Teraz na antenie:
Radio Wnet
Polska

„Nie ma prawa naszego i waszego”. Prof. Grabowska o kryzysie praworządności

Praworządność w Polsce coraz częściej staje się nie zasadą porządkującą państwo, ale narzędziem politycznej walki – uważa prof. Genowefa Grabowska. W rozmowie na antenie Radia Wnet była senator i europosłanka krytycznie oceniła sposób prowadzenia sporu o sądy, Krajową Radę Sądownictwa i reformy wymiaru sprawiedliwości.
„Nie ma prawa naszego i waszego”. Prof. Grabowska o kryzysie praworządności

SN, fot. Jakub Pilarek/Radio Wnet

Praworządność nie może być politycznym sloganem

Prof. Grabowska podkreślała, że praworządność nie jest abstrakcją, ale prostą zasadą: państwo ma działać według prawa, a obywatel powinien wiedzieć, czego może się spodziewać. Jej zdaniem szczególna odpowiedzialność spoczywa na organach państwa, które same powinny przestrzegać reguł.

– Praworządność to jest taka prosta reguła: postępujemy według prawa i wtedy jesteśmy praworządni. Jeżeli organy państwa działają zgodnie z prawem, według prawa, to wtedy prawo jest przestrzegane, obywatel wie, czego się spodziewać – powiedziała prof. Genowefa Grabowska.

Jednocześnie zaznaczyła, że dziś w Polsce prawo coraz częściej staje się przedmiotem politycznej interpretacji, a nie wspólnym punktem odniesienia.

Obywatel zepchnięty na dalszy plan

Zdaniem profesor naturalny spór polityczny przestał służyć tworzeniu lepszego prawa, a zaczął obracać się wokół samej walki o rację i przewagę. W efekcie na dalszy plan schodzą sprawy obywateli.

– My się skupiamy na walce politycznej, nie skupiamy się na tym, co ważne dla człowieka. Nie mówimy o tym, jak ulżyć obywatelom w codziennym życiu, jak ułatwić im funkcjonowanie, tylko zastanawiamy się, kto ma rację – oceniła.

Mocno wybrzmiała też jej krytyka wobec prób relatywizowania prawa przez władzę.

Jeżeli słyszę z ust premiera takie zdanie, że będziemy stosować prawo tak, jak my je rozumiemy, to chyba każdy prawnik dostaje gęsiej skórki. Nie ma rozumienia prawa naszego, rozumienia prawa waszego

– stwierdziła.

Wybór KRS i chaos proceduralny. Padają zarzuty o naruszenie prawa i RODO
Wybór KRS i chaos proceduralny. Padają zarzuty o naruszenie prawa i RODO

Wybór członków Krajowej Rady Sądownictwa wchodzi w decydującą fazę, ale wokół procedury narasta poważny spór. Część środ…

Podział sędziów i spór o KRS

Jednym z najmocniej krytykowanych przez prof. Grabowską wątków była próba dzielenia sędziów na różne kategorie. Jej zdaniem takie pomysły nie służą naprawie państwa, lecz dalszemu pogłębianiu konfliktu.

To był chory pomysł, jeżeli ktoś usiłuje dzielić sędziów, którzy zgodnie z prawem zostali sędziami, i mówić im: my was w tej chwili chcemy wyrzucić z zawodu

– mówiła.

Profesor odniosła się także do sporu wokół Krajowej Rady Sądownictwa. Przypomniała, że Konstytucja nie rozstrzyga wprost, kto wybiera piętnastu sędziów do KRS, a sposób wyboru określa ustawa.

Najdłużej represjonowany sędzia w Polsce
Najdłużej represjonowany sędzia w Polsce

Sędziowie Sądu Najwyższego w stanie spoczynku dr Jarosław Duś i Konrad Wytrykowski w felietonie przypominają o niewyrówn…

– Konstytucja nie mówi, kto wybiera tych sędziów piętnastu do Krajowej Rady Sądownictwa. Mówi tylko, że mają być wybrani spośród sędziów, a o tym, kto ich wybiera, decyduje ustawa – tłumaczyła.

Jej zdaniem nie da się naprawić sytuacji przez tworzenie nowych, wątpliwych procedur bez wyraźnej podstawy prawnej.

Bez porozumienia nic się nie zmieni

Prof. Grabowska nie ograniczała krytyki do polityków. Zaznaczyła, że odpowiedzialność za obecny stan rzeczy ponosi także samo środowisko sędziowskie, które dopuściło do głębokiego podziału. W jej ocenie żadna jednostronna reforma nie zakończy sporu.

– Naiwnością byłoby sądzić, że jakikolwiek projekt przygotowany przez jedną ze stron sporu politycznego ten konflikt zakończy – powiedziała.

Prok. Marek Wełna wraca do gry. Od walki z mafią paliwową do kontrowersji wokół Giertycha i Polnordu
Prok. Marek Wełna wraca do gry. Od walki z mafią paliwową do kontrowersji wokół Giertycha i Polnordu

Marek Wełna wraca na jedno z najważniejszych stanowisk w polskiej prokuraturze z wizerunkiem bezkompromisowego śledczego…

Jak dodała, większą szansę widzi nie na poziomie centralnym, ale niżej – tam, gdzie sędziowie po prostu wykonują swoją pracę i mają dość politycznej wojny.

Reformowanie z góry nic nie daje. Wierzę natomiast, że środowisko ma tego dość i że atmosfera z dołu, chęć pracy i porozumienia, może jeszcze zadziałać

– mówiła.

Na koniec podkreśliła, że wymiar sprawiedliwości nie jest sprawą jednej grupy zawodowej ani jednej ekipy politycznej.

– To nie jest dla nich tylko. To jest dla nas wszystkich – podsumowała prof. Genowefa Grabowska.

Przeczytaj więcej

Spór o Zatokę Pucką. Gmina Kosakowo idzie do sądu ws. zrzutu solanki
Spór o Zatokę Pucką. Gmina Kosakowo idzie do sądu ws. zrzutu solanki
Polska na peryferiach czy w roli lidera? Debata o Międzymorzu
Polska na peryferiach czy w roli lidera? Debata o Międzymorzu
Warzecha o przyszłości relacji z Ukrainą. „Nie musimy mieć świetnych relacji”
Warzecha o przyszłości relacji z Ukrainą. „Nie musimy mieć świetnych relacji”