Polska wieś traci rolników. Ekspert: bez zmian możemy stracić bezpieczeństwo żywnościowe

Jednym z problemów wskazywanych przez ekspertów jest coraz częstsze przenoszenie się mieszkańców miast na tereny wiejskie. Zjawisko to prowadzi do konfliktów z rolnikami, którzy od pokoleń prowadzą działalność gospodarczą w tych samych miejscach.

Marcin Kawko przypomniał przypadki gospodarzy, którzy trafiali do sądów, ponieważ nowym mieszkańcom przeszkadzały zapachy czy hałas związane z produkcją rolną.

WSPIERAJ NAS NA PATRONITE

– Sprowadzili się mieszkańcy z miast i zaczęło im przeszkadzać, że praca rolnika może wydawać jakieś dźwięki i zapachy. Doszło do sytuacji, w której rolnik został zobowiązany do ograniczania tych uciążliwości, a nawet wskazywano mu, kiedy może wykonywać niektóre prace – mówił.

Bez rolnictwa Polska będzie zależna od innych

Ekspert zwracał uwagę, że wielu mieszkańców miast nie dostrzega dziś strategicznego znaczenia produkcji żywności. Tymczasem rolnictwo jest jednym z fundamentów bezpieczeństwa państwa.

Smacznego! Jak umowa z MERCOSUR wykończy polskie rolnictwo

Zielony Ład, kryzys zbożowy z Ukrainą, a teraz to. Unia Europejska otwiera drzwi dla taniej, masowej i wątpliwej jakości…

– Nie możemy pozbyć się swojego rolnictwa, bo wtedy uzależnimy się od zagranicznych korporacji i mocarstw. W przypadku kryzysu czy konfliktu zbrojnego może się okazać, że po prostu nie będziemy mieli co jeść – podkreślał.

Jego zdaniem dyskusja o rolnictwie nie powinna ograniczać się wyłącznie do cen skupu czy dopłat, ale obejmować również kwestie bezpieczeństwa żywnościowego państwa.

Największy problem? Rolnik zarabia najmniej

Według analiz Klubu Jagiellońskiego jednym z głównych problemów polskiej wsi pozostaje brak lokalnego przetwórstwa. Rolnicy sprzedają przede wszystkim surowiec, podczas gdy największe zyski osiągają pośrednicy i firmy przetwórcze.

– Siedemdziesiąt, a nawet osiemdziesiąt procent marży z produktu finalnego przejmują pośrednicy. Rolnik produkuje żywność, ale zarabia najmniej w całym łańcuchu – wskazywał Kawko.

Jako przykład podał hodowców zwierząt, którzy często nie mają możliwości samodzielnego przetworzenia własnej produkcji i są zmuszeni sprzedawać ją dużym odbiorcom po znacznie niższych cenach.

Młodzi uciekają ze wsi

Rozmówca Radia Wnet zwrócił uwagę, że kryzys ekonomiczny nakłada się na problemy demograficzne. Coraz mniej młodych ludzi chce przejmować gospodarstwa po rodzicach, a część tych, którzy chcieliby wrócić na wieś, napotyka bariery administracyjne.

– Nie tylko rodzi się mniej dzieci. Młodzi ludzie dodatkowo wyjeżdżają ze wsi, a później często nie mają możliwości, by wrócić i rozwijać rodzinne gospodarstwa – tłumaczył.

Jego zdaniem konieczne są działania, które pozwolą uczynić życie na wsi bardziej atrakcyjnym ekonomicznie i społecznie.

Przetwórstwo, targowiska i sprzedaż lokalna

W odpowiedzi na zdiagnozowane problemy Klub Jagielloński przygotował zestaw rekomendacji dla polskiej wsi. Wśród nich znalazły się propozycje rozwoju małego przetwórstwa, rolniczego handlu detalicznego oraz lokalnych targowisk.

– Musimy umożliwić rolnikom sprzedaż żywności bezpośrednio konsumentom, rozwijać kooperatywy producenckie i lokalne przetwórstwo. Tylko wtedy większa część zysków pozostanie na wsi – przekonywał ekspert.

W jego ocenie szczególnie ważne jest także zwiększenie udziału lokalnej żywności w szkołach, szpitalach czy domach pomocy społecznej.

Są politycy, którzy słuchają

Choć przedstawiciele środowisk rolniczych często narzekają na brak zainteresowania ze strony decydentów, Kawko przyznaje, że część przygotowywanych analiz trafia do osób odpowiedzialnych za kształtowanie polityki rolnej.

– W temacie żywności zdarza się, że nasze analizy są czytane i wykorzystywane. Są środowiska, które rozumieją znaczenie bezpieczeństwa żywnościowego i chcą rozmawiać o konkretnych rozwiązaniach – mówił.

Jednocześnie podkreślił, że czasu na działania pozostaje coraz mniej.

– Jeżeli teraz nie uratujemy części gospodarstw, później bardzo trudno będzie je odbudować. A wszystkim powinno zależeć na tym, żeby mieć dostęp do dobrej i zdrowej żywności – podsumował.