Książki nienarodzone i rękopis płaszczowy. Niezwykłe zbiory we Wrocławiu

Największy zbiór średniowiecznych rękopisów

Biblioteka Uniwersytetu Wrocławskiego należy do najważniejszych instytucji przechowujących zabytki piśmiennictwa w kraju. Choć pod względem ogólnej liczby rękopisów ustępuje Bibliotece Jagiellońskiej, w kategorii manuskryptów średniowiecznych zajmuje pierwsze miejsce.

W jej zasobach znajduje się około trzech tysięcy średniowiecznych kodeksów, ksiąg i fragmentów, czyli blisko jedna trzecia wszystkich takich obiektów zachowanych w Polsce.

Mamy rzeczywiście około 3000 rękopisów średniowiecznych. To największy w Polsce zbiór rękopisów tego typu

– powiedział dr Michał Broda.

Jak wyjaśnił, obecne zbiory są efektem skomplikowanej historii miasta oraz powojennego łączenia dawnych kolekcji niemieckich, miejskich i klasztornych.

Introligatorstwo w Polsce. Jak ratuje się stare książki

Introligatorstwo w Polsce wciąż żyje, choć to zawód coraz rzadszy. W Dniu Książki Jerzy Budnik opowiada o ratowaniu star…

Pergamin z V wieku

Wśród najcenniejszych obiektów znajduje się karta rękopisu z V wieku. To fragment historii kościelnej Euzebiusza z Cezarei w tłumaczeniu św. Hieronima.

Dokument ma szczególną wartość, ponieważ mógł powstać jeszcze za życia samego tłumacza Biblii na łacinę.

Jest to piąty wiek, czyli tak naprawdę ta karta powstała jeszcze za życia samego Hieronima

– zauważył rozmówca Radia Wnet.

Takie zabytki pozwalają badaczom śledzić początki kultury książki w Europie.

Książki nienarodzone i rękopis płaszczowy

Duże zainteresowanie budzą tzw. książki nienarodzone, wykonywane z wyjątkowo cienkiego pergaminu zwanego welinem. Był to materiał luksusowy, delikatny i kosztowny.

Jeszcze większą osobliwością jest rękopis płaszczowy – księga, którą można było jednocześnie nosić jako okrycie. Tego typu zabytki prawie nie zachowały się do naszych czasów.

– Mamy taki jeden rękopis płaszczowy i to jest rzeczywiście jedyny w Polsce rękopis płaszczowy – podkreślił dr Broda.

Kolory, które przetrwały stulecia

Jednym z największych zaskoczeń dla odwiedzających są średniowieczne iluminacje. Miniatury i zdobienia zachowały niezwykłą intensywność barw mimo upływu setek lat.

– Te kolory na przykład iluminacji w rękopisach zachowały swoją świeżość przez kilkaset lat – ocenił ekspert.

Dla współczesnego odbiorcy kontakt z takimi księgami bywa spotkaniem z dziełem sztuki.

Nagroda Literacka Identitas. Konkurs i warsztaty na arktycznej wyspie

Nagroda Literacka Identitas czeka jeszcze na zgłoszenia autorów przed 45. rokiem życia. To nie tylko konkurs literacki, …

Jak czyta się średniowieczne księgi

Odczytywanie dawnych rękopisów nie jest łatwe. Teksty zapisywano innym pismem, często bez odstępów między słowami, z dużą liczbą skrótów.

Badacz musi znać nie tylko łacinę, ale również paleografię, czyli naukę o dawnym piśmie. To umiejętność wymagająca praktyki i stałego kontaktu ze źródłami.

Najcenniejsze rękopisy nie są udostępniane indywidualnym turystom. Wynika to z konieczności zapewnienia odpowiednich warunków przechowywania i ochrony przed zniszczeniem.

Zbiory można oglądać podczas wystaw lub po wcześniejszym zgłoszeniu grup zorganizowanych. Biblioteka regularnie przyjmuje studentów, badaczy i wycieczki zainteresowane historią książki.