Co zostanie z MAGA po Trumpie? Grzywaczewski: Republikanie zmieniają swoją tożsamość

Trump i pęknięcie w MAGA

Wojna z Iranem stała się dla Donalda Trumpa nie tylko problemem międzynarodowym, ale także politycznym testem dla jego własnego zaplecza. Tomasz Grzywaczewski wskazuje, że część najbardziej rozpoznawalnych postaci związanych z ruchem MAGA coraz ostrzej krytykuje prezydenta za odejście od obietnicy niewikłania Stanów Zjednoczonych w kolejne konflikty zbrojne.

Donald Trump obiecywał, że Stany Zjednoczone nie będą więcej wikłały się w zamorskie konflikty zbrojne, w zamorskie awantury. Tego oczekiwała duża część wyborców. Jak widać, Donald Trump jest na arenie międzynarodowej bardzo aktywny – mówi Tomasz Grzywaczewski.

Publicysta zwraca uwagę, że to właśnie polityka wobec Iranu stała się jednym z powodów spadku poparcia dla Trumpa. Przywołuje sondaże ABC News i „The Washington Post”, według których większość respondentów negatywnie ocenia politykę prezydenta, a szczególnie sposób prowadzenia przez niego sprawy Iranu.

– Widać rzeczywiście spadek poparcia w gronie jego zwolenników – podkreśla Grzywaczewski.

America First czy Israel First?

Według Grzywaczewskiego jednym z najważniejszych źródeł napięcia w amerykańskiej prawicy jest dziś stosunek do Izraela. Jak wskazuje, ten temat najpierw mocno podzielił Demokratów, a teraz zaczyna działać podobnie wśród Republikanów.

– Stosunek do Izraela najpierw podzielił demokratów, doprowadził do dużego kryzysu w łonie Partii Demokratycznej. Starszy, tradycyjny establishment był zawsze proizraelski, z kolei młodzi lewicowcy – oczywiście: wolna Palestyna, okupowanie kampusów – mówi Tomasz Grzywaczewski.

Ten sam problem, jak ocenia, pojawił się dziś po stronie republikańskiej. Część prawicowego środowiska konsekwentnie popiera Izrael, ale część elektoratu zaczyna odbierać politykę Trumpa jako odejście od najważniejszego hasła MAGA.

– Dzisiaj ten problem Izraela dotyczy również Republikanów, gdzie część tego środowiska konsekwentnie popiera Izrael, część wpływowych publicystów, ale z kolei jest już część elektoratu, która mówi: hola, hola, to miała być America First, a tymczasem mamy Izrael First – wskazuje Grzywaczewski.

Jego zdaniem kwestia Izraela przestała być sporem jednej partii. Stała się tematem, który przecina tradycyjne podziały polityczne w Stanach Zjednoczonych.

– Kwestia stosunku do Izraela rzeczywiście jest potężnym problemem politycznym, przekraczającym podziały partyjne – podkreśla Tomasz Grzywaczewski.

Krytyka Trumpa z własnego obozu

Grzywaczewski zwraca uwagę, że krytyka Trumpa nie przychodzi dziś wyłącznie ze strony Demokratów. Coraz mocniejsze głosy pojawiają się także w środowiskach, które jeszcze niedawno były kojarzone z najbardziej lojalnym zapleczem MAGA.

– Donald Trump znalazł się w ogniu krytyki swoich najbardziej zagorzałych zwolenników, chociażby Tuckera Carlsona, który wręcz przepraszał, że swoimi działaniami doprowadził czy przyczynił się do wyboru Donalda Trumpa – mówi Grzywaczewski.

Jak dodaje, do krytyki dołączają także inne postacie amerykańskiej prawicy i medialnego zaplecza Trumpa.

– Do tej krytyki przyłączają się inne czołowe postacie związane z ruchem MAGA, czy to Candace Owens, czy Megyn Kelly – zaznacza Tomasz Grzywaczewski.

Zdaniem rozmówcy Radia Wnet pęknięcia nie zaczęły się jednak dopiero od wojny z Iranem. Były widoczne wcześniej – w sporach wokół radykalnych postaci obecnych na prawicy, wokół afery Epsteina, a także w napięciach między Trumpem a dawnymi politycznymi sojusznikami.

– Te podziały oczywiście musiały gdzieś wybuchnąć. Pamiętajmy, że mamy jeszcze dodatkowe napięcia związane chociażby z zaangażowaniem wpływowych postaci konserwatywnej Doliny Krzemowej – ocenia Grzywaczewski.

J.D. Vance i pytanie o post-MAGA

W tej układance ważne miejsce zajmuje J.D. Vance, który według Grzywaczewskiego buduje swoją pozycję na zapleczu robotniczym, obietnicy odbudowy klasy średniej i krytyce zagranicznych interwencji. Wojna z Iranem staje się więc dla niego szczególnie trudnym kontekstem.

– J.D. Vance buduje swoją pozycję polityczną w silnym zapleczu wśród mieszkańców pasa rdzy, w takim elektoracie robotniczym, na obietnicach odbudowy klasy średniej, a jednocześnie na tym, że Stany Zjednoczone skupią się na odbudowie upadającego amerykańskiego przemysłu, upadającej klasy średniej, a nie na tym, żeby gdzieś angażować się za morzami – mówi Tomasz Grzywaczewski.

Grzywaczewski wskazuje także na środowisko konserwatywnych technokratów z Doliny Krzemowej, związanych m.in. z Elonem Muskiem, Peterem Thielem, Palantirem czy firmami rozwijającymi technologie wojskowe i systemy oparte na sztucznej inteligencji. To środowisko w dużej mierze stawiało właśnie na Vance’a.

– Ci ludzie stawiają na J.D. Vance’a, który dzisiaj z kolei wydaje się być raczej na równi pochyłej. To nie są dla niego dobre miesiące – ocenia Grzywaczewski.

W jego ocenie otwarte pozostaje pytanie, czy obecny etap to jeszcze klasyczna MAGA, czy początek nowego układu na amerykańskiej prawicy.

– Pytanie, czy to jeszcze jest MAGA, czy my już jesteśmy w świecie post-MAGA, czy obserwujemy początek tych nowych procesów i tworzenia się nowych pęknięć – mówi Tomasz Grzywaczewski.

Republikanie po Trumpie

Grzywaczewski nie przewiduje prostego powrotu Republikanów do dawnej, klasycznie wolnorynkowej prawicy. Jego zdaniem partia będzie szła w stronę nowej tożsamości, bardziej ludowej, wspólnotowej i społecznej.

– Moim zdaniem republikanie będą szli zdecydowanie w stronę pewnej nowej swojej tożsamości. Często mówi się o nowej prawicy, czasami mówi się o postliberalizmie – wskazuje Tomasz Grzywaczewski.

W tej nowej tożsamości większą rolę mają odgrywać rodzina, wspólnoty lokalne, naród i odbudowa klasy średniej. Grzywaczewski podkreśla, że zmiana dotyczy również gospodarki.

– To będzie nowa Partia Republikańska, która będzie partią o wiele bardziej ludową, która będzie partią odwołującą się do konieczności odbudowania pewnej wspólnoty na wielu poziomach: rodziny, społeczności lokalnych, wspólnoty narodowej – mówi Grzywaczewski.

Jak ocenia, kończy się także dominacja podejścia libertariańskiego, które przez lata było jednym z ważnych nurtów amerykańskiej prawicy.

– Partia będzie też prawdopodobnie mniej wolnorynkowa. Ten prymat takiego libertarianizmu moim zdaniem się chyba tutaj zakończył. To jest przekonanie o tym, że potrzebne jest więcej wrażliwości społecznej w gospodarce – podkreśla Tomasz Grzywaczewski.

Trump na zakręcie

Choć Grzywaczewski mówi o pęknięciach, nie ogłasza końca nowej prawicy. Przeciwnie – uważa, że problemy, na które odpowiadał ruch MAGA, nadal istnieją: upadek klasy średniej, rozpad wspólnot, chaos społeczny i skutki liberalnego porządku.

– Moim zdaniem to nie jest tak, że obserwujemy zmierzch tej nowej prawicy, dlatego że ona się cały czas wykuwa. Problemy, które dotykają państwa zachodnie, związane z upadkiem klasy średniej, rozpadem pewnych struktur i chaosem, który ogarnia te społeczeństwa w wyniku turbo-liberalizmu gospodarczego, politycznego i społecznego, są destrukcyjne – ocenia Tomasz Grzywaczewski.

W jego ocenie Trump znalazł się jednak w bardzo trudnym momencie. Jeśli nie znajdzie wyjścia z kryzysu wokół Iranu, część młodszych polityków może zacząć szukać własnej drogi.

– Dzisiaj Donald Trump jest na zakręcie. Jeżeli rzeczywiście nie znajdzie wyjścia z tego zakrętu, jeżeli chodzi o Iran, to sytuacja będzie poważna i niewykluczone, że ci młodzi politycy w pewnym momencie się po prostu od niego odetną – podkreśla Tomasz Grzywaczewski.