Program Wschodni 28 października 2017

Tematem programu wschodniego było m.in obchodzenie Święta Zmarłych na Kresach, uwolnienie Tatarów krymskich przez Rosjan, polska szkoła w Mościskach oraz konferencja w Tibilisi.

Goście:

Paweł Bobołowicz – korespondent Radia Wnet z Kijowa;

Wojciech Jankowski – korespondent Radia Wnet, redaktor Programu Wschodniego i Kuriera Galicyjskiego:

Jadwiga Chmielowska – Redaktor naczelna „Śląskiego Kuriera WNET”;

Jan Sabadasz, Beata Kost – Fundacja Dziedzictwo Kresowe;

Teresa Teterycz – dyrektor polskiej szkoły w Mościskach na zachodniej Ukrainie.


Prowadzący: Antoni Opaliński
Realizator: Karol Smyk
Wydawca: Jaśmina Nowak


Część pierwsza:

Paweł Bobołowicz o sprawie Tatarów krymskich, którzy zostali zwolnieni z rosyjskiego więzienia.  Liderzy społeczności krymsko-tatarskiej Achtem Czyjhoz i Ilmi Umerow zostali skazani na kolonie karną o zaostrzonym rygorze za działalność na rzecz Tatarów krymskich i jedności Ukrainy. Za działaczami wstawili się przedstawiciele Unii Europejskiej i USA, ale to prezydent Turcji  Erdogan wynegocjował ich uwolnienie w czasie swojej wizyty w Rosji. Działacze tatarscy powrócili na Ukrainę, gdzie powitano ich jak bohaterów narodowych i zostali odznaczeni przez Petra Poroszenkę. Paweł Bobołowicz mówił również o występie Chóru Aleksandrowa w Polsce oraz o wypowiedzi Leszka Millera dla Sputnika – rosyjskiej agencji informacyjnej.

Część druga:

Jan Sabadasz i Beata Kost o działalności organizacji Fundacja Dziedzictwo Kresowe.

Część trzecia:

Rozmowa Wojciecha Jankowskiego z Teresą Teterycz na temat reformy szkolnictwa wyższego na Ukrainie, która związana jest m.in. z nauką języka polskiego w polskich szkołach na Ukrainie.

Wojciech Jankowski o cmentarzach polskich na Kresach. Na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie odbywa się akcja porządkowania grobów dziennikarzy polskich zorganizowana przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich z oddziału z Rzeszowa.

Część czwarta:

Jadwiga Chmielowska o konferencji Rozbite Imperium w Tibilisi, dotyczące m.in. odzyskania niepodległości przez państwa powstałe po upadku imperium rosyjskiego.

 

 

 

 

Program Wschodni wraca na antenę. Zapraszamy w sobotę o godzinie 10.00 na 87.8 UKF i www.wnet.fm

Opowiemy o historii transformacji komunizmu. Przedstawimy też aktualne wiadomości z Litwy i Ukrainy. Audycja nadawana na żywo z Jarmarku WNET przy ulicy Emilii Plater 29.

Goście Programu Wschodniego Radia WNET:

Edyta Maksymowicz – dziennikarka portalu wilnoteka.lt

dr Jerzy Targalski – historyk, publicysta, autor m.in. książki „Służby specjalne i pierestrojka”

Paweł Bobołowicz – korespondent Radia WNET w Kijowie

Wojciech Pokora – dziennikarz Radia Lublin, współautor strony www.StopFake.org.pl

Zapraszamy od 10.00 na 87.8 UKF i www.wnet.fm


Prowadzenie: Antoni Opaliński

Realizacja: Andrzej Gumbrycht

Wydawca: Jaśmina Nowak


Część pierwsza:

Edyta Maksymowicz o aktualnościach politycznych na Litwie oraz o życiu Polaków na kresach wschodnich.

Część druga:

dr Jerzy Targalski o swojej czterotomowej pracy „Służby specjalne i pieriestrojka. Rola służb specjalnych i ich agentur w Pieriestrojce i demontażu komunizmu w Europie Sowieckiej”. Książka traktuje m.in. o transformacji komunizmu oraz o roli służb specjalnych w pierestrojce.

 

 

Część trzecia:

Wojciech Pokora o działalności portalu StopFake.org.pl, który zajmuje się walką z fałszywymi informacjami na Ukrainie; Krótkie audycje przygotowywane przez ekipę tego portalu, będą codziennie emitowane w Radiu Wnet.

Część czwarta:

Korespondencja Pawła Bobołowicza z Kijowa.

 

Program Wschodni 2 września 2017 r. Polacy w Estonii, na Litwie i na Krymie. Ukraińskie scenariusze manewrów Zapad 2017

Goście audycji: Paweł Bobołowicz – korespondent z Ukrainy, Ukraińcy a ćwiczenia Zapad 2017 ks. Wodzisław Szczepanik – kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła w Tallinnie Halina Krystyna Kisłacz, prezes Związków Polaków Estonii Edyta Maksymowicz, Litwa, portal Wilnoteka – szkolnictwo Józefa Myszkowska, prezes Stowarzyszenia Polaków Krymu   Prowadzący: Wojciech Jankowski Wydawca: Wojciech Jankowski Realizator: Andrzej […]

Goście audycji:

Paweł Bobołowicz – korespondent z Ukrainy, Ukraińcy a ćwiczenia Zapad 2017

ks. Wodzisław Szczepanik – kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła w Tallinnie

Halina Krystyna Kisłacz, prezes Związków Polaków Estonii

Edyta Maksymowicz, Litwa, portal Wilnoteka – szkolnictwo

Józefa Myszkowska, prezes Stowarzyszenia Polaków Krymu

 


Prowadzący: Wojciech Jankowski

Wydawca: Wojciech Jankowski

Realizator: Andrzej Gumbrycht

Wydawca techniczny: Monika Rotulska


 

 

Dziś miała miejsce ostatnia audycja Programu Wschodniego na falach radia Warszawa. Prowadzący Wojciech Jankowski dokonał swego rodzaju podsumowania programu, łącząc się z osobami, które najczęściej informowały o tym, co dzieje się za naszą wschodnią granicą.

Paweł Bobołowicz  w swojej korespondencji z Ukrainy o zbliżających się ćwiczeniach wojskowych Zapad 2017, które są przyczyną napięć w regionie, a do których Ukraina przygotowuje się sposób szczególny. Istnieją obawy, że ćwiczenia mogą ulec przekształceniu w regularną wojnę. Ukraińska generalicja dopuszcza możliwość udziału w tych białorusko-rosyjskich manewrach nawet 230 tys. żołnierzy. Rozważane są różne scenariusze przekształcenia się manewrów w agresję Rosji na: wschodnią część Ukrainy, państwa bałtyckie, a nawet na Polskę tj. korytarz suwalski. Paweł Bobołowicz również o roli i specyficznej polityce międzynarodowej Białorusi.

 

Ks. Wodzisław Szczepanik z kościoła katedralnego pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła w Tallinnie opowiadał o katolikach w coraz bardziej ateistycznej  Estonii,która aspiruje do roli państwa skandynawskiego mocno związanego z Finlandią. Ks. Szczepaniak mówił również o coraz częstszych konwersjach z luteranizmu młodych estończyków oraz tym co w kościele katolickim jest atrakcyjne dla luteran, że skłania ich do przejścia na katolicyzm.  W audycji również o mniejszości polskiej w tym kraju .

Halina Krystyna Kisłacz prezes Związków Polaków w Estonii o estymie jaką darzą Jana Pawła II i jej osobistym spotkaniu papieżem w 1993 roku.

Edyta Maksymowicz z Wilna mówiła o tradycyjnych już problemach, jakie miały polskie szkoły tuż przed nowym rokiem szkolnym. Wymieniła tu m.in. szkołę im. Lelewela, którą udało się uratować, chociaż zostały tam zlikwidowane starsze klasy (XI i XII),  niestety w tym roku szkoła im. Szymona Konarskiego dopiero 31 sierpnia została poinformowana o likwidacji XI i XII klasy. W tym roku w Wilnie i okolicach do I klas polskich szkół poszło około 1000 polskich dzieci.

Powiedziała również o utrzymującej się tendencji wzrostu(w ciągu 2 lat nastąpiło podwojenie) liczby uczniów zapisywanych do pierwszych klas w rosyjskich szkołach, co wiąże się bezpośrednio z coraz większym napływem na Litwę Ukraińców, ale też Azjatów.

Zaprosiła również do odwiedzania strony portalu Wilnoteka.lt, który już od 11 listopada ruszy z codziennymi transmisjami telewizyjnymi.

Józefa Myszkowska o mniejszości polskiej na Krymie i perturbacjach , jakie przechodzą polskie organizacje po  nałożeniu przez Polskę sankcji na Rosję po aneksji Krymu i agresji na Donbas, m.in. zostały one pozbawione finansowania z Polski.

 


Całość programu

 

Program Wschodni 12 sierpnia 2017 r. Operacja polska (1937 -1938) Goście: dr Łukasz Adamski, Krystyna Brzezińska

Operacja polska – zbrodnicza akcja wymierzona przez NKWD przeciwko Polakom na podstawie rozkazu Nikołaja Jeżowa z 11 sierpnia 1937 r., w wyniku której zamordowano co najmniej 111 tysięcy osób.

Woroszyłow, Mołotow, Stalin, Jeżow, licencja: Domena Publiczna

Goście:

dr Łukasz Adamski – Wicedyrektor Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;

Krystyna Brzezińska – Klub Inteligencji Katolickiej w Krapkowicach na Opolszczyźnie, organizatorka kolonii dla polskiej młodzieży z parafii rzymskokatolickiej w Równem na Wołyniu;


prowadzenie: Wojciech Jankowski

realizacja: Andrzej Gumbrycht

Wydawca techniczny: Jaśmina Nowak


 

Część pierwsza:

Krystyna Brzezińska – podziękowanie za wpłaty na „Akcję Równe”.  Dzięki wsparciu słuchaczy udało się zebrać 13 tys. zł.

Część druga:

Łukasz Adamski opisał ogrom zbrodni operacji polskiej:

„Operacja Polska w praktyce oznaczała eksterminację Polaków- obywateli  sowieckich. To byli przeważnie Polacy, którzy mieszkali na obszarze Ukrainy i Białorusi sowieckiej, a także w takich tradycyjnych skupiskach polskich, jak Leningrad czy Moskwa, w większych miastach rosyjskich albo na Kaukazie”.

„W trakcie operacji polskiej rozstrzelano także przedstawicieli innych narodów, zwłaszcza Ukraińców, Białorusinów, Żydów i Rosjan, wszystkich tych, których paranoja sowiecka podejrzewała o współpracę z polskim wywiadem”.

Ponad to tematem rozmowy były współczesne stosunki polsko-ukraińskie. Na zakończenie rozmowy Łukasz Adamski przyznał, że polska strona powinna zrezygnować z wizerunku cmentarza Orląt Lwowskich i Ostrej Bramy w Wilnie w aktualnie projektowanym, nowym paszporcie polskim.

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji:

Czytaj również: Prezes IPN: Zbrodnie niemieckie „przykryły” tamte mordy. Dziś nie ma powszechnej wiedzy o mordzie Polaków z 1937 roku

 

 

Program Wschodni 15 VII: Między historią, polityką i spojrzeniem na mapę – Jacek Bartosiak i Rafał Dzięciołowski

Jeżeli chcemy zachować niepodległość – nie ma ucieczki od Międzymorza. Do tego potrzeba nam sojuszu z Ukrainą. Czy ktoś zdecyduje się na „kilka czystych taktów” i zakończy spory o tragiczną historię?

 

W Programie Wschodnim wystąpili:

 

Rafał Dzięciołowski – Fundacja Wolność i Demokracja, Narodowa Rada Rozwoju przy Prezydencie RP;

dr Jacek Bartosiak – analityk spraw międzynarodowych, autor wielu opracowań i raportów z zakresu geopolityki oraz książki „Pacyfik i Eurazja. O wojnie”;

Krystyna Brzezińska – Klub Inteligencji Katolickiej w Krapkowicach na Opolszczyźnie, organizatorka kolonii dla polskiej młodzieży z parafii rzymskokatolickiej w Równem na Wołyniu.


prowadzenie: Antoni Opaliński

realizacja: Andrzej Gumbrycht


Cześć pierwsza:

Rafał Dzięciołowski o polsko-ukraińskich sporach historycznych i o ich wpływie na obecne relacje obu krajów.

W wymiarze historycznym dialog polsko-ukraiński jest w tej chwili zamrożony. To może się przełożyć na relacje polityczne, a w wymiarze globalnym zaszkodzić obu krajom. I Polacy, i Ukraińcy powinni pamiętać, że tylko solidarne współdziałanie obu krajów może stanowić bufor przeciw imperialnym aspiracjom Rosji. A przecież do prawdziwego pojednania wystarczyłoby, mówiąc słowami Herberta,  „kilka czystych taktów” – przyznanie się do zbrodni i odrzucenie tej części tradycji UPA, która jest skażona ludobójstwem.

 

Cześć druga:

 

DrJacek Bartosiak o geopolitycznych uwarunkowaniach polskiej polityki wschodniej.

Rosja jest skazana na politykę imperialną. To wynika z geografii. A Polska jest na głównej osi historycznej ekspansji Rosji. Kurs kolizyjny jest nie do uniknięcia. Musimy się zmierzyć ze skalą naszej przestrzeni – między Odrą, Karpatami, Bałtykiem, Dźwiną, Dnieprem a Morzem Czarnym. W przeszłości bywało różnie, ale patrząc modelowo, Polska i Ukraina tworzą zaporę dla ekspansji rosyjskiej i punkt orientacyjny dla innych krajów. Jeżeli chcemy zachować naszą niepodległość – nie ma ucieczki od myślenia o Rzeczypospolitej i Międzymorzu. Zwłaszcza jeżeli zabraknie jednego hegemona światowej polityki.

 

Część trzecia:

 

Krystyna Brzezińska o organizacji kolonii dla polskich dzieci z Równego.

Jacek Bartosiak o najważniejszych wyzwaniach dla ładu międzynarodowego w nadchodzących miesiącach.

 

Cały Program Wschodni:


Od kilkunastu lat pani Krystyna Brzezińska z Klubu Inteligencji Katolickiej w Krapkowicach (Opolszczyzna) organizuje kolonie letnie dla polskich dzieci z parafii rzymskokatolickiej w Równem na Wołyniu. Program Wschodni pomaga w zebraniu środków na te wyjazdy.

Co roku kilkanaścioro dzieci z Równego przyjeżdża do Polski. W zeszłym roku między innymi dzięki wsparciu słuchaczy Radia Warszawa i Radia Wnet dzieci miały okazję spotkać się z Ojcem Świętym.
Zachęcamy Państwa do wpłat na numer konta.

Klub Inteligencji Katolickiej w Opolu, Oddział Krapkowice

45-007 Opole
ul. Katedralna 4a

PKO BP SA, I Oddział w Opolu

68 1020 3668 0000 5202 0100 8515

Numer telefonu pani Krystyny Brzezińskiej: 608-601-194

Profesor Andrzej Nowak: Najważniejsza w przemówieniu Trumpa była deklaracja, że Zachód istnieje jako odrębna cywilizacja

Europa Środkowa ma sens tylko jako część szeroko rozumianego Zachodu. Historia stawia przed nami wybór – albo niemiecko-rosyjska granica wpływów, albo współpraca z USA i pomost Europy.

 

O znaczeniu wizyty i przemówienia prezydenta Donalda Trumpa w Warszawie, a także o aktualności idei współpracy krajów Trójmorza mówił w Programie Wschodnim Radia WNET profesor Andrzej Nowak, historyk z PAN i UJ, doradca prezydenta RP, a przede wszystkim znawca dziejów Polski, Europy Środkowo-Wschodniej i Rosji:

– Tego typu przemówień dotąd prezydent Trump nie wygłaszał. To było przemówienie na pewno najważniejsze, jeśli chodzi o miejsce Ameryki w świecie. Sprowadzanie tego tylko do gestu, do pochlebstw – tak mówią ludzie, którzy bardzo Polski nie lubią, którzy z obrzydzeniem zareagowali na przemówienie Trumpa, bo za dużo dobrych rzeczy powiedział o Polsce – to jednak jest banalizowanie znaczenia tego wystąpienia. Najważniejsza część tego przemówienia sprowadza się do deklaracji, że Zachód istnieje, Zachód nie umarł. I jak długo Stany Zjednoczone będą gotowe bronić historycznego Zachodu, tak długo możemy wiązać z tym pojęciem cywilizacyjnym, kulturowym i geopolitycznym realne nadzieje. Stany Zjednoczone bardzo długo przekonywały się do tego, jak ważny jest obszar nazywany Trójmorzem, kiedyś ABC, obszar, na którym historycznie od 1000 lat ulokowały się trzy bardzo ważne w historii Europy królestwa – mam na myśli Polskę, Węgry i Czechy. Te trzy ośrodki kulturowo-polityczne dziś znów współpracują bliżej, nie bez zgrzytów i różnic, ale współpracują, tworząc rzeczywistość Europy Środkowo-Wschodniej. Europa Środkowo-Wschodnia jest pojęciem, które ma sens tylko w połączeniu z pojęciem Zachodu. Europa równa się Zachód – oczywiście szeroko rozumiany.

– Prezydent Trump przypomniał, że przemawia akurat w momencie, kiedy równo 100 lat wcześniej amerykańscy żołnierze włączyli się do walki w obronie wolności Europy w I wojnie światowej i uratowali Europę przed hegemonią niemiecką. Właśnie Europa oparta na wspólnocie politycznej ze Stanami Zjednoczonymi może utrzymać swój sens. Wreszcie Stany Zjednoczone przekonują się do tego, chyba teraz bardziej niż kiedykolwiek wcześniej, jak potrzebny jest ten obszar międzymorza, obszar z Czechami, Węgrami i innymi krajami, by nie tylko utwierdzić Europę na wschodzie kontynentu, by włączać do niej nowe obszary, tam gdzie Europa zmaga się z nieeuropejskim typem autorytaryzmu – mam na myśli Rosję, Turcję, szturmujący od południa świat agresywnego islamu. Ta wschodnia flanka, czy raczej wschodni pomost Europy – by mogła się poszerzać dalej na wschód i utrzymać swoje pozycje na południu – jest potrzebna także po to, by utrzymać wiarę tam, gdzie się ona wyczerpała, za zachodzie Europy. Trump o tym mówi i Trump to rozumie. Dzisiaj kraje naszego regionu są ważne, żeby Zachód przetrwał. My sami – Polska, Czechy, Węgry i wszystkie razem 12 krajów Trójmorza, nie zdołamy obronić Zachodu.[related id=”28321″]

– Jakkolwiek mamy wspaniałe tradycje, potrzebna jest nam doza oparcia geopolitycznego. Można narzekać, że Stany Zjednoczone są daleko, że nieraz zostawiały nas gdzieś z boku. Ale bez Stanów Zjednoczonych nie uratujemy pojęcia Zachodu, nie będziemy bezpieczni. Będziemy skazani na tę rolę, którą jasno pokazał nam najważniejszy niemiecki opiniotwórczy dziennik ekonomiczny – „Handelsblatt” – z furią reagujący na wystąpienie prezydenta Trumpa. Komentarz „Handelsblatt” warto jest sobie przypominać: to była furia, że amerykański prezydent przeszkadza we współpracy niemiecko-rosyjskiej. Otóż jeśli chcemy zredukować nasze miejsce do granicy między Rosją a Niemcami, to rzeczywiście odwróćmy się od Ameryki. Jeżeli chcemy być czymś więcej, powinniśmy z nadzieją i jednocześnie z energią podchodzić do tego wystąpienia.

W dalszej części wypowiedzi profesor zastanawiał się nad polskimi reakcjami na wystąpienie prezydenta USA. Zaznaczył, że geopolityczna oferta ze strony amerykańskiego polityka jest w pewnym zakresie związana z tym, jak polską rację stanu definiuje lider obecnego obozu rządzącego w Polsce Jarosław Kaczyński. Nasz rozmówca podkreślał, że niektóre wypowiedzi polityków opozycji wskazują, że po drugiej stronie sporu również znajdą się ludzie, którzy zrozumieją historyczną powagę chwili. Niestety po stronie opozycji są też ludzie i grupy – Andrzej Nowak wskazał np. na komentarze „Gazety Wyborczej” – którzy zareagowali na wystąpienie nawet nie z dystansem, ale wręcz z nienawiścią.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy

 

ax

Młode pokolenie w Rosji nie boi się protestować. Dzięki internetowi poznało świat zachodni i widzi patologie w Rosji

Maria Przełomiec w „Programie Wschodnim”: doroczna telekonferencja Władimira Putina z obywatelami to były cztery godziny nudnych pytań i nieciekawych odpowiedzi, i nie wynikło z nich nic szczególnego.

Władimir Putin, którego pamiętamy z poprzednich rozmów, nie bał się ostrych wypowiedzi i był znany z mocnej krytyki Zachodu. W zeszłym tygodniu wypowiadał się w sposób bardzo wyważony, nie wspomniał nawet o protestach, które miały miejsce w poprzedni poniedziałek. Jego telekonferencja były to cztery godziny nudnych pytań oraz nudnych odpowiedzi.

Zdaniem niektórych analityków rosyjskich, może to oznaczać nawet koniec przywództwa Władimira Putina.

Zdaniem dziennikarki źródłem apatii jest prawdopodobnie niechęć do zaostrzania i tak już trudnej sytuacji przed przyszłorocznym mundialem.

Innym powodem może być brak „koncepcji” w coraz trudniejszej sytuacji w Rosji: – Dochodzi do kolejnych protestów. Wśród ich uczestników przeważa młodzież, której najwidoczniej nie udało się zastraszyć.

Przed demonstracjami 12 czerwca, w rocznicę przyjęcia deklaracji niepodległości Federacji Rosyjskiej, ze studentami przeprowadzano rozmowy: – Rektorzy, nauczyciele oraz przedstawiciele FSB próbowali nakłonić młodzież do rezygnacji z wyjścia na ulicę, jednak najwyraźniej bezskutecznie.

Aleksiej Nawalny również miał brać udział w demonstracjach, jednak został zatrzymany i  skazany na 3o dni aresztu.

– Hasłem tych protestów była „walka z korupcją”, ale jednocześnie  pojawiły się okrzyki skierowane przeciwko władzy: „precz z Miedwiediewem!” czy „precz z Wową!”.

W niezależnych mediach rosyjskich i na stronach opozycjonistów nie brak informacji o protestach, natomiast narodowe media zdawały się ich nie zauważać.

Protestującą młodzież bardzo ostro skrytykował jeden ze znanych dziennikarzy propagandowych z telewizji państwowej. Odniósł się do studentów w sposób obraźliwy, co spotkało się z szybką reakcją – w  rosyjskich sądach pojawiły się zgłoszenia ludzi, którzy poczuli się tą wypowiedzią urażeni.

Korzystając z prawa rosyjskiej federacji, które przewiduje kary za nawoływanie do nienawiści oraz obrażanie, ludzie masowo zgłaszają informacje o popełnieniu przestępstwa przez dziennikarza. Rosyjska prokuratura jest podobno w tej chwili „zalana takimi wnioskami”. Pokolenie protestujących to osoby, które nie znają innej Rosji niż „Rosja Władimira Putina”, jak przypomniała Maria Przełomiec.

Władze rosyjskie starają się jakoś do tego pokolenia dotrzeć, jednak zdaniem dziennikarki robią to w sposób błędny. Pojawiają się np. filmy odwołujące się do patriotycznych uczuć młodzieży, jednak robione są one dla ludzi, którzy jeszcze pamiętają Związek Sowiecki. Ci młodzi ludzie go nie znali, więc nie można doszukiwać się u nich tego typu sentymentów. Związek Sowiecki to dla nich baśń o żelaznym wilku.

– To pokolenie jednak zna dobrze angielski i bardzo sprawnie porusza się w internecie. Dzięki temu zna świat zachodni i zauważa całą nienormalność Rosji. A w dodatku wygląda na to, że ci młodzi ludzie wcale się nie boją.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy.

JN

 

 

 

 

Program Wschodni 17 czerwca 2017 – Maria Przełomiec, Michał Karnowski, Igor Strojecki i Wojciech Jankowski

Expo 2017 w stolicy Kazachstanu, demonstracje w Rosji, sytuacja Tatarów na okupowanym Krymie i dzieje Leona Barszczewskiego, zapomnianego polskiego badacza środkowej Azji w XIX wieku

Prowadzenie: Antoni Opaliński

Realizacja: Andrzej Gumbrycht


Cześć pierwsza:

Michał Karnowski (Tygodnik WSieci i wpolityce.pl) mówi o Expo 2017 w stolicy Kazachstanu, Astanie.

 

Część druga:

Maria Przełomiec (Studio Wschód, TVP Info) komentuje telewizyjną „rozmowę z narodem” Władymira Putina oraz ostatnie demonstracje przeciw władzy i korupcji w Rosji.

Cześć trzecia:

Igor Strojecki, autor książki Utracony Świat. Podróże Leona Barszczewskiego po XIX-wiecznej Azji Środkowej  (Warszawa 2017, Wydawnictwo Bezdroża) opowiada o zapomnianym polskim badaczu, podróżniku i fotografie. Leon Barszczewski, jako oficer w służbie carskiej dotarł do najdalszych zakątków środkowej Azji. Jego podróże – fragment XIX-wiecznej „wielkiej gry” mocarstw o dominację w Azji – stały się pretekstem do badań nad geografią i etnografią muzułmańskiego środkowego wschodu. Pozostawił unikalną w skali światowej kolekcję fotografii.

Cześć czwarta:

Korespondencja Wojciecha Jankowskiego (Radio WNET, Kurier Galicyjski) z Sudaku na okupowanym przez Rosjan Krymie.

.

Cały Program Wschodni:


Od kilkunastu lat Pani Krystyna Brzezińska z  Klubu Inteligencji Katolickiej w Krapkowicach (Opolszczyzna) organizuje kolonie letnie dla polskich dzieci z parafii rzymskokatolickiej w Równem na Wołyniu.  Program Wschodni pomaga w zebraniu środków na te wyjazdy.

Co roku kilkanaścioro dzieci z Równego przyjeżdża do Polski. W zeszłym roku między innymi dzięki wsparciu słuchaczy Radia Warszawa i Radia Wnet dzieci miały okazję spotkać się z Ojcem Świętym.
Zbiórkę pieniędzy przeprowadzimy na świątecznym jarmarku i namawiamy Państwa do wpłat na numer konta.

Klub Inteligencji Katolickiej w Opolu, Oddział Krapkowice

45-007 Opole
ul. Katedralna 4a

PKO BP SA, I Oddział w Opolu

68 1020 3668 0000 5202 0100 8515

koniecznie z dopiskiem: oddział Krapkowice

Numer telefonu pani Krystyny Brzezińskiej:  608-601-194


 

Piotr Kościński: Młodzi Polacy z Kazachstanu chcieliby zamieszkać w Polsce, ale boją się, że zostaną źle przyjęci

W „Programie Wschodnim” gościli dziś dr Piotr Kościński i ks. Wojciech Matuszewski. Głównym tematem rozmowy była obecna sytuacja polityczna w Kazachstanie oraz losy mieszkających tam Polaków.

 

 

Dr Piotr Kościński – prezes Fundacji Joachima Lelewela powiedział, że najważniejszą postacią w Kazachstanie jest prezydent Nursułtan Nazarbajew. Ma on bardzo silną pozycję i  rządzi autorytarnie w całym kraju.

Nursułtan Nazarbajew sprawuje urząd od 1991 roku i po tak długim okresie rządzenia istnieje obawa, że gdyby nagle zmarł, Kazachstan miałby ogromny problem ze znalezieniem jego następcy.

–  Duże miasta szybko się rozwijają, ciężej żyje się na wsiach. Kazachstan stara się budować własną tożsamość. Postępuje tzw. kazachizacja. Polega ona na tym, że rdzenni mieszkańcy Kazachstanu  są szefami miast oraz właścicielami przedsiębiorstw, natomiast  przedstawiciele innych narodowości mogą być tylko ich zastępcami. Promowany jest również język kazachski. Kraj jest rządzony „silną ręką”. Jeżeli nawet zdarzają się  protesty czy lokalne demonstracje, są one bardzo szybko tłumione.

Dr Piotr Kościński zwrócił uwagę, że nawet islam jest w Kazachstanie pod kontrolą prezydenta  i istnieje obawa, że po jego śmierci może dojść w państwie do wewnętrznych sporów.

Kazachstan to również  kraj na skrzyżowaniu napięć geopolitycznych. Widać to po nowej części jego stolicy, Astany:

– W Astanie widać wpływy zarówno rosyjskie, jak i chińskie. Kazachstan może skorzystać na swoim położeniu, ale istnieje niebezpieczeństwo, że sąsiedzi będą próbowali go zdominować.

Gość „Programu Wschodniego” mówił także o tym, w jaki sposób Polacy trafili do  Kazachstanu:

– W 1936 roku po likwidacji przez bolszewików polskich instytucji w ZSRR –  polskiej autonomii na Ukrainie, polskich bibliotek, gazet itd. – władze radzieckie zdecydowały o przeprowadzeniu zakrojonej  na szeroką skalę akcji deportacyjnej Polaków z obszarów graniczących z Polską, m.in  z Żytomierszczyzny  oraz z okolic Winnicy. Wywieziono  wtedy kilkadziesiąt tysięcy polaków do Kazachstanu. Kazano im tam budować domy, zakładać całe wioski.

Ksiądz Wojciech Matuszewski opowiedział o jednej z takich  polskich wiosek w Kazachstanie. Żyje w niej obecnie około 300 osób:

– Wioska ta powstała w  1936 roku. W czasie wojny, 1941 roku panował wielki głód i ludzie modlili się o ratunek. Wtedy nastąpił tzw. cud rozmnożenia ryb – na wiosnę  42 roku, dokładnie  25 marca, na Zwiastowanie, lód zaczął topnieć  i obok wioski utworzyło się ogromne jezioro. W tym jeziorze była masa ryb – ocaliły one ludzi od głodu.  Mieszkańcy wsi zinterpretowali to jako cud,  jako odpowiedź na ich modlitwę.

Ksiądz powiedział również, że świadomość narodowa Polaków mieszkających w Kazachstanie wyraża się w ich przywiązaniu do ojczyzny:

–  Jest w nich wielki sentyment do Polski. Trudno powiedzieć, jaki procent tych ludzi mówi po polsku, ale bardzo życzliwie reagują na język polski, odpowiadają na pytania na tyle, na  ile są w stanie. Raz w tygodniu odprawiana jest msza święta w języku polskim, w której z radością uczestniczą.Widać również szacunek dla wkładu Polaków w kulturę.

Na pytanie, czy Polacy mieszkający w Kazachstanie chcą wracać do ojczyzny, ksiądz odpowiedział:

– Starsze pokolenie raczej chce zostać. Inaczej jest z młodymi.  Duży procent młodzieży myśli o Polsce – starają się o Karty Polaka, uczą się języka polskiego. Podstawowym problemem jest lęk przed tym, jak zostaną przyjęci w Polsce.

Kazachstan się wyludnia – w dużej mierze ludzie wyjeżdżają do Rosji. Może wynikać to z tego, że oglądają rosyjską telewizję i mają obraz tzw. „Rosji przyszłości”.

Kościół w Kazachstanie ma mocną pozycję. Budzi duży szacunek, jest symbolem swobody, wolności. Zdaniem księdza jest to zasługą obecnego biskupa. W Kazachstanie Kościół jest bardziej związany z tradycją, w porównaniu z Rosją, gdzie te elementy zostały „wypłukane”.

Dr Piotr Kościński, zapytany, co jego zdaniem ułatwiłoby proces repatriacji, powiedział: – Przede wszystkim trzeba stworzyć dobre ustawy. Osobom, które ubiegają się o repatriację, należy przybliżać Polskę, uczyć języka polskiego oraz uświadamiać, co może je czekać po przyjeździe do Polski.

Jako przykład dr Kościński podał działalność swojej fundacji, która wysyła książki do Kazachstanu, wyposażyła też nauczycieli  języka polskiego  w magnetofony.

Gość Radia Wnet podkreślił, że teraz bardzo dobrym narzędziem propagowania Polski, polskiego języka i kultury jest internet i dlatego  polskie organizacje powinny być dobrze wyposażone w odpowiedni sprzęt i mieć dostęp do internetu.

Fundacja dr. Piotra Kościńskiego prowadzi akcję „Internet dla Polaków w Kazachstanie”. Zapraszamy do jej wsparcia:

https://polakpomaga.pl/kampania/internet-dla-polakow-w-kazachstanie

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy.

JN

 

 

 

Program Wschodni 10 czerwca 2017 – o Polakach w Kazachstanie, łagiernikach z AK i ziemiach ruskich w Rzeczypospolitej

Współczesny Kazachstan, Polacy w Kazachstanie i wyzwanie repatriacji, rola I Rzeczypospolitej w dziejach Ukrainy i zjazd łagierników – żołnierzy AK – współczesność i historia w Programie Wschodnim

 

Gośćmi audycji byli

Dr Piotr Kościński, prezes Fundacji Joachima Lelewela, współorganizator akcji Internet dla Polaków w Kazachstanie;

Ks. Wojciech Matuszewski, polski kapłan pracujący w Kazachstanie;

Dr Karol Mazur, historyk , autor książki „W stronę Integracji​ z Koroną. Sejmiki Wołynia i Ukrainy w latach 1569-1648”.

W programie wykorzystano również fragmenty relacji z zesłania pani dr Stefanii Szantyr-Powolnej, zarejestrowany podczas XXXII Międzynarodowego Zjazdu Żołnierzy Łagierników AK, który odbywa się w Kuklówce koło Radziejowic w dniach 8-12 czerwca.

 


prowadzenie: Antoni Opaliński

realizacja: Andrzej Gumbrycht


Zapraszamy do wsparcia akcji Internet dla Polaków w Kazachstanie:

https://polakpomaga.pl/kampania/internet-dla-polakow-w-kazachstanie