Źródło: pixabay.com
Ustawa o ochronie rynku książki wraca do debaty publicznej. W rozmowie z redaktor Małgorzatą Kleszcz, Anna Skowrońska z wydawnictwa Muchomor przekonuje, że projekt jednolitej ceny nowej książki nie ma podnieść cen dla czytelników, ale uporządkować rynek, który – jak ocenia – od lat działa w sposób wyniszczający dla wydawców i księgarń.
Anna Skowrońska z wydawnictwa Muchomor opowiada o książkach „Alif i A. Wędrówki wśród alfabetów” oraz „Mam mały problem, powiedział niedźwiedź”. W drugiej cz...
Prowadzący:
Punktem wyjścia do rozmowy jest diagnoza obecnego modelu sprzedaży. Jak podkreśla Anna Skowrońska, nowa książka bywa przeceniana, zanim realnie pojawi się na rynku.
„Nasz rynek jest po prostu kompletnie zwariowany od lat”
– mówi.
Rozmówczyni wyjaśnia, że problem zaczyna się już na etapie dystrybucji. Jak podaje, dystrybutorzy pobierają zwykle od 50 do nawet 58 proc. ceny okładkowej. Przy książce za 50 zł oznacza to, że co najmniej połowa tej kwoty trafia do dystrybutora. Z reszty wydawca musi opłacić autora, ilustratora, grafika, redakcję, korektę, druk, magazyn i bieżące koszty działalności.
„Dystrybutorzy dyktują od początku bardzo trudne warunki”
– podkreśla Anna Skowrońska.
Gość Radia Wnet zwraca też uwagę na mechanizm internetowych przecen. Książka, która na stronie wydawcy kosztuje 50 zł, potrafi być oferowana w taniej księgarni za 29, 33 albo 35 zł. Jej zdaniem sprawia to, że nowość wydawnicza od razu funkcjonuje jak produkt wyprzedażowy.
Księgarze od lat apelują o ratowanie rynku książki. Dziś, gdy kolejne księgarnie znikają, pytanie nie brzmi już, czy pot…
Proponowana ustawa zakłada, że przez określony czas od premiery nowa książka byłaby sprzedawana wszędzie po tej samej cenie, z możliwością niewielkich rabatów. Anna Skowrońska tłumaczy, że chodzi o ochronę momentu wejścia książki na rynek.
„Wydawca ustala jedną cenę tej nowej książki, która obowiązuje we wszystkich punktach w Polsce” – mówi.
Według rozmówczyni system nie wykluczałby późniejszych obniżek, ale ograniczałby natychmiastowe przecenianie nowości. Taki model miałby chronić pierwszy etap sprzedaży, gdy książka dopiero trafia do czytelników.
Jednym z częstych argumentów przeciwników projektu jest obawa o wzrost cen. Anna Skowrońska przekonuje jednak, że to błędne rozumienie ustawy.
„W jakimś momencie ta książka będzie tańsza, ale nie w momencie, kiedy wchodzi na rynek”
– wyjaśnia.
W rozmowie pada też argument, że książka i tak nie jest produktem drogim w porównaniu z innymi codziennymi wydatkami, a jej wartość nie powinna być sprowadzana wyłącznie do ceny.
Jednym z głównych celów ustawy ma być ochrona małych księgarń, które – zdaniem rozmówczyni – przegrywają dziś z internetowymi mechanizmami agresywnej przeceny.
Anna Skowrońska zestawia anonimowy model zakupów z relacją, jaka tworzy się w lokalnej księgarni.
„Jeśli idę do księgarni, to Pani wie, co ja lubię, może mi zamówić, opowie mi o książce – to jest właśnie ten taki slow food, tylko że w książce”
– mówi.
To argument nie tylko ekonomiczny, ale też społeczny: wraz z księgarniami może zniknąć miejsce spotkania i rozmowy wokół literatury.
Introligatorstwo w Polsce wciąż żyje, choć to zawód coraz rzadszy. W Dniu Książki Jerzy Budnik opowiada o ratowaniu star…
Projekt był już dyskutowany w poprzednich latach, ale nie wszedł w życie. Tym razem Anna Skowrońska liczy na inny finał.
„Mam taką nadzieję”
– mówi wprost, pytana o szansę przyjęcia ustawy.
Jednocześnie zwraca uwagę, że bez zmian rynek może dalej tracić niezależnych wydawców i księgarnie.
„Mam nadzieję, że już teraz rządzący wiedzą, że za chwilę nie będą mieli księgarni.”
– ostrzega.
