora i wsparcia. Zapewni to sprawiedliwszy podział obciążeń i większą legitymację wspólnych działań. Model ten opiera się na ukierunkowanych partnerstwach, wykorzystujących narzędzia gospodarcze do wyrównywania bodźców, dzielenia ciężarów z państwami o podobnym spojrzeniu oraz wprowadzania reform wzmacniających długoterminową stabilność. Taka klarowność strategiczna pozwoli nam skutecznie przeciwdziałać wrogim i wywrotowym wpływom, unikając zarazem nadmiernego rozproszenia i przeciążenia, które podkopały wcześniejsze wysiłki. Stany Zjednoczone będą gotowe wesprzeć – m.in. poprzez korzystniejsze traktowanie w handlu, współpracę technologiczną czy dostęp do amerykańskiego uzbrojenia – te kraje, które dobrowolnie biorą większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo w swoich regionach i dostosowują swoje reżimy kontroli eksportu do naszych.

3. Regiony

Stało się zwyczajem, że dokumenty tego typu wspominają każdy region świata i każdy problem, z założenia, że pominięcie kogokolwiek oznacza ślepotę albo policzek. Skutkiem jest rozrost i rozmycie takich dokumentów – dokładne przeciwieństwo tego, czym strategia być powinna.

Skupienie się na priorytetach oznacza dokonywanie wyborów – uznanie, że nie wszystko jest równie ważne. Nie oznacza to, że jakikolwiek naród, region czy kraj jest „z natury” nieistotny. Stany Zjednoczone są pod każdym względem najbardziej hojnych państwem w historii – ale nie możemy pozwolić sobie na równą uwagę wobec każdego regionu i każdego problemu.

Celem polityki bezpieczeństwa narodowego jest ochrona podstawowych interesów narodowych – część priorytetów wykracza poza konkretne regiony. Przykładowo, działalność terrorystyczna w pozornie mniej istotnym obszarze może wymagać natychmiastowej reakcji. Jednak wyciąganie z takiego epizodu wniosku, że konieczne jest długotrwałe zaangażowanie na peryferiach, byłoby błędem.

A. Półkula Zachodnia: korelarium Trumpa do Doktryny Monroe’a

Po latach zaniedbań Stany Zjednoczone ponownie potwierdzą i będą egzekwować Doktrynę Monroe’a, aby przywrócić amerykańską dominację w Półkuli Zachodniej oraz chronić nasze terytorium i dostęp do kluczowych geograficznie obszarów regionu. Nie dopuścimy, by mocarstwa spoza półkuli rozmieszczały w niej siły zbrojne lub inne groźne zdolności, bądź przejmowały własność lub kontrolę nad strategicznie istotnymi aktywami. To „korelarium Trumpa do Doktryny Monroe’a” jest zdroworozsądkowym i skutecznym przywróceniem priorytetów i potęgi Ameryki, spójnym z naszymi interesami bezpieczeństwa.

Nasze cele w Półkuli Zachodniej można streścić słowami: „Włącz i rozszerz” (Enlist and Expand).
Będziemy:

• włączać sprawdzonych przyjaciół w regionie do kontroli migracji, zwalczania przepływu narkotyków oraz wzmacniania stabilności i bezpieczeństwa na lądzie i morzu;

• rozszerzać sieć partnerów, rozwijając relacje z nowymi państwami, a jednocześnie umacniając atrakcyjność USA jako partnera gospodarczego i bezpieczeństwa pierwszego wyboru.

Włącz (Enlist)
Polityka USA powinna koncentrować się na włączaniu regionalnych „czempionów”, którzy pomogą tworzyć znośną stabilność – także poza własnymi granicami. Państwa te będą pomagać w powstrzymywaniu nielegalnej i destabilizującej migracji, neutralizowaniu karteli, rozwijaniu lokalnych gospodarek prywatnych i przesuwaniu produkcji bliżej USA (near-shoring). Będziemy nagradzać i wspierać rządy, partie polityczne i ruchy szeroko zgodne z naszymi zasadami i strategią. Nie możemy jednak ignorować rządów o odmiennych zapatrywaniach, z którymi mimo wszystko dzielimy pewne interesy i które są gotowe z nami współpracować.

Stany Zjednoczone muszą ponownie przemyśleć swoją obecność militarną w Półkuli Zachodniej. Oznacza to w szczególności:

• dostosowanie globalnej obecności wojskowej, by lepiej reagować na najpilniejsze zagrożenia w naszej półkuli – zwłaszcza te określone w niniejszej strategii – i odpowiednio ograniczyć zaangażowanie w teatrze działań, które mają mniejsze znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego USA;

• rozwinięcie obecności Straży Wybrzeża i Marynarki Wojennej w taki sposób, by skuteczniej kontrolować szlaki morskie, przeciwdziałać nielegalnej i niepożądanej migracji, ograniczać handel ludźmi i narkotykami oraz kontrolować kluczowe trasy tranzytowe w sytuacjach kryzysowych;

• ukierunkowane dyslokacje w celu zabezpieczenia granicy i zwalczania karteli, w tym – tam, gdzie będzie to konieczne – użycie środków śmiercionośnych zamiast nieskutecznej, opartej wyłącznie na ściganiu karnym polityki ostatnich dekad;

Stany Zjednoczone będą stawiać na dyplomację gospodarczą, by wzmacniać własną gospodarkę i przemysł, wykorzystując cła i wzajemne umowy handlowe jako potężne narzędzia. Celem jest, by państwa regionu rozbudowywały własne gospodarki, podczas gdy bardziej zaawansowana i zamożna Półkula Zachodnia stanie się jeszcze atrakcyjniejszym rynkiem dla amerykańskiego handlu i inwestycji. Wzmocnienie krytycznych łańcuchów dostaw w naszej półkuli zmniejszy zależności i zwiększy odporność gospodarczą USA. Powiązania między Ameryką a partnerami przyniosą obopólne korzyści, a zarazem utrudnią państwom spoza regionu rozszerzanie wpływów.

Równolegle ze wzmacnianiem dyplomacji gospodarczej będziemy pogłębiać partnerstwa bezpieczeństwa – od sprzedaży uzbrojenia, przez współdzielenie informacji wywiadowczych, po wspólne ćwiczenia wojskowe.

Rozszerz (Expand)
W miarę zacieśniania więzi z krajami, z którymi mamy dziś silne relacje, musimy poszukiwać nowych partnerów w regionie. Chcemy, aby inne państwa widziały w nas partnera pierwszego wyboru; będziemy – różnymi środkami – zniechęcać je do współpracy z rywalami.

Półkula Zachodnia dysponuje licznymi strategicznymi zasobami, które Ameryka powinna rozwijać wspólnie z partnerami regionalnymi, by uczynić bogatszymi zarówno sąsiadów, jak i nas samych. Rada Bezpieczeństwa Narodowego natychmiast rozpocznie zakrojony na szeroką skalę proces międzyagencyjny, z udziałem Wspólnoty Wywiadowczej, aby zidentyfikować strategiczne lokalizacje i zasoby w Półkuli Zachodniej, wymagające szczególnej ochrony i wspólnego rozwoju z partnerami.

Mocarstwa spoza półkuli poczyniły w naszym regionie poważne postępy – zarówno po to, by szkodzić nam gospodarczo już dziś, jak i w sposób, który może zagrozić nam strategicznie jutro. Pozostawienie tych działań bez poważnej reakcji było jednym z największych błędów strategicznych Ameryki ostatnich dekad.

Stany Zjednoczone muszą być mocarstwem dominującym w Półkuli Zachodniej – jest to warunek naszego bezpieczeństwa i dobrobytu oraz podstawa zdolności asertywnego działania tam, gdzie jest to potrzebne. Warunki naszych sojuszy i pomocy będą zależeć od wycofywania wpływów wrogich mocarstw – od kontroli nad instalacjami wojskowymi, portami i kluczową infrastrukturą po nabywanie strategicznych aktywów szeroko rozumianych.

Część obcej obecności trudno będzie odwrócić ze względu na powiązania ideologiczne między niektórymi rządami Ameryki Łacińskiej a obcymi mocarstwami. W wielu przypadkach jednak rządy te nie kierują się ideologią, lecz raczej chęcią współpracy z partnerami oferującymi niższe koszty i mniej wymogów regulacyjnych. Naszym celem jest zaoferowanie im lepszej alternatywy – bez utraty kontroli nad ich suwerennością – i przekonanie ich, że w dłuższej perspektywie to partnerstwo z USA jest dla nich bardziej opłacalne niż z rywalami.

B. Azja: wygrać przyszłość gospodarczą, zapobiec konfrontacji militarnej

Działanie z pozycji siły

Prezydent Trump w pojedynkę odwrócił ponad trzy dekady błędnych amerykańskich założeń dotyczących Chin – a mianowicie przekonanie, że otwierając nasze rynki na Chiny, zachęcając amerykańskie firmy do inwestowania w Chinach i zlecając tam produkcję, ułatwimy wejście Chin do tak zwanego „ładu międzynarodowego opartego na zasadach”. Tak się nie stało. Chiny stały się bogate i potężne i wykorzystały swoje bogactwo oraz siłę z wielką korzyścią dla siebie. Amerykańskie elity – w trakcie czterech kolejnych administracji obu partii – były albo ochoczymi współautorami chińskiej strategii, albo pozostawały w stanie zaprzeczenia.

Region Indo-Pacyfiku jest już dziś źródłem niemal połowy światowego PKB liczonego według parytetu siły nabywczej oraz jednej trzeciej PKB liczonego nominalnie. Ten udział z pewnością będzie rósł w XXI wieku. Oznacza to, że Indo-Pacyfik już teraz jest – i pozostanie – jednym z kluczowych pól ekonomicznej i geopolitycznej rywalizacji nadchodzącego stulecia. Aby rozwijać się w kraju, musimy skutecznie konkurować tam – i robimy to. Prezydent Trump podpisał podczas swojej podróży w październiku 2025 r. ważne porozumienia, które jeszcze bardziej pogłębiły nasze silne więzi w zakresie handlu, kultury, technologii i obronności oraz potwierdziły nasze zobowiązanie na rzecz wolnego i otwartego Indo-Pacyfiku.

Ameryka zachowuje ogromne atuty – najsilniejszą gospodarczą i militarną potęgę świata, wiodącą innowacyjność, niezrównaną „miękką siłę” oraz historyczny dorobek przynoszenia korzyści naszym sojusznikom i partnerom – które pozwalają nam skutecznie konkurować. Prezydent Trump buduje sojusze i wzmacnia partnerstwa w Indo-Pacyfiku, które będą fundamentem bezpieczeństwa i dobrobytu na długie lata.

Ekonomia: stawka najwyższa z możliwych

Od czasu ponownego otwarcia chińskiej gospodarki na świat w 1979 r. relacje handlowe między naszymi krajami były i pozostają zasadniczo niezrównoważone. To, co zaczęło się jako relacja między dojrzałą, zamożną gospodarką a jednym z najbiedniejszych krajów świata, przekształciło się w relację między niemal równorzędnymi graczami, podczas gdy – aż do niedawna – amerykańska polityka opierała się wciąż na dawnych założeniach.

Chiny dostosowały się do zmiany amerykańskiej polityki celnej, zapoczątkowanej w 2017 r., m.in. poprzez wzmocnienie swojej kontroli nad łańcuchami dostaw, szczególnie w krajach o niskich i średnich dochodach (tzn. PKB per capita do ok. 13 800 dolarów) – należących do najważniejszych przyszłych pól rywalizacji gospodarczej. Chiński eksport do krajów o niskich dochodach podwoił się w latach 2020–2024. Stany Zjednoczone importują towary chińskie pośrednio – przez pośredników i chińskie fabryki ulokowane w kilkunastu krajach, w tym w Meksyku. Obecnie eksport Chin do krajów o niskich dochodach jest prawie czterokrotnie większy niż ich eksport do Stanów Zjednoczonych. Gdy prezydent Trump obejmował urząd w 2017 r., eksport Chin do USA wynosił 4 proc. ich PKB, dziś spadł do nieco ponad 2 proc. Mimo to Chiny wciąż sprzedają towary na rynek amerykański przez inne państwa pośredniczące.

W nadchodzących latach zrównoważymy relacje gospodarcze Ameryki z Chinami, kładąc nacisk na wzajemność i sprawiedliwość, aby przywrócić gospodarczą niezależność Stanów Zjednoczonych. Handel z Chinami powinien być zbilansowany i skoncentrowany na obszarach, które nie mają charakteru wrażliwego z punktu widzenia bezpieczeństwa. Jeżeli Ameryka utrzyma ścieżkę wzrostu – i będzie ją kontynuować, utrzymując zarazem prawdziwie obopólnie korzystne relacje gospodarcze z Pekinem – wówczas nasza gospodarka może wzrosnąć z obecnych 30 bilionów dolarów w 2025 r. do 40 bilionów w latach trzydziestych XXI w., stawiając nasz kraj w uprzywilejowanej pozycji do utrzymania statusu wiodącej gospodarki świata. Naszym ostatecznym celem jest położenie fundamentów pod długoterminową żywotność gospodarczą.

Co istotne, musi temu towarzyszyć konsekwentne wzmacnianie odstraszania, aby zapobiec wojnie w Indo-Pacyfiku. Takie połączenie – silna pozycja gospodarcza i wiarygodne odstraszanie militarne – może stać się podstawą nowego podejścia do Chin: przewidywalna, stabilna relacja, w której zbyt bierne podejście do naruszania przez Chiny status quo skutkuje skoordynowaną odpowiedzią amerykańskiej gospodarki, a bardziej zdyscyplinowana polityka gospodarcza zapewnia Stanym Zjednoczonym zasoby niezbędne do utrzymania odstraszania w długim horyzoncie.

Aby to osiągnąć, konieczne jest kilka kluczowych działań.

Po pierwsze, Stany Zjednoczone muszą chronić i bronić naszą gospodarkę i naszych obywateli przed szkodą ze strony jakiegokolwiek kraju czy źródła. Oznacza to zakończenie – między innymi – następujących zjawisk:

• drapieżczych, państwowo sterowanych subsydiów i strategii przemysłowych;

• nieuczciwych praktyk handlowych;

Po drugie, Stany Zjednoczone muszą współpracować z sojusznikami i partnerami traktatowymi – którzy łącznie wnoszą dodatkowe ok. 35 bilionów dolarów mocy gospodarczej do naszej narodowej gospodarki wartej 30 bilionów (razem to ponad połowa światowej gospodarki) – aby przeciwdziałać drapieżczym praktykom i wykorzystać wspólną siłę ekonomiczną do ochrony naszej pozycji w światowej gospodarce, tak by gospodarki państw sojuszniczych nie stały się podporządkowane żadnej konkurencyjnej potędze.

Musimy nadal pogłębiać relacje gospodarcze (i inne) z Indiami, zachęcając je do odgrywania większej roli w bezpieczeństwie Indo-Pacyfiku, m.in. poprzez kontynuowanie współpracy w ramach formatu czterostronnego z Australią, Japonią i Stanami Zjednoczonymi („Quad”). Będziemy też dążyć do skoordynowania działań naszych sojuszników i partnerów z naszym wspólnym interesem w zapobieganiu dominacji jakiegokolwiek pojedynczego państwa konkurencyjnego.

Stany Zjednoczone muszą równocześnie inwestować w badania, aby zachować i rozwijać przewagę w najbardziej zaawansowanych technologiach wojskowych i podwójnego zastosowania, kładąc nacisk na domeny, w których przewaga USA jest najsilniejsza. Obejmuje to działania podwodne, przestrzeń kosmiczną i potencjał nuklearny, a także inne obszary, które zadecydują o przyszłości siły militarnej, takie jak sztuczna inteligencja, komputery kwantowe, systemy autonomiczne oraz energia potrzebna do zasilania tych domen.

Kluczowe są również relacje rządu USA z amerykańskim sektorem prywatnym, które pozwalają utrzymywać stały nadzór nad uporczywymi zagrożeniami dla sieci amerykańskich, w tym infrastruktury krytycznej. Dzięki temu rząd Stanów Zjednoczonych może prowadzić w czasie rzeczywistym wykrywanie zagrożeń, ich przypisywanie i reagowanie (tj. działania w obronie sieci i ofensywne operacje cybernetyczne), przy jednoczesnej ochronie konkurencyjności amerykańskiej gospodarki i wzmacnianiu odporności sektora technologicznego.

Poprawa tych zdolności będzie wymagała również znaczącej deregulacji, aby dodatkowo wzmocnić naszą konkurencyjność, pobudzić innowacje i zwiększyć dostęp do zasobów naturalnych Ameryki. W ten sposób będziemy dążyć do przywrócenia korzystnej dla Stanów Zjednoczonych i naszych sojuszników równowagi sił militarnej w regionie.

Oprócz utrzymania gospodarczej przewagi i konsolidowania naszego systemu sojuszy w spójny blok gospodarczy, Stany Zjednoczone muszą prowadzić zdecydowaną dyplomację i wspierać ekspansję gospodarczą sektora prywatnego w tych krajach, w których w nadchodzących dekadach będzie się koncentrować większość globalnego wzrostu.

Dyplomacja „America First” zmierza do zrównoważenia światowych relacji handlowych. Jasno daliśmy naszym sojusznikom do zrozumienia, że obecny poziom deficytu na rachunku bieżącym USA jest nie do utrzymania. Musimy zachęcać Europę, Japonię, Koreę, Australię, Kanadę, Meksyk i inne kluczowe państwa do przyjmowania takich polityk handlowych, które pomogą przestawić chińską gospodarkę na wzrost napędzany konsumpcją gospodarstw domowych – ponieważ same Azja Południowo-Wschodnia, Ameryka Łacińska i Bliski Wschód nie są w stanie wchłonąć chińskiej nadwyżki mocy produkcyjnych. Kraje silnie nastawione na eksport w Europie i Azji mogą także szukać nowych możliwości zbytu w państwach o średnich dochodach – rynkach wciąż ograniczonych, ale rosnących.

Chińskie przedsiębiorstwa państwowe i firmy wspierane przez państwo są bardzo sprawne w budowie infrastruktury fizycznej i cyfrowej, a Chiny zainwestowały – głównie w formie pożyczek dla swoich partnerów handlowych – nawet 1,3 biliona dolarów nadwyżek handlowych. Stany Zjednoczone i ich sojusznicy nie wypracowali dotąd, a tym bardziej nie wdrożyli, wspólnego planu dla tzw. „Globalnego Południa”, choć dysponują ogromnymi zasobami. Europa, Japonia, Korea Południowa i inni mają łącznie ok. 7 bilionów dolarów aktywów zagranicznych netto. Międzynarodowe instytucje finansowe, w tym banki rozwoju, posiadają ok. 1,5 biliona dolarów aktywów. Choć ich skuteczność została ograniczona przez „puchnięcie mandatów” i odejście od pierwotnych celów, obecna administracja zamierza wykorzystać swoją pozycję w tych instytucjach, by przeprowadzić reformy i zapewnić, że będą służyć interesom Stanów Zjednoczonych.

To, co odróżnia Amerykę od reszty świata – nasza otwartość, przejrzystość, wiarygodność, przywiązanie do wolności i innowacyjności oraz gospodarka rynkowa – nadal będzie sprawiać, że pozostaniemy globalnym partnerem pierwszego wyboru. Stany Zjednoczone zachowują dominującą pozycję w kluczowych technologiach, których potrzebuje świat. Powinniśmy oferować partnerom pakiet zachęt – m.in. współpracę w dziedzinie zaawansowanych technologii, zakupy uzbrojenia i dostęp do naszych rynków kapitałowych – które przechylą ich decyzje na naszą korzyść.

Majowe wizyty państwowe prezydenta Trumpa w krajach Zatoki Perskiej w 2025 r. pokazały siłę i atrakcyjność amerykańskich technologii. Prezydent uzyskał tam poparcie państw Zatoki dla amerykańskich rozwiązań w dziedzinie sztucznej inteligencji, pogłębiając nasze partnerstwa. W podobny sposób Stany Zjednoczone powinny włączać europejskich i azjatyckich sojuszników i partnerów – w tym Indie – do umacniania naszej pozycji w Zachodniej Hemisferze oraz, w odniesieniu do minerałów krytycznych, w Afryce. Powinniśmy tworzyć koalicje, które wykorzystują nasze przewagi w finansach i technologii, by rozwijać rynki eksportowe we współpracujących krajach. Partnerzy gospodarczy Ameryki nie mogą już opierać się na osiąganiu zysków kosztem Stanów Zjednoczonych dzięki nadmiernym mocom produkcyjnym i strukturalnym nierównowagom; zamiast tego powinni iść w stronę wzrostu opartego na zarządzanej, długofalowej współpracy, powiązanej ze strategicznym dostosowaniem i wspartej długoterminowymi inwestycjami USA.

Dzięki najgłębszym i najbardziej efektywnym rynkom kapitałowym świata Ameryka może pomagać krajom o niskich dochodach w rozwijaniu ich własnych rynków finansowych i silniejszym powiązaniu ich walut z dolarem, co umocni rolę dolara jako światowej waluty rezerwowej.

Naszym największym atutem pozostaje nasz system ustrojowy i dynamiczna gospodarka, zapewniające zdolność do odnowy i przewagę nad systemami autorytarnymi. Nie możemy jednak zakładać, że przewaga naszego systemu będzie utrzymywać się sama z siebie. Właśnie dlatego strategia bezpieczeństwa narodowego jest niezbędna.

Odstraszanie zagrożeń militarnych

W dłuższej perspektywie utrzymanie gospodarczej i technologicznej przewagi Ameryki jest najpewniejszym sposobem zapobieżenia wielkoskalowemu konfliktowi militarnemu.

Korzystna dla USA równowaga sił konwencjonalnych pozostaje kluczowym elementem rywalizacji strategicznej. Słusznie wiele uwagi poświęca się Tajwanowi – częściowo ze względu na dominującą pozycję tego kraju w produkcji półprzewodników, ale przede wszystkim dlatego, że Tajwan stanowi bezpośredni dostęp do Drugiego Łańcucha Wysp i rozdziela Azję Północno-Wschodnią i Południowo-Wschodnią na dwa odrębne teatry działań. Ponieważ przez Morze Południowochińskie przechodzi co roku około jedna trzecia światowego handlu morskiego, ma to ogromne konsekwencje dla gospodarki USA. Dlatego powstrzymanie konfliktu o Tajwan – najlepiej dzięki wyraźnej przewadze zdolności – jest priorytetem. Jednocześnie utrzymamy naszą dotychczasową politykę deklaratywną wobec Tajwanu: Stany Zjednoczone nie popierają żadnej jednostronnej próby zmiany status quo w Cieśninie Tajwańskiej.

Zbudujemy siły zbrojne zdolne powstrzymać agresję w dowolnym miejscu w obrębie Pierwszego Łańcucha Wysp. Amerykańskie wojsko nie może jednak i nie powinno musieć robić tego samodzielnie. Nasi sojusznicy muszą podjąć większy wysiłek, przeznaczając więcej środków – i, co ważniejsze, podejmując więcej działań – na rzecz obrony zbiorowej. Amerykańska dyplomacja powinna koncentrować się na tym, by sojusznicy i partnerzy wzdłuż Pierwszego Łańcucha Wysp zgodzili się na szerszy dostęp sił USA do swoich portów i innych obiektów, zwiększyli wydatki na własną obronę i – co najistotniejsze – inwestowali w zdolności służące odstraszaniu agresji. Takie podejście powiąże wysiłki na rzecz bezpieczeństwa morskiego wzdłuż całego Pierwszego Łańcucha Wysp, a jednocześnie wzmocni zdolność USA i sojuszników do udaremnienia próby zajęcia Tajwanu lub ustanowienia przez przeciwnika takiej przewagi, która uniemożliwiłaby skuteczną obronę wyspy.

Powiązanym wyzwaniem jest możliwość uzyskania przez jakiegokolwiek konkurenta kontroli nad Morzem Południowochińskim. Taka sytuacja pozwoliłaby potencjalnie wrogiemu mocarstwu albo nałożenie swoistego „cła” na jeden z najważniejszych na świecie szlaków handlowych, albo – co gorsza – możliwość jego zamykania i otwierania wedle własnego uznania. Oba warianty byłyby szkodliwe dla gospodarki i szerszych interesów Stanów Zjednoczonych. Należy zatem opracować zdecydowane środki oraz wiarygodne odstraszanie, które zapewnią, że te szlaki pozostaną otwarte, wolne od „opłat drogowych” i niedostępne dla arbitralnej kontroli jednego kraju. Będzie to wymagało nie tylko dalszych inwestycji w nasze zdolności wojskowe – szczególnie marynarki wojennej – ale także ścisłej współpracy ze wszystkimi państwami, które ucierpiałyby, gdyby ten problem nie został rozwiązany – od Indii po Japonię i nie tylko.

Zważywszy na nacisk prezydenta Trumpa na zwiększenie udziału Japonii i Korei Południowej w podziale ciężarów, będziemy nalegać, by kraje te podniosły wydatki obronne, koncentrując się na zdolnościach – w tym nowych – niezbędnych do odstraszania przeciwników i ochrony Pierwszego Łańcucha Wysp. Wzmocnimy i utwardzimy naszą obecność wojskową w zachodniej części Pacyfiku, a w relacjach z Tajwanem i Australią utrzymamy stanowczą retorykę domagającą się zwiększenia wydatków na obronność.

Zapobieganie konfliktowi wymaga czujnej postawy w Indo-Pacyfiku, odnowionej bazy przemysłu obronnego, większych nakładów wojskowych zarówno z naszej strony, jak i ze strony sojuszników i partnerów oraz wygrania długofalowej rywalizacji gospodarczo-technologicznej.

C. Promowanie europejskiej wielkości

Amerykańscy urzędnicy przyzwyczaili się myśleć o problemach Europy w kategoriach niewystarczających wydatków na obronność i stagnacji gospodarczej. Jest w tym sporo prawdy, ale prawdziwe problemy Europy są znacznie głębsze.

Kontynentalna Europa traci udział w światowym PKB – z 25 procent w 1990 r. do 14 procent dziś – częściowo z powodu krajowych i ponadnarodowych regulacji, które podważają kreatywność i pracowitość.

Ten gospodarczy spadek blednie jednak wobec realnej i znacznie poważniejszej perspektywy cywilizacyjnego wymazania. Większe problemy, z którymi mierzy się Europa, obejmują działania Unii Europejskiej i innych instytucji ponadnarodowych, które podważają wolność polityczną i suwerenność, politykę migracyjną przekształcającą kontynent i rodzącą napięcia, cenzurę wolności słowa i tłumienie opozycji politycznej, dramatyczny spadek dzietności oraz utratę narodowych tożsamości i poczucia własnej wartości.

Jeśli obecne trendy się utrzymają, kontynent będzie nie do poznania w ciągu 20 lat lub wcześniej. W związku z tym wcale nie jest oczywiste, czy niektóre państwa europejskie będą dysponować gospodarkami i siłami zbrojnymi wystarczająco silnymi, by pozostać wiarygodnymi sojusznikami. Wiele z tych państw obecnie podwaja stawkę przy obranym kursie. Chcemy, aby Europa pozostała europejska, odzyskała cywilizacyjną pewność siebie i porzuciła swoją błędną koncentrację na dławieniu gospodarki nadmiernymi regulacjami.

Ten brak pewności siebie najbardziej widoczny jest w relacjach Europy z Rosją. Europejscy sojusznicy dysponują znaczną przewagą w zakresie „twardej siły” nad Rosją według niemal wszystkich miar, z wyjątkiem broni nuklearnej. W wyniku wojny Rosji przeciwko Ukrainie relacje Europy z Rosją są dziś głęboko osłabione, a wielu Europejczyków postrzega Rosję jako zagrożenie egzystencjalne. Zarządzanie europejskimi relacjami z Rosją będzie wymagało znaczącego zaangażowania dyplomatycznego USA – zarówno po to, by przywrócić warunki stabilności strategicznej na obszarze Eurazji, jak i by ograniczyć ryzyko konfliktu między Rosją a państwami europejskimi.

Kluczowym interesem Stanów Zjednoczonych jest wynegocjowanie szybkiego zakończenia działań wojennych na Ukrainie, tak aby ustabilizować gospodarki europejskie, zapobiec niezamierzonej eskalacji lub rozszerzeniu wojny oraz odtworzyć stabilność strategiczną w relacjach z Rosją, a także umożliwić powojenną odbudowę Ukrainy tak, by mogła przetrwać jako państwo zdolne do samodzielnego funkcjonowania.

Wojna na Ukrainie wywołała paradoksalny skutek w postaci zwiększenia zewnętrznych zależności Europy – zwłaszcza Niemiec. Dziś niemieckie koncerny chemiczne budują jedne z największych zakładów przetwórczych na świecie w Chinach, wykorzystując rosyjski gaz, którego nie mogą pozyskać u siebie w kraju. Administracja Trumpa znajduje się w sporze z europejskimi urzędnikami, którzy żywią nierealistyczne oczekiwania wobec przebiegu wojny, opierając się na niestabilnych rządach mniejszościowych, z których wiele depcze podstawowe zasady demokracji, by tłumić opozycję. Zdecydowana większość Europejczyków chce pokoju, lecz pragnienie to nie przekłada się na politykę – w dużej mierze z powodu obchodzenia procesów demokratycznych przez te rządy. Z punktu widzenia Stanów Zjednoczonych ma to znaczenie strategiczne właśnie dlatego, że państwa europejskie nie mogą się zreformować, jeśli tkwią w permanentnym kryzysie politycznym.

Mimo to Europa pozostaje dla Stanów Zjednoczonych kluczowa strategicznie i kulturowo. Handel transatlantycki wciąż jest jednym z filarów światowej gospodarki i amerykańskiego dobrobytu. Europejskie sektory – od przemysłu, przez technologię, po energetykę – należą do najsilniejszych na świecie. Europa jest domem dla przełomowych badań naukowych i wiodących instytucji kultury. Nie tylko nie możemy sobie pozwolić na „spisanie Europy na straty” – takie podejście byłoby samobójcze z punktu widzenia celów tej strategii.

Amerykańska dyplomacja powinna nadal zdecydowanie bronić autentycznej demokracji, wolności wypowiedzi oraz bezkompleksowego świętowania indywidualnego charakteru i historii poszczególnych narodów europejskich. Ameryka zachęca swoich politycznych sojuszników w Europie do wspierania tego odrodzenia ducha, a rosnące wpływy patriotycznych partii europejskich rzeczywiście dają powody do dużego optymizmu.

Naszym celem powinno być pomóc Europie skorygować jej obecny kurs. Będziemy potrzebowali silnej Europy, aby skutecznie konkurować i współdziałać z nami w zapobieganiu dominacji Europy przez jakiegokolwiek przeciwnika.

Ameryka jest – co zrozumiałe – emocjonalnie związana z kontynentem europejskim, a także, rzecz jasna, z Wielką Brytanią i Irlandią. Charakter tych państw ma też znaczenie strategiczne, ponieważ liczymy na kreatywnych, sprawnych, pewnych siebie, demokratycznych sojuszników, którzy pomagają tworzyć warunki stabilności i bezpieczeństwa. Chcemy współpracować z państwami podzielającymi nasze cele, które pragną przywrócić swoją dawną wielkość.

W dłuższej perspektywie jest więcej niż prawdopodobne, że w ciągu najbliższych kilku dekad część członków NATO stanie się krajami o większości nieeuropejskiej. W związku z tym otwartą kwestią pozostaje, czy będą one postrzegać swoją rolę w świecie – oraz sojusz ze Stanami Zjednoczonymi – w taki sam sposób jak ci, którzy podpisywali Traktat Północnoatlantycki.

Nasza ogólna polityka wobec Europy powinna w pierwszej kolejności obejmować:

• Przywrócenie warunków stabilności wewnątrz Europy oraz stabilności strategicznej w relacjach z Rosją;

• Umożliwienie Europie „stanięcia na własnych nogach” i funkcjonowania jako grupa zestrojonych suwerennych państw, w tym poprzez wzięcie przez nie podstawowej odpowiedzialności za własną obronę – bez poddawania się dominacji jakiegokolwiek mocarstwa wrogiego;

• Wspieranie oporu wobec obecnego kursu Europy wewnątrz poszczególnych państw europejskich;

• Otwarcie rynków europejskich na amerykańskie towary i usługi oraz zapewnienie uczciwego traktowania amerykańskich pracowników i przedsiębiorstw;

D. Bliski Wschód: przerzucić ciężary, budować pokój

Przez co najmniej pół wieku polityka zagraniczna USA priorytetowo traktowała Bliski Wschód ponad wszystkie inne regiony. Powody były oczywiste: Bliski Wschód był przez dekady najważniejszym dostawcą energii na świecie, jednym z głównych teatrów rywalizacji supermocarstw oraz obszarem nasyconym konfliktami, które groziły rozlaniem się na cały glob, a nawet dotarciem do samych Stanów Zjednoczonych.

Dziś co najmniej dwie z tych trzech przesłanek już nie obowiązują. Źródła energii uległy znacznemu zróżnicowaniu, a Stany Zjednoczone ponownie stały się eksporterem netto energii. Rywalizacja supermocarstw ustąpiła pola rozgrywce mocarstw, w której USA zachowują najbardziej uprzywilejowaną pozycję – wzmocnioną przez skuteczne ożywienie naszych sojuszy w Zatoce, z innymi partnerami arabskimi oraz z Izraelem przez prezydenta Trumpa.

Konflikt pozostaje najbardziej dokuczliwą dynamiką regionu, ale problem ten jest dziś mniejszy, niż sugerowałyby nagłówki gazet. Iran – główna siła destabilizująca region – został poważnie osłabiony przez działania izraelskie po 7 października 2023 r. oraz przez operację prezydenta Trumpa z czerwca 2025 r. – „Midnight Hammer” – która znacząco zdegradowała irański program nuklearny. Konflikt izraelsko-palestyński pozostaje trudny, ale dzięki zawieszeniu broni i uwolnieniu zakładników, wynegocjowanym przez prezydenta Trumpa, poczyniono postęp w kierunku bardziej trwałego pokoju. Główni sponsorzy Hamasu zostali osłabieni lub wycofali swoje wsparcie. Syria pozostaje potencjalnym problemem, ale przy wsparciu USA, państw arabskich, Izraela i Turcji może się ustabilizować i ponownie zająć należne jej miejsce jako spójny, pozytywny aktor w regionie.

W miarę jak obecna administracja cofa lub łagodzi restrykcyjne regulacje energetyczne, a amerykańska produkcja energii rośnie, historyczny powód szczególnego skupienia Ameryki na Bliskim Wschodzie będzie tracił znaczenie. Zamiast tego region coraz bardziej będzie się stawał źródłem i kierunkiem inwestycji międzynarodowych – i to w branżach dalece wykraczających poza ropę i gaz, w tym energetykę jądrową, sztuczną inteligencję i technologie obronne. Możemy również współpracować z partnerami z Bliskiego Wschodu nad innymi celami gospodarczymi: od zabezpieczania łańcuchów dostaw po rozwijanie przyjaznych, otwartych rynków w innych częściach świata, takich jak Afryka.

Partnerzy z Bliskiego Wschodu pokazują dziś, że są gotowi zwalczać radykalizm – i jest to trend, który amerykańska polityka powinna nadal wzmacniać. Wymaga to jednak porzucenia błędnego amerykańskiego eksperymentu polegającego na pouczaniu tych państw – zwłaszcza monarchii Zatoki – by porzucały swoje tradycje i historyczne formy rządów. Powinniśmy zachęcać i doceniać reformy tam, gdzie i kiedy pojawiają się w sposób organiczny, zamiast próbować narzucać je z zewnątrz. Kluczem do udanych relacji z Bliskim Wschodem jest akceptacja tego regionu, jego przywódców i państw takimi, jakie są, przy jednoczesnym szukaniu pól faktycznej wspólnoty interesów.

Ameryka zawsze będzie miała podstawowy interes w tym, by zasoby energetyczne Zatoki nie dostały się w ręce otwartego wroga, by Cieśnina Ormuz pozostała otwarta, Morze Czerwone żeglowne, by region nie stał się inkubatorem ani eksporterem terroryzmu wymierzonego w interesy amerykańskie lub terytorium USA oraz by Izrael pozostawał bezpieczny. Możemy i musimy mierzyć się z tym zagrożeniem zarówno ideologicznie, jak i militarnie – bez kolejnych dekad jałowych wojen „budowy państw”. Jasnym interesem USA jest również rozszerzanie Porozumień Abrahamowych na kolejne państwa regionu oraz inne kraje świata muzułmańskiego.

Czasy, w których Bliski Wschód dominował w amerykańskiej polityce zagranicznej – zarówno w perspektywie długoterminowej, jak i w codziennym zarządzaniu – na szczęście dobiegły końca. Nie dlatego, że Bliski Wschód przestał być ważny, lecz dlatego, że przestał być stałym źródłem podrażnień i potencjalnym ogniskiem nagłego, katastrofalnego kryzysu. Region coraz bardziej staje się obszarem partnerstwa, przyjaźni i inwestycji – trendem, który należy witać i wspierać. Zdolność prezydenta Trumpa do zjednoczenia świata arabskiego w Szarm el-Szejk wokół celu pokoju i normalizacji pozwoli wreszcie Stanom Zjednoczonym priorytetyzować w pełni własne interesy.

E. Afryka

Przez zbyt długi czas polityka USA wobec Afryki koncentrowała się na udzielaniu, a następnie na „szerzeniu” liberalnej ideologii. Stany Zjednoczone powinny zamiast tego dążyć do partnerstwa z wybranymi państwami, aby łagodzić konflikty, rozwijać wzajemnie korzystne relacje handlowe oraz przejść od paradygmatu pomocy zagranicznej do modelu współpracy zdolnego wykorzystać bogactwo zasobów naturalnych Afryki i jej ukryty potencjał gospodarczy.

Możliwości zaangażowania obejmują między innymi wynegocjowanie rozwiązań dla trwających konfliktów (np. DRK–Rwanda, Sudan) oraz zapobieganie nowym (np. Etiopia–Erytrea–Somalia), a także działania na rzecz zmiany naszego podejścia do pomocy i inwestycji (np. w ramach ustawy Africa Growth and Opportunity Act). Musimy również zachować czujność wobec odradzającej się działalności islamistycznych organizacji terrorystycznych w niektórych częściach Afryki, jednocześnie unikając jakiejkolwiek długotrwałej obecności lub wiążących zobowiązań wojskowych USA.

Stany Zjednoczone powinny przejść od relacji z Afryką opartej głównie na pomocy do relacji opartej na handlu i inwestycjach, preferując partnerstwo z państwami sprawnymi, wiarygodnymi, gotowymi otwierać swoje rynki na amerykańskie towary i usługi. Naturalnym obszarem dla inwestycji USA w Afryce – z perspektywą znaczącego wzrostu i rozwoju – jest sektor energetyczny oraz rozwój wydobycia surowców krytycznych.

Rozwój opartych na technologii amerykańskiej projektów w dziedzinie energetyki jądrowej, gazu płynnego LPG i LNG może generować zyski dla amerykańskich przedsiębiorstw, zapewniając jednocześnie Afryce dostęp do taniej, stabilnej energii. Z kolei inwestycje w wydobycie i przetwórstwo surowców krytycznych mogą wzmocnić bezpieczeństwo gospodarcze naszych partnerów i zwiększyć konkurencyjność Stanów Zjednoczonych w rywalizacji o dostęp do kluczowych zasobów.

ORYGINALNY TEKST -> Strategia Bezpieczeństwa Narodowego USA 2025

/ad