Centralizacja UE przyspiesza po wyborach na Węgrzech. „To bardzo poważna zmiana ustrojowa”

Wynik wyborów na Węgrzech może mieć znacznie większe znaczenie niż tylko zmiana władzy w jednym państwie. W Brukseli rośnie przekonanie, że to moment, który pozwoli przeprowadzić długo przygotowywaną zmianę ustrojową w Unii Europejskiej.

Wszystko na to wskazuje, że nastąpi bardzo poważna zmiana ustrojowa w Unii Europejskiej jako pokłosie tych wyborów na Węgrzech – mówi prof. Tomasz Grzegorz Grosse.

Chodzi o odejście od zasady jednomyślności i przejście do głosowania większością kwalifikowaną w kluczowych obszarach – polityce zagranicznej i obronnej.

Koniec jednomyślności w UE

To właśnie w tych obszarach dotychczas każde państwo miało prawo weta. Teraz może się to zmienić. Według rozmówcy, wybory w Budapeszcie usuwają jedną z głównych przeszkód.

Pani von der Leyen uważa, że ta najważniejsza przeszkoda, czyli zdecydowany opór ze strony Orbana, toruje drogę do tego, żeby przepchnąć to rozwiązanie ustrojowe

wskazuje ekspert.

Zmiana oznaczałaby, że pojedyncze państwa – szczególnie z Europy Środkowej – stracą możliwość blokowania decyzji niezgodnych z ich interesem.

To veto było wykorzystywane właśnie po to, żeby bronić tych narodowych interesów krajów Europy Środkowej

podkreśla Grosse.

Bruksela znów odkłada decyzje o ETS. Prof. Pieńkowski: „Nasze elity ewidentnie nie nadążają”

Prof. Ludwik Pieńkowski i Zbigniew Zieliński krytykują unijną politykę klimatyczną, ostrzegają przed ETS-2 i bronią roli…

Nowy układ sił w Unii Europejskiej

W praktyce oznacza to przesunięcie ciężaru decyzji w stronę największych państw.

To jest wzmocnienie de facto najsilniejszych dwóch państw funkcjonujących w tej Radzie, na niekorzyść państw średniej wielkości

Jak dodaje, chodzi przede wszystkim o Niemcy i Francję, które od dawna opowiadają się za zmianą systemu głosowania.

To jest przede wszystkim interes Berlina, żeby w tej instytucji mieć łatwiej właśnie w obszarze polityki zagranicznej i obrony – zaznacza.

Centralizacja UE a interesy geopolityczne

Zmiana zasad głosowania to nie tylko kwestia techniczna. W tle są głębokie różnice interesów między Europą Zachodnią a Środkową.

W momencie, kiedy są sprzeczne interesy geopolityczne, to veto było narzędziem obrony – tłumaczy Grosse.

Jego zdaniem po zmianach kraje takie jak Polska mogą mieć znacznie mniejszy wpływ na kierunek polityki UE.

W tej istotnej dziedzinie Europa Zachodnia uzyska bardzo ważny przyczółek do tego, żeby lansować swoją wizję i swoje interesy geopolityczne – ocenia.

To może dotyczyć m.in. relacji z USA, Rosją czy decyzji dotyczących bezpieczeństwa.

Kryzys energetyczny pod presją wojny. UE nie odpuści polityki klimatycznej

Mimo rosnących cen energii i napięć geopolitycznych Komisja Europejska raczej nie zrezygnuje z ambitnej polityki klimaty…

Wybory na Węgrzech jako punkt zwrotny

Ekspert nie ma wątpliwości, że wynik wyborów w Budapeszcie został w Europie Zachodniej przyjęty z dużym entuzjazmem – i nieprzypadkowo szybko pojawiły się sygnały o możliwych zmianach.

Niemcy czekały od pewnego czasu, żeby w Budapeszcie zapaliło się zielone światło dla tej zmiany ustrojowej. Tak się stało – mówi.

W jego ocenie to może być element szerszego układu politycznego.

Myślę, że to jest jeden z tych warunków nieformalnych dla odblokowania funduszy europejskich dla Budapesztu – dodaje.

Dylemat krajów Europy Środkowej

Zmiany w Unii Europejskiej stawiają kraje regionu przed trudnym wyborem.

Pozostawiany jest wybór pomiędzy adaptacją i wtedy jesteście tolerowani, jesteście nagradzani, dostajecie tę mannę brukselską – mówi Grosse.

Alternatywa jest znacznie mniej korzystna.

Ale alternatywa jest wykluczenie i sankcje, piętnowanie jako nieeuropejscy – podkreśla.

To właśnie w tym kontekście wybory na Węgrzech mogą okazać się momentem przełomowym – nie tylko dla Budapesztu, ale dla całej Unii Europejskiej.