Samol o NATO i Trumpie: sojusz przetrwa, ale Polska musi pilnować relacji z USA

Posłuchaj całej rozmowy:

Gen. Bogusław Samol, były dowódca Wielonarodowego Korpusu Północno Wschodniego i wykładowca Akademii Sztuki Wojennej, studzi emocje wokół ostrych słów Donalda Trumpa o NATO. Jego zdaniem Sojusz ma sens i nie rozpadnie się z dnia na dzień, bo amerykańska polityka zmienia się w cyklu wyborczym. Jednocześnie generał podkreśla, że dla Polski sytuacja robi się bardziej ryzykowna, gdy część państw europejskich odcina się od wsparcia USA w konflikcie na Bliskim Wschodzie.

NATO zostanie, ale pęknięcia widać

Samol przekonuje, że w najbliższych latach nie dojdzie do rozpadu Sojuszu, choć napięć ma być więcej: sporów, kłótni i presji politycznej. W tej układance Polska, kraje bałtyckie i Rumunia są w innej sytuacji niż państwa Europy Zachodniej, bo ich bezpieczeństwo zależy od realnej wiarygodności wschodniej flanki.

Generał zwraca uwagę na problem spójności NATO bez silnego udziału USA. Podkreśla, że potencjał wojskowy wielu państw Zachodu jest zbyt słaby, a część z nich nie dąży do zwiększania zdolności. W jego ocenie to właśnie Amerykanie pozostają kluczową gwarancją, nawet jeśli ich polityka bywa nieprzewidywalna.

Co Polska realnie może zrobić

Pytany o narzędzia, Samol wskazuje, że Polska nie ma dziś przestrzeni na udział lądowy w konflikcie poza granicami kraju. Wymienia dwa powody: brak strategicznego transportu oraz fakt, że polskie siły zbrojne są w trakcie przebudowy i nie powinny przerywać tego procesu ekspedycjami.

Zamiast tego generał mówi o możliwych działaniach wspierających, które byłyby sygnałem solidarności, a jednocześnie nie oznaczałyby wejścia w pełnowymiarowe działania bojowe. Wskazuje na kierunek morski, w tym wykorzystanie nowoczesnych niszczycieli min jako wsparcia przy zagrożeniu minowym w rejonie żeglugi.

Nie można mieć ciastka i zjeść ciastka

– podkreśla Samol.

Generał dodaje, że jeśli Polska deklaruje, że stawia na relacje ze Stanami Zjednoczonymi, musi też umieć pokazać solidarność, choćby symbolicznie. I że to rząd powinien jasno wytłumaczyć społeczeństwu, jaki wariant działania wybiera.

SAFE, zakupy i przemysł zbrojeniowy

Wątek SAFE generał wykorzystuje szerzej, jako pretekst do krytyki sposobu planowania bezpieczeństwa. Mówi, że Polska powinna już być na etapie rozbudowy przemysłu zbrojeniowego, a tymczasem brakuje strategii, która miała powstać wcześniej. Podkreśla też problem uzależnienia produkcji od komponentów z zewnątrz.

Budujemy składaki

– zaznacza Samol.

W jego ocenie państwo, które w czasie wojny opiera produkcję amunicji i uzbrojenia na łańcuchach dostaw z wielu kierunków, naraża się na paraliż, gdy któryś z elementów zniknie z powodów politycznych albo logistycznych. Podaje też przykład rozbieżności między deklaracjami a tempem realnych zdolności produkcyjnych.

Generał stawia serię pytań o sens brania nowych zobowiązań, jeśli państwo ma trudności z efektywnym wykorzystaniem środków, które już są dostępne. Uważa, że część politycznej dyskusji o zakupach ma charakter propagandowy.

To jest wielka propaganda

– ocenia Samol.

Obrona cywilna i wojna totalna

Najostrzejsza diagnoza dotyczy przygotowania państwa do scenariusza wojny, która uderza w całą głębokość kraju. Samol mówi, że sama ustawa nie wystarczy, jeśli nie powstają struktury, szkolenia i realne mechanizmy działania.

Strategii bezpieczeństwa narodowego nie ma

– podkreśla Samol.

Wskazuje, że obrona cywilna to nie tylko schrony czy ewakuacja, ale też edukacja i przygotowanie społeczeństwa, zwłaszcza młodzieży, oraz system szkolenia rezerw. Jego zdaniem wojna może objąć nie tylko linię frontu, ale też zaplecze państwa i ludność cywilną, co widać w doświadczeniach ostatnich konfliktów.

Nie jest czas na gadanie, tylko na działanie

– podsumowuje Samol.

Na koniec generał nie ukrywa frustracji, że tematy bezpieczeństwa zbyt często stają się paliwem walki politycznej, zamiast prowadzić do decyzji operacyjnych. W tej logice najważniejsze pytanie brzmi nie tylko, ile pieniędzy wydać, ale czy państwo potrafi zbudować spójny plan i wykonać go w czasie, gdy okno na przygotowania może się szybko zamknąć.

/ad