Dr Artur Szklener: Powroty na Konkurs skłaniają nas do przemyślenia, czy nie wprowadzić zmian regulaminowych

Wysłuchaj całej rozmowy już teraz!

Zakończył się XIX Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Po ponad dwóch tygodniach rywalizacji, wyłonieni zostali pianiści, którzy wczoraj triumofowali na scenie Teatru Wielkiego Opery Narodowej podczas Koncertu Laureatów.

Tegoroczna edycja Konkursu Chopinowskiego cechowała się licznymi modyfikacjami regulaminu. Dotyczyły one przede wszystkim programu wykonywanego na poszczególnych etapach. W pierwszej rundzie pianiści musieli zmierzyć się z walcami, z kolei w drugiej, po raz pierwszy w historii, uczestnicy mieli możliwość wykonania całego cyklu Preludiów op. 28. W trzecim etapie powrócił obowiązek wykonania jednej z Sonat, a w finale wybrzmiał Polonez-Fantazja op. 28. Zapytany o cel owych zmian, dr Artur Szklener odpowiada następująco:

Przede wszystkim myśleliśmy o tym, aby do pewnego stopnia zwiększyć możliwości oceny jurorów wykonań artystycznych i odpowiedzieć na rosnące zainteresowanie konkursem wśród artystów z całego świata. Widzieliśmy to już w poprzednich edycjach, że zwiększenie liczby zgłoszeń powoduje, że tak naprawdę dużo wcześniej niż w poprzednich edycjach jurorzy muszą podejmować bardzo poważne decyzje odnośnie stylu wykonawczego uczestników. I tu myślę, że zgodne opinie, nasze opinie były zgodne, iż tym razem już na etapie eliminacji właściwie poziom był na tyle wysoki, że on był porównywalny z poprzednimi konkursami, można go było porównać do pierwszych etapów. I myśmy starali się trochę to wyprzedzić, redagując regulamin, zasady i również program konkursu. (…) No i wreszcie celem zresztą skonsultowanym, wielokrotnie konsultowanym z jurorami było to, aby nieco podnieść poprzeczkę wyzwań, jakie ten konkurs niosł wobec uczestników.

Dylemat powrotów

Dr Artur Szklener odniósł się też do sytuacji, która w tym roku została szczególnie unaoczniona, mianowicie powrotu na Konkurs laureatów poprzednich edycji. Przypomnijmy, że zwycięzca tegorocznej rywalizacji Eric Lu jest też laureatem XVII Konkursu (2015 r.). Zapytaliśmy muzykologa, jaki jest sens owych powrotów i czy nie zaburzają one szans młodszych uczestników, dla których konkurs został stworzony.

To jest bardzo dobre pytanie i dokładnie to samo pytanie sami sobie dzisiaj zadajemy. Jeżeli myślimy o pewnego rodzaju fluktuacjach czy kierunkach rozwoju Konkursu Chopinowskiego, to do tej pory naszym kierunkiem było poszerzanie dziedziny, poszerzanie zakresu. Z jednej strony, jeśli chodzi o uczestników, bardzo nam zależało, żeby najbardziej utalentowani pieniści ze świata byli zainteresowani Konkursem Chopinowskim, żeby zwiększać w ten sposób prestiż tego wydarzenia na arenie międzynarodowej. I w tym momencie wiele przykładów powrotów, które zresztą bardzo często nie były do końca dobrymi decyzjami artystów, skłania nas do przemyślenia, czy nie wprowadzić, jakichś zmian regulaminowych, które by tego typu powroty czy też utrudniały, czy wręcz uniemożliwiały.

~ mówi dr Artur Szklener.

Zamieszanie w nutach

Gość audycji Konkurs Chopinowski w Radiu Wnet rozwiewa też wątpliwości dotyczące nut, które trafiły na pulpity muzyków Orkiestry Filharmonii Narodowej. W tym roku partie orkiestry w Koncertach e-moll i f-moll nieco różniły się od tych, które można było usłyszeć w poprzednich edycjach

Nie jest to nowa orkiestracja koncertu, wracamy do źródeł. Ta orkiestracja prawie się nie różni z punktu widzenia zawartości muzycznej nutowej od historycznych wydań koncertu, dlatego że ona opiera się na materiałach źródłowych, głównie na półautografie, który został jako jedyny zachowany, pisany częściowo ręką Chopina.

~ mówi dr Artur Szklener i dodaje:

Myślę, że może trochę zawiodła komunikacja z naszej strony. Powinniśmy nieco jaśniej, czytelniej i z większym wyprzedzeniem podać pełne informacje na temat tego, jaka jest to orkiestracja i czyja.

~ mówi gość. Zaznacza też, że nowa edycja była opracowywana przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, przy ścisłej współpracy z muzykami Orkiestry Filharmonii Narodowej. Zdaniem wielu komentatorów, wykonanie orkiestry dawało dużo do życzenia, a sami artyści wskazywali, że nie byli zaznajomieni z nową wersją orkiestracji. Dyrektor NIFC zaprzecza tym doniesieniom:

Te nuty dotarły w momencie konkursu ogólnopolskiego, czyli to był luty tego roku. Z tego co wiem, tam jeszcze pojawiły się w efekcie konkursu i wykonań przez orkiestrę z tych nut pewne poprawki, ale nie są zgodne z prawdą te informacje, które też do mnie docierały ostatnio trochę z trzeciej ręki, więc do końca nie znam ich źródła, że orkiestra dostała nutę za późno, że muzycy nie mogli się przygotować. Zgodnie z moją wiedzą, było trochę inaczej.

Dyrektor odnosi się też do pogłosek o tym, że otrzymane przed finałami nuty partii orkiestrowych nie zawierały poprawek, które wprowadzone były podczas poprzendich wykonań:

Musiałbym to wyjaśnić, dlatego że mamy tu trochę inny obraz tej sytuacji, także to na pewno wyjaśnimy.

Pytania o przyszłość

Na końcu rozmowy, dr Artur Szklener zdradza plany na jubileusz stulecia Konkursu, który odbędzie się już w 2027 roku, a także mówi o zmianach dotyczących eliminacji uczestników do następnej edycji:

Przygotowujemy się do tego, żeby od samego początku selekcji konkursowej opierała się ona na wykonaniu na żywo i na żywym kontakcie jurorów z artystami.

Odnosi się też do pogłosek o zmianie miejsca, w którym mają się odbywać kolejne Konkursy. Wiele osób wskazuje, że być może przesłuchania przeniosą się do siedziby Sinfonii Varsovii:

Nie rozwinę tego tematu, dlatego, że jeszcze nie mamy dużo przecież twardych danych, jeśli chodzi o to, jakie sale będą dostępne, czy Sinfonia Varsovia będzie już rzeczywiście do tego momentu gotowa, dlatego, że przypominam, że już w 2020 roku miała być gotowa.

/ab

Czytaj także:

Konkurs Chopinowski po ogłoszeniu werdyktu: Zaskoczenia i pytania o przyszłość. Podsumowanie wyników