Szef MSW Iranu: Na 25,9 mln policzonych głosów, Hasan Rowhani zdobył 14,6 mln. Druga tura wyborów może być niepotrzebna

„Na 25,9 mln policzonych głosów Rowhani zdobył 14,6 mln, a Raisi 10,1 mln” – oświadczył Ahmadi w państwowej telewizji. Rowhani otrzymał ok. 56 proc. głosów, a Raisi 39 proc. Jeśli dane te się potwierdzą, to dzięki zdobyciu ponad 50 proc. głosów urzędujący prezydent, który w 2013 roku wygrał wybory z prawie 51-procentowym poparciem, uniknie drugiej tury głosowania i będzie mógł kontynuować swą politykę otwierania Iranu na świat. Ewentualna druga tura głosowania miała się odbyć w najbliższy piątek.

Ostateczne wyniki spodziewane są w sobotę wieczorem lub najpóźniej w niedzielę.

Wiceminister spraw wewnętrznych poinformował, że do urn poszło ponad 40 mln obywateli spośród 56,4 mln uprawnionych. Oznacza to, że frekwencja wyniosła ponad 70 procent.

O prezydenturę ubiegali się też były minister kultury Mustafa Agha Mirsalim oraz zwolennik reform Mustafa Haszimi-Taba.

Pojawiły się już pierwsze reakcje na zwycięstwo Rowhaniego. „Wstępne wyniki wskazują, że zwycięzcą został Rowhani i trzeba mu pogratulować” – napisał w internecie Alireza Zakani, były konserwatywny deputowany, który aktywnie brał udział w kampanii przeciwko wyborowi urzędującego prezydenta na drugą kadencję.

„To wielkie zwycięstwo narodu irańskiego” – napisał na Twitterze wiceprezydent Iszak Dżahangiri, który we wtorek wycofał się z kampanii wyborczej i poparł Rowhaniego.

Z powodu wysokiej frekwencji wybory zostały przedłużone o sześć godzin i zakończyły się o północy lokalnego czasu, czyli o 21.30 czasu polskiego. Władze uzasadniały tę decyzję kolejkami przed lokalami wyborczymi i koniecznością zapewnienia możliwości oddania głosu każdemu uprawnionemu.

Równolegle z wyborami prezydenckimi Irańczycy wybierali swoich przedstawicieli do samorządów.

Według obserwatorów stawką w wyborach było to, czy ponowne otwarcie na świat, zapoczątkowane przez Rowhaniego, przyspieszy, czy też wyhamuje.

68-letni Rowhani walczył o głosy wyborców, którzy popierają reformy, chcą ograniczenia konfliktów z mocarstwami i większej wolności obyczajowej oraz gospodarczej w kraju. Był krytykowany za brak znaczącej poprawy sytuacji gospodarczej kraju i brak sukcesów w walce z bezrobociem (bez pracy jest 12,5 proc. obywateli Iranu, w tym 27 procent młodych).

Za kadencji Rowhaniego Iran zawarł w 2015 roku porozumienie z szóstką mocarstw w sprawie swego programu atomowego i piątkowe głosowanie było swoistym plebiscytem w sprawie tej umowy. Umożliwiła ona zniesienie części międzynarodowych sankcji, ale według wielu Irańczyków nie przyczyniła się do utworzenia obiecanych miejsc pracy czy zwiększenia zagranicznych inwestycji. Za prezydentury Rowhaniego Iran wstrzymał wzbogacanie uranu i wykazywał się większą współpracą z inspektorami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej.

56-letni Raisi, ultrakonserwatywny duchowny z otoczenia przywódcy duchowo-politycznego ajatollaha Alego Chameneiego, przedstawiał się jako kandydat najuboższych, którym obiecywał utworzenie milionów miejsc pracy. Zapowiadał też odrodzenie wartości rewolucji islamskiej z 1979 roku. Kandydat cieszy się poparciem elitarnej formacji Strażników Rewolucji, związanych z nimi paramilitarnych milicji islamskich Basidż oraz radykalnych duchownych. Raisi stoi też na czele najbogatszej fundacji charytatywnej w świecie muzułmańskim, Astan Kuds Razawi, która sprawuje opiekę nad najświętszym sanktuarium w Iranie, świątynią imama Alego ar-Ridy w Meszhedzie.

Władza w Iranie jest podzielona pomiędzy różne organy, ale najważniejsze decyzje podejmuje będący u władzy od 1989 roku Chamenei. Mimo to wybierany w powszechnych wyborach prezydent ma pewne pole manewru, zwłaszcza w sprawach gospodarczych. Nadzoruje też ogromny państwowy aparat biurokratyczny, zatrudniający ponad 2 miliony ludzi, wyznacza członków gabinetu i wysokich rangą urzędników oraz odgrywa znaczącą rolę w kształtowaniu polityki wewnętrznej i zagranicznej.

Wszyscy kandydaci chcący ubiegać się o prezydenturę muszą zostać zatwierdzeni przez Islamską Radę Strażników Konstytucji, złożoną z szyickich duchownych i prawników. Rada nie dopuszcza do kandydowania osób nawołujących do radykalnych zmian, reformatorów czy kobiet. W tym roku spośród 1600 osób, które zgłosiły chęć ubiegania się o prezydenturę, zaakceptowano tylko sześć kandydatur. Udziału w wyborach zakazano m.in. poprzednikowi Rowhaniego, Mahmudowi Ahmadineżadowi.

WJB/PAP