Miliardy euro na obronność czy pułapka? Bosak punktuje program SAFE

Podczas gdy rządzący świętują sukces i przekonują opinię publiczną, że unijne środki z programu SAFE bezpowrotnie odmienią polski przemysł obronny, eksperci i politycy opozycji tonują te nastroje. Program, który na poziomie deklaracji ma zwiększyć potencjał militarny Europy, w praktyce opiera się na nierealistycznych założeniach i grozi poważnymi turbulencjami gospodarczymi.

– Największe zagrożenie chyba dotychczas było najmniej przedyskutowane i ono wiąże się z tym, że ostateczny termin realizacji dostaw z tych kontraktów to rok 2030. To jest bardzo krótki termin – alarmuje wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak na antenie Radia Wnet.

Polityk zwraca uwagę na podstawową zasadę ekonomii: linie produkcyjne przemysłu obronnego nie są z gumy. Jeśli wszystkie państwa europejskie jednocześnie rzucą się do zakupów za pożyczone pieniądze, efektem będzie drastyczny wzrost cen lub niedotrzymanie terminów kontraktów przez przeciążonych producentów.

Program SAFE i nierealny majowy deadline

Kolejną bombą z opóźnionym zapłonem jest narzucony przez Brukselę, skrajnie krótki czas na negocjacje umów indywidualnych, który upływa z końcem maja. Bosak wprost nazywa te założenia absurdalnymi.

– Żeby Agencja Uzbrojenia dziesiątki, ale nie setki kontraktów, które w tym wniosku zostały powpisywane, wynegocjowała do końca maja, to w momencie wysłania tego wniosku do Brukseli musiałaby mieć na pokładzie setki prawników, inżynierów… – tłumaczy wicemarszałek.

Poważne kontrakty zbrojeniowe negocjuje się miesiącami, a nawet latami. Tymczasem polscy urzędnicy zostali zmuszeni do działania w pośpiechu, co drastycznie osłabia naszą pozycję negocjacyjną. Zdaniem Bosaka, ostatecznie życie brutalnie zweryfikuje te plany, a spora część zaplanowanych środków po prostu nie zostanie wydana, podobnie jak miało to miejsce w przypadku Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Kosiniak-Kamysz powtarza błędy Błaszczaka?

Najbardziej niepokojącym aspektem programu SAFE jest jednak konstrukcja jego finansowania. To dług zaciągany na poziomie unijnym, podlegający mechanizmowi warunkowości Komisji Europejskiej, którego realne koszty oprocentowania wciąż pozostają nieznane. Krzysztof Bosak dostrzega tu uderzające podobieństwo do polityki poprzedniego ministra obrony narodowej.

– Generalnie większość prawników jest przekonana, że wydanie tych środków jest analogiczne do zaciągania pożyczek na zbrojenia przez poprzedni rząd. I zadają pytanie: no dobra, teraz uważacie, że to nie mogło być, ale gdzie byliście, kiedy Mariusz Błaszczak jechał do Korei i zaciągał rekordowe pożyczki? – pyta Bosak.

Wicemarszałek Sejmu wskazuje na poważne wątpliwości konstytucyjne dotyczące omijania limitów zadłużenia państwa przez obie ekipy rządzące. Zarówno PiS, jak i obecna koalicja rządowa stosują zbliżoną filozofię: jeśli coś według polskich ustaw nie jest formalnie zaliczane do krajowego długu publicznego, to udajemy, że problem konstytucyjnego progu zadłużenia nie istnieje.

Zakupy zbrojeniowe Polski poza kontrolą

Wprowadzanie „eurodługu” i nowych unijnych podatków pod płaszczykiem modernizacji armii to zdaniem lidera Konfederacji niebezpieczny precedens, który ogranicza suwerenność Polski. Decyzje o tym, jak i na co wydawać miliardy, są de facto przesuwane do Brukseli.

– Uważam, że Unia Europejska nie powinna w naszym imieniu zaciągać długu, nie powinna decydować o wydawaniu pieniędzy, długów, które my będziemy spłacać. Wydajemy w szybkim tempie niewspółmiernie wielkie pieniądze, zadłużając się na dziesiątki lat kosztem przyszłych pokoleń i wyczerpując możliwość zaciągnięcia zadłużenia w przyszłości na rozsądniejszych zasadach – podsumowuje Krzysztof Bosak.