Polska fotonika podbija globalne rynki i kosmos. VIGO Photonics w drodze do gwiazd

Naukowe korzenie polskiego sukcesu

Historia sukcesu VIGO sięga 1969 roku, kiedy profesor Józef Piotrowski rozpoczął pionierskie badania nad detekcją podczerwieni. Celem jego pracy było stworzenie detektora, który mógłby działać w temperaturze pokojowej, eliminując tym samym konieczność stosowania drogich i ciężkich systemów chłodzenia ciekłym azotem. Już wtedy polska myśl techniczna wykraczała poza granice bloku wschodniego.

Syn prof. Piotrowskiego i obecny prezes firmy, Adam Piotrowski wspomina:

– Nawet w latach 80. tata dostarczał detektory do najlepszych laboratoriów na świecie, do MIT, do Harvardu, do sławnych laboratoriów w Los Alamos. Nasz eksport wysokich technologii odbywał się więc jeszcze w czasach żelaznej kurtyny.

VIGO wygrywa innowacjami

To, co wyróżnia VIGO na tle światowej konkurencji, to także inne autorskie technologie i wynalazki stosowane w produktach firmy.

Polscy naukowcy opracowali unikalną bazę materiałową dla swojego detektora, opartą na telurku kadmowo-rtęciowym, który pozwalał na czyste odczytywanie sygnału bez generowania własnych szumów termicznych.

Inny wynalazek to technologia „immersji optycznej”. Polega ona na integrowaniu soczewki bezpośrednio w strukturze kryształu detektora. Dzięki temu możliwe jest 100-krotne zmniejszenie objętości półprzewodnika, co radykalnie obniża szumy przy zachowaniu tej samej siły sygnału. To właśnie ta precyzja sprawiła, że detektory z Polski poleciały na Marsa w łaziku Curiosity, gdzie ich zadaniem było wykrywanie metanu – kluczowego wskaźnika potencjalnego życia.

Urządzenia VIGO cechują się również niewiarygodną odpornością. Są one montowane m.in. w amunicji artyleryjskiej, gdzie muszą wytrzymać ogromne przeciążenia przy wystrzale. Adam Piotrowski przytacza historię spektrometru, który spadł z wysokości 16 km z balonu do badania atmosfery:

– Śmialiśmy się, że nasz detektor „otrzepał się i poszedł dalej”, bo rzeczywiście poza elementami mechanicznymi akurat nasza część po upadku nadal nadawała się do pracy.

Robot zamiast negocjatora. „Pies” z Boston Dynamics rozmawia z przestępcami i wchodzi tam, gdzie nie wejdzie człowiek

Robot, który mówi, negocjuje i wchodzi do pomieszczeń z uzbrojonymi ludźmi zamiast policjanta – to nie scenariusz filmu,…

Ekspansja i amerykański przyczółek

Kamieniem milowym w dalszym rozwoju firmy jest niedawne przejęcie amerykańskiego konkurenta – firmy Infrared Associates z Florydy, posiadającej własne zasoby produkcyjne i bazę klientów. Proces ten, wspierany przez Polski Fundusz Rozwoju, pozwolił VIGO na wejść na hermetyczny rynek amerykański pod szyldem „made in USA”. Prezes Piotrowski z dumą podkreśla zmianę układu sił w branży:

– Nasze VIGO przejęło firmę, którą goniliśmy a w końcu przegoniliśmy, i teraz połączyliśmy siły.

Przejęcie to nie było „wrogie”, lecz wynikało z chęci synergii i wymiany unikalnego know-how między polskimi a amerykańskimi inżynierami.

Przyszłość: HyperPIC i miniaturyzacja

Kolejnym wielkim krokiem dla firmy jest projekt HyperPIC – budowa jedynej w Europie fabryki detektorów zintegrowanych na chipie. Taka miniaturyzacja pozwoli na wprowadzenie technologii fotonicznej do urządzeń codziennego użytku, tworząc tzw. „laboratorium w chipie”. Może to zrewolucjonizować medycynę (ciągłe monitorowanie zdrowia) czy bezpieczeństwo publiczne (wykrywanie gazów i zagrożeń).

Przy swojej globalnej skali działania, VIGO pozostaje firmą o silnym etosie pracy, ufundowanym przez założycieli. Jak zauważa prezes:

– Tata mimo że ma 84 lata, wciąż jest w firmie, wciąż uczy młodych ludzi, o 6 rano rozpoczyna od przeglądu literatury naukowej w naszej dziedzinie.

Rozmowę o planach VIGO Photonics oraz potencjale polskiego rynku półprzewodnikowego będziemy kontynuować w kolejnej audycji „Limes inferior”.