Posłuchaj całej rozmowy:
„Nie powinniśmy po raz drugi, bo już raz byśmy weszli w taką pułapkę, jaką był KPO, w to wchodzić” – mówił w Radiu Wnet dr Jacek Saryusz-Wolski, doradca prezydenta Karola Nawrockiego ds. europejskich, komentując unijny program SAFE.
W jego ocenie problemem rozstrzygającym nie są nawet ograniczenia dotyczące swobody zakupów uzbrojenia, ale mechanizm wbudowany w unijne rozporządzenie.
Zasadniczego i wystarczającego powodu: w tym programie jest zapisany (…) warunkowość w punkcie 35
– wskazywał.
Jak podkreślał, to zapis, którego „nie można zmienić” ani „wynegocjować odejścia od niego”.
„To nie tylko absurd” – Wildstein o sporach ideologicznych w Europie i kryzysie tożsamości
Saryusz-Wolski argumentował, że konsekwencja jest prosta: „krótko mówiąc, można ten program arbitralnie i dyskrecjonalnie Komisja Europejska może wstrzymywać”. I dodawał: „to, że te pieniądze mogą być w każdej chwili wstrzymane, jest taką wadą zasadniczą, która czyni ten program absolutnie nie do zaakceptowania”.
Doradca prezydenta wskazywał, że SAFE może działać jak narzędzie politycznego nacisku także w sprawach niezwiązanych z obronnością. W jego opisie to mechanizm „lewara finansowego” i „możliwości szantażu”, znany z doświadczeń KPO.
Wprost ostrzegał, że taki instrument może zostać użyty w innych sporach w UE – chociażby wtedy, gdy Polska „wręcz powinna i musiała zawetować” jakieś decyzje w Brukseli. Wtedy – jak mówił – Komisja może „przystawić (…) pistolet do skroni”, wykorzystując zależność finansową.
Na pytanie o konsekwencje rezygnacji z SAFE Saryusz-Wolski odpowiadał krótko:
„Nie, nie, to nie będzie trzęsienia ziemi”.
Jego zdaniem środki mogą wziąć inne państwa: „niech się poczęstują tymi 40 miliardami euro inni, na przykład Niemcy, którzy dobrze wiedzą, jakie to są kwadratowe, znakowane pieniądze i ich nie biorą”.
Kolanko: Czarzasty buduje „trzeci pałac” – osobny ośrodek władzy w koalicji
Alternatywą – w jego ocenie – ma być finansowanie poza tym mechanizmem. „Możemy to samo na bardzo podobnych warunkach pożyczyć, emitując obligacje (…) i nie mieć tego kagańca i warunków” – przekonywał. Wskazywał też na istniejący w Polsce instrument:
„jest instrument, nazywa się Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych”.
W rozmowie pojawiła się też ocena konferencji bezpieczeństwa w Monachium. Saryusz-Wolski mówił, że po wcześniejszej „terapii szokowej” administracji Trumpa europejskie elity zaczęły zwiększać wydatki na obronność.
„Pierwszy raz był elektrowstrząs i dobrze, bo obudził elity”
– oceniał, dodając, że w tym roku przekaz był podobny, tylko „dużo grzeczniej”.
W jego relacji Marco Rubio podkreślał „wspólnotę cywilizacyjną” Europy i Ameryki, a jednocześnie diagnoza dotycząca błędów UE w polityce klimatycznej, energetycznej i migracyjnej wracała – choć w łagodniejszym tonie.
/ad
