Kto przejmie władzę po Chameneim? Iranista o walce frakcji w Teheranie

Pogrzeb jako pokaz jedności państwa

Zdaniem dr Mateusza Kłagisza uroczystości pogrzebowe Alego Chameneiego miały znacznie szerszy wymiar niż pożegnanie wieloletniego przywódcy Iranu. Władze wykorzystały je do pokazania jedności społeczeństwa oraz przekonania, że państwo nie ugięło się po izraelsko-amerykańskim ataku.

Iranista przypomniał, że podobny rozmach towarzyszył wcześniej jedynie pogrzebowi Ruhollaha Chomeiniego w 1989 roku. W jego ocenie śmierć Chameneiego została wpisana w oficjalną narrację o męczeństwie i zwycięstwie rewolucji islamskiej.

– Zginął śmiercią męczeńską, co nadaje jego śmierci bardzo wyraźny ideologiczny i polityczny wymiar. Widać to w zorganizowanych z ogromną pompą uroczystościach pogrzebowych oraz w przekazie pokazującym zjednoczenie społeczeństwa i siłę rewolucji islamskiej – powiedział dr Mateusz Kłagisz.

Coraz większą rolę odgrywa wojsko

Rozmowa dotyczyła również zmian zachodzących wewnątrz irańskiego systemu władzy. Według eksperta proces wzmacniania wpływów Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej trwa od kilku lat, jednak wojna z Izraelem i Stanami Zjednoczonymi znacząco go przyspieszyła.

Kłagisz podkreślił, że Republika Islamska nie jest systemem niezmiennym. Obecnie trwa rywalizacja między bardziej pragmatycznym skrzydłem władz a środowiskami opowiadającymi się za twardym kursem wobec Zachodu.

Tajny pakt pękł? USA ostrzegły Iran przed zamachami Izraela

– Izrael chce osiągnąć swoje cele poprzez dominację – ujawnia prof. Adam Prokopowicz. Amerykański wywiad podjął bezprece…

– Jesteśmy świadkami zjawiska, o którym iraniści mówili od dłuższego czasu. Republika Islamska nie jest tworem ustanowionym raz na zawsze. Będzie ewoluowała, a działania Benjamina Netanjahu i Donalda Trumpa w pewnym sensie ustawiły wektor tych zmian – ocenił iranista.

Republika Islamska zmienia swój charakter

Ekspert zwrócił uwagę, że zmiany nie dotyczą wyłącznie personaliów, ale całego modelu funkcjonowania państwa. Jego zdaniem religijny charakter systemu stopniowo ustępuje miejsca dominacji struktur wojskowych.

To właśnie one mogą w najbliższych latach odgrywać decydującą rolę w podejmowaniu najważniejszych decyzji politycznych i strategicznych.

– Republika Islamska przestaje być republiką teokratyczną w sensie ścisłym, a staje się bardziej systemem przypominającym dyktaturę wojskową z jedynie fasadowym elementem religijnym – stwierdził dr Mateusz Kłagisz.

Mocztaba Chamenei nadal pozostaje w cieniu

Jednym z najbardziej komentowanych elementów uroczystości była nieobecność Modżtaby Chameneiego, syna zmarłego przywódcy. W przestrzeni publicznej pojawiły się spekulacje dotyczące jego stanu zdrowia oraz przyszłej roli w systemie władzy.

Iranista zaznaczył jednak, że żadna z tych hipotez nie została potwierdzona. W jego ocenie bardziej prawdopodobne jest, że realne wpływy Modżtaby są znacznie mniejsze, niż powszechnie się zakłada.

– Być może tak naprawdę chodzi o to, że jego realny wpływ na władzę jest niewielki i stał się marionetką w rękach Korpusu Strażników Rewolucji oraz innych grup sprawujących władzę w Iranie – powiedział.

Społeczeństwo jest coraz bardziej podzielone

Zdaniem dr Kłagisza część Irańczyków nadal postrzega Republikę Islamską jako gwaranta stabilności, jednak coraz większa grupa społeczeństwa jest rozczarowana sytuacją polityczną i gospodarczą.

Ekspert wskazał, że wielu mieszkańców kraju nie widzi dziś szans na poprawę swojej sytuacji, a jedyną perspektywą staje się emigracja.

– Społeczeństwo irańskie jest mocno podzielone. Jest część, która postrzega Republikę Islamską jako gwaranta niezależności, ale są też ludzie całkowicie nią rozczarowani. Sytuacja ekonomiczna jest fatalna, polityczna jest fatalna, a społeczna staje się coraz gorsza – podsumował dr Mateusz Kłagisz.

WSPIERAJ NAS NA PATRONITE