Program Wschodni: Otwarcie wystawy o bibliotece Stanisława Vincenza. „To świat, który w całości powstał w jego umyśle”

W najnowszym „Programie Wschodnim” o Stanisławie Vincenzie w 50. rocznicę śmierci.

Prowadzący: Paweł Bobołowicz

Realizacja: Michał Mioduszewski


Goście:

Maria Górska – dziennikarka telewizji Espreso, menadżer projektów kulturalnych w Ogólnoukraińskim Forum Demokratycznym;

Andrij Pawłyszyn – ukraiński dziennikarz, historyk i tłumacz literatury polskiej;

Mykoła Kniażycki –  ukraiński dziennikarz, poseł Rady Najwyższej Ukrainy, przedstawiciel opozycyjnej frakcji Europejska Solidarność, wiceprzewodniczący Komisji ds. Humanitarnych i Polityki Informacyjnej;


W tym roku obchodzimy 50. rocznicę śmierci Stanisława Vincenza – polskiego prozaika, eseisty, miłośnika i znawcę Huculszczyzny i Pokucia oraz myśli i sztuki starożytnej Grecji. We Lwowie została otwarta wystawa ze zbioru unikatowych książek pisarza, gdzie można zobaczyć m.in. należące do Vincenza woluminy i egzemplarze z autografami wielkich współczesnych autorów i przyjaciół pisarza – Jerzego Giedroycia, Czesława Miłosza, Józefa Czapskiego i Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Bibliotekę Stanisława Vincenza zakupił w Niemczech deputowany Ukrainy, dziennikarz Mykoła Kniażycki.

Maria Górska mówiła o tym jak trafiła na trop, gdzie w Europie znajdował się księgozbiór Vincenza:

Właśnie o tej bibliotece opowiadali mi naukowcy – jeden z nich, dr. Jan Andrzej Choroszy, jeden z Vincenzologów, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego. Nawet przysyłał mi listy tych książek i już wiedziałam, że biblioteka ta znajduje się u żony syna Vincenza (Andrzeja) w Heidelbergu w Niemczech. Znalazłam namiary do pani Joanny, napisałam do niej i tak zaczęła się nasza korespondencja.

Relacjonowała także jak przebiegał proces transportu zbiorów i jak powstawała wystawa we Lwowie:

I przewieźć bibliotekę, która składa się z więcej niż tysiąca książek było prawie niemożliwym, ale naprawdę byliśmy bardzo zainspirowani tą ideą. (…) szukaliśmy wszelkich sposobów i znaleźliśmy możliwość przetransportowania jej (…). Były w to zaangażowane dziesiątki menedżerów.


Andrij Pawłyszyn, jako jeden z pierwszych mógł zapoznać się z biblioteką Vincenza – opowiadał o swoich wrażeniach:

Dla nas to bardzo ważne, bo w taki sposób studenci z Ukrainy i badacze ukraińscy mogą to na miejscu wszystko badać, mogą badać całość spuścizny Vincenza. Ta biblioteka to swoisty rentgen wyobrażeń autora, to  świat, który w całości powstał w jego umyśle i, który on później przeniósł na papier.


Mykoła Kniażycki, mecenas wystawy wskazywał przede wszystkim na koncyliacyjny charakter postaci Stanisława Vincenza dla narodów: polskiego i ukraińskiego i, na wartość płynącą z upamiętnienia jego sylwetki:

Powstanie Centrum Stanisława Vincenza w Krzyworówni; bardzo chcę zrobić takie centrum dla kultury ukraińskiej i dla kultury polskiej. Vincenz to jest to nazwisko, które łączy nasze narody.


Zapraszamy do wysłuchania całej audycji!

NN

Rosja zrobi wszystko, by rozbić Trójkąt Lubelski – Program Wschodni – 30.01.2021 r.

W najnowszym Programie Wschodnim poruszono kwestię Trójkąta Lubelskiego. Nie zabrakło również przeglądu najważniejszych informacji z regionu.

Prowadzący: Wojciech Jankowski

Realizator: Karina Wysoczańska


Goście Programu Wschodniego:

Dr Jakub Olchowski, Instytut Europy Środkowej, UMCS;

Petro Hawryłyszyn, publicysta „Kuriera Galicyjskiego”, historyk;


Dr Jakub Olchowski odniósł się do spotkania  ministrów spraw zagranicznych Litwy, Polski i Ukrainy w ramach Trójkąta Lubelskiego. W związku z pandemią spotkanie miało charakter zdalny. W części dot. Białorusi uczestniczyła też Swietłana Cichanouska.

Sama inicjatywa jest bardzo dobra, zwłaszcza w tej części Europy. (…) Trójkąt Lubelski ma być przede wszystkim forum współpracy politycznej, dlatego była mowa o współpracy z nową administracją w USA, o szczepionkach, a także o Białorusi. Poza tą płaszczyzną polityczną jest cały szereg innych  np. kwestia bezpieczeństwa – wskazywał dr Jakub Olchowski.

Jak zaznaczył ekspert Trójkąt Lubelski jest nie na rękę Rosji, która w takim porozumieniu upatruje zagrożenie.

Rosja zrobi wszystko,  (…) żeby inicjatywa Trójkąta Lubelskiego się nie udała, by nie doszło do zacieśnienia współpracy między tymi państwami. To nie jest w interesie Rosji, by państwa z jej sąsiedztwa ze sobą współpracowały – zauważył.

Ważnym akcentem był udział w spotkaniu Swietłany Cichanouskiej.

Dyskusja odbywała się on-line  i brała udział w niej Swietłana Cichanouska. Wszystkie trzy państwa potwierdziły swe poparcie dla białoruskich aspiracji demokratycznych. To ważny sygnał – ocenił.


Petro Hawryłyszyn mówił o historii swojej rodziny, pochodzącej ze wski  Wielka Kamionka na dzisiejszej Ukrainie, kiedyś znajdującej się w granicach II RP.


Zachęcamy do wysłuchania całej audycji!

A.N.

Wypowiedzi Putina wskazują na wojnę. Program Wschodni z 19 grudnia 2020 r.

W Programie Wschodnim: o corocznej konferencji Władimira Putina, premierze książki pt.„Jestem dziennikarzem. Dlaczego mnie bijecie?” oraz solidarności z Białorusią.

Goście Programu Wschodniego:

Dr Jakub Olchowski – Instytut Europy Środkowej, Wydział Politologii i Dziennikarstwa UMCS

Andrzej Poczobut – polski  i bialoruski dziennikarz, współpracownik Radia Wnet

Dr Bogdana Gonczarenko
wykładowczyni katedry polonistyki Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki


Prowadzący: Paweł Bobołowicz

Realizator: Mikołaj Poruszek, Wiktor Timochin


Andrzej Poczobut o sankcjach gospodarczych wobec Białorusi.

Jeśli protesty na Białorusi będą trwać nadal to Unia wprowadzi kolejne sankcje. Sankcje gospodarcze mogą być bardziej efektywne od sankcji personalnych – podkreśla.

Dr Jakub Olchowski komentuje konferencję Władimira Putina.

Na corocznej konferencji dziennikarze pytali prezydenta Rosji między innymi o pandemię koronawirusa czy politykę zagraniczną. Konferencja trwała 4,5h.

Gospodarka Białorusi jest w bardzo złym stanie, który wciąż się pogarsza. Są nadzieje, że polityka Stanów Zjednoczonych będzie bardziej przychylna Ukrainie i Białorusi. Joe Biden rozumie co dzieje się w Europie Wschodniej i rozumie mechanizmy, które tam funkcjonują. Nadzieje nie są bezpodstawne – mówi gość „Programu Wschodniego”.

Jak dodaje: W polityce międzynarodowej nie istnieje szczyt hipokryzji. To, co powiedział Putin wskazuje ewidentnie na wojnę. Sama retoryka Putina świadczy o tym, że Rosja szuka wroga. Przyszły rok może być gorszy w kwestii temperatury międzynarodowej.

Rosja ustami prezydenta będzie zaprzeczać, że brała udział w jakichkolwiek zamachach na życie. Jest stratą czasu słuchanie przemówień Putina, ponieważ są one przewidywalne.

W tym tygodniu odbyła się premiera książki pt. „Jestem dziennikarzem. Dlaczego mnie bijecie?”. Książka opowiada o pracy białoruskich dziennikarzy i jest wyrazem solidarności dziennikarzy z Ukrainy i Polski z białoruskimi kolegami, którzy ucierpieli i wciąż cierpią z powodu represji reżimu Łukaszenki. Książka wydana jest w czterech językach: polskim, angielskim, rosyjskim oraz białoruskim. Książkę można pobrać na stronie: https://cmwp.sdp.pl/download/jestem-dziennikarzem-dlaczego-mnie-bijecie-ksiazka/

Jak powiedział Krzysztof Skowroński: Jestem solidarny z białoruskimi dziennikarzami, którzy walczą o wolność. SDP ma specjalny projekt, w którym pomaga dziennikarzom. Myślę, że razem dojedziemy do zwycięstwa.

Dr Bogdana Gonczarenko o inicjatywach dotyczących języka polskiego w Kijowie.

Na kursy językowe najchętniej przychodzą dzieci, biznesmeni oraz ci, którzy chcą wyrobić Kartę Polaka – twierdzi rozmówca.


Posłuchaj całego „Programu Wschodniego” już teraz!


 

Białoruś: 300 zatrzymanych w 127 dzień protestów

W niedzielę minął 127 dzień protestów przeciwko sfałszowanym wyborom prezydenckim. Dane milicji mówią o 300 zatrzymanych. Sviatlana Cichanoŭskaja rozpoczęła wizytę w Berlinie.

300 zatrzymanych w 127 dzień protestów, podaje białoruska milicja po kolejnym dniu manifestacji na Białorusi. W niedzielę minął 127 dzień protestów przeciwko sfałszowanym wyborom prezydenckim i przemocy na Białorusi.

Akcje protestów miały formę marszów w różnych dzielnicach Mińska i wielu innych białoruskich miast. Marsze były przeprowadzone pod nazwą „Marszu Ludowego Oskarżenia”.

Zamaskowani funkcjonariusze próbowali wyłapywać protestujących.W wielu miejscach natrafiali jednak na opór i byli zmuszeni odstępować od działań.

Wiemy, że białoruscy milicjanci przechodzą coraz częściej na stronę protestujących, o czym mowa była w sobotnim Programie Wschodnim.

Pomimo tego, oficjalne dane milicji mówią o 300 zatrzymanych w 127 dzień protestów. Pod Mińskiem zatrzymano całą klasę uczniów, którzy brali udział w próbie maturalnego walca. Dzieci zwolniono dopiero po przewiezieniu na komisariat.

Po raz pierwszy od 18 tygodni władze nie ograniczały w niedzielę dostępu do internetu.

Sviatlana Cichanoŭskaja rozpoczęła wizytę w Niemczech

Sviatlana Cichanoŭskaja 13 stycznia rozpoczęła wizytę w  Niemczech.

W Berlinie spotkała się z laureatką Nagrody Nobla Sviatlaną Alieksijevič. Rozmawiały o tym, jak można wesprzeć Białorusinów w  walce o wolność. Alieksijevič stwierdziła również, że ​​zbiera materiały do ​​nowej książki – opowieści bohaterów obecnej rewolucji.

Wieczorem Cichanoŭskaja wzięła udział w akcji wspierającej protestujących w Mińsku i na całej Białorusi, zorganizowanej przez białoruską diasporę w Berlinie. W akcji uczestniczyło około 300 osób.

Dzisiaj (14 grudnia 2020r.) Sviatlana Cichanoŭskaja spotka się z prezydentem Niemiec Frank-Walter Steinmeierem.


W Radiu Wnet wydarzenia z Białorusi można śledzić w „Wiadomościach” oraz w audycjach „Świt Wolności” (5h-6h) i „Białoruskie Noce” (23h-02h).

 

 

Wielki Głód na Ukrainie to także nasza trauma – Program Wschodni z 28 listopada 2020 r.

W Programie Wschodnim: jak będą wyglądać nowe relacje Ukrainy i USA, nowe dokumenty w sprawie Wielkiego Głodu, Łukaszenka znów atakuje Polskę, polemika Piotra Tymy z Łukaszem Adamskim.

Goście Programu Wschodniego:

Andrzej Poczobut – białoruski i polski dziennikarz;

Dr Mykoła Dawidiuk – ukraiński politolog;

Piotr Tyma – prezes Związku Ukraińców w Polsce;

Andrij Kohut – Dyrektor Archiwum SBU .


Prowadzący: Paweł Bobołowicz

Realizator: Franciszek Żyła, Wiktor Timochin


Dr Mykoła Dawidiuk mówi o wyborach w Stanach Zjednoczonych.

Pomimo, że tematy ukraińskie były ważne w czasie kampanii prezydenckiej w USA, to Ukraina nie ingerowała w amerykańskie wybory

Ukraina będzie nadal starać się być sojusznikiem i partnerem USA. Nie musimy spodziewać się specjalnych warunków, natomiast Ukraina ma nadzieję na poprawne stosunki międzynarodowe – mówi gość „Programu Wschodniego”.

Jak dodaje: Musimy zwracać uwagę, że to, co było w 2014 roku nie jest przykładem do naśladowania. W 2014 roku aktywiści występowali przeciw agresji rosyjskiej. Teraz nasz prezydent powinien się z nimi łączyć.

Dr Mykoła Dawidiuk twierdzi również, że Joe Biden zmieni przyszłość polityki. Jego polityka wygląda bardzo sprawiedliwie, a Ukraina za jego kadencji może odzyskać integralność terytorialną.

Piotr Tyma komentuje relacje polsko-ukraińskie.

Nasz czas wymaga chłodnej analizy, natomiast wydaje mi się, że w ostatnim okresie było zbyt dużo zachowań na poziomie międzypaństwowym, które źle precyzowały priorytety między Polską a Ukrainą. W mojej ocenie mamy do czynienia z działaniem „dwa kroki do przodu-trzy kroki do tyłu”. Nadal pragmatyzm i możliwości współpracy bardzo często stają się zakładnikami przeszłości, na którą współcześni obywatele tych państw nie mają wpływu. Ilość energii angażowanej w ten obszar relacji jest niezrozumiała i destrukcyjna dla pozytywnych działań – twierdzi rozmówca Pawła Bobołowicza.

Polska jest postrzegana w pozytywnej perspektywie. Ukraińcy patrzą na Polskę jako na kraj europejski, który szybko się rozwija. Z drugiej strony widzimy, że dochodzi do przesileń międzypaństwowych. Kwestią kontrowersyjną jest to, na ile część ekspertów stosuje niebezpieczną zasadę, czyli tzw. grę do jednej bramki.

W relacjach polsko-ukraińskich kwestie historyczne stają się nieraz hamulcem do rozwoju innych obszarów współpracy. Bardzo łatwo jest przerzucić odpowiedzialność na drugą stronę. „Dialog powinien być prowadzony po obu stronach. Wydaje mi się, że Polska jest zakładnikiem historii oraz źle zdiagnozowanej sytuacji w relacjach z Ukrainą” – podkreśla.

Andrij Kohut mówi o nowych dokumentach w archiwach sowieckich służb dotyczących Wielkiego Głodu na Ukrainie. W 1937 roku NKWD zlikwidowało wykonawców spisu ludności, z którego wynikało, że na Ukrainie „zniknęło” 6 mln osób.

W latach 1932-1933 na Ukrainie, dotąd jednym z największych spichlerzy świata, zamorzono głodem kilka milionów ludzi. Władze nie tylko nie starały się temu zapobiec, ale uniemożliwiały skuteczną akcję ratunkową. W najgorszym okresie Wielkiego Głodu umierało do 25 tys. ludzi dziennie; pustoszały całe wsie. Dochodziło do przypadków kanibalizmu, choć nie wiadomo, na jaką skalę. Szczególnie cierpiały dzieci: ocenia się, że życie straciła jedna trzecia z nich.

Każdego roku próbujemy publikować dokumenty, które znane są historykom, archiwistom, a nie są znane dla szerszej społeczności. Tego roku opublikowaliśmy kolekcję online, która dotyczy represji wobec wykonawców spisu ludności, który prowadzony był w styczniu 1937 roku – mówi Andrii Kogut.

Rozmówca dodaje, że ma nadzieję, że Polska i Ukraina będą pracowały w kierunku poznania prawdy na temat ofiar Wielkiego Głodu. Wielki Głód to trauma ogólnoświatowa. Dziś o godzinie 16:00 na Ukrainie zapłoną świece, które mają przypominać o tragedii w latach 1932-33.

Andrzej Poczobut komentuje wypowiedzi Aleksandra Łukaszenki.

Wypowiedzi Aleksandra Łukaszenki to część strategii, którą sobie wyznaczył. Wszystko co mówi jest podporządkowane jego planom – zaznacza gość „Programu Wschodniego”.


Posłuchaj całego „Programu Wschodniego” już teraz!


 

Paweł Bobołowicz, Dmytro Antoniuk, dr Tomasz Lachowski – Program Wschodni z 21 listopada 2020 r.

W Programie Wschodnim: Korespondencja Pawła Bobołowicza oraz Dmytro Antoniuka, konferencja w Muzeum Rewolucji Godności, a także zaproszenie na Festiwal Filmów EMiGRA 2020.

Goście Programu Wschodniego:

Paweł Bobołowicz – dziennikarz Radia Wnet;

Dmytro Antoniuk – dziennikarz Kuriera Galicyjskiego;

Dr Tomasz Lachowski – redaktor portalu Obserwator Międzynarodowy, adiunkt w Katedrze Prawa Miedzynarodowego i Stosunków Międzynarodowych UŁ;

Robert Czyżewski – dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie.


Prowadzący: Wojciech Jankowski

Realizator: Franciszek Żyła


Korespondencja Pawła Bobołowicza i Dmytro Antoniuka

Paweł Bobołowicz mówi o kontynuacji akcji „Rok 1920 pamięć w czasach zarazy”. Dmytro Antoniuk i Paweł Bobołowicz znajdują się w miejscowości Bazar. Wydarzenia w tym miejscu można traktować jako swoisty epilog 1920 roku. Niedaleko znajduje się strefa czarnobylska. Jak dodaje dziennikarz Radia Wnet: Nie jest to ostatnie miejsce, które chcemy odwiedzić.

Rozmówca Wojciecha Jankowskiego wspomina również o projekcie białoruskim, który trwa i wciąż się rozwija. Wczoraj można było posłuchać już pierwszych polskich wiadomości prosto z Białorusi.

Dr Tomasz Lachowski mówi o konferencji w Muzeum Rewolucji Godności.

Jednym z elementów świętowania czasów rewolucji godności była druga edycja międzynarodowej konferencji. Odbyła się ona w reżimie online. W siedzibie muzeum miały miejsce przeszukiwania – to wszystko spowodowało, że atmosfera konferencji się zmieniła.

Podczas samej konferencji doszło do prób ataków hakerskich. „Do naszych obrad wdarł się uczestnik, który znajdował się po drugiej stronie barykady”. Czas świętowania stał się czasem politycznego nacisku. Działanie sił, które nie sprzyjają rozwojowi Ukrainy i ich próba dyskredytacji muzeum nie jest przypadkowa” – podkreśla.

Już po raz ósmy widzowie mogą podziwiać filmy dotyczące szeroko rozumianej tematyki emigracyjnej. W związku z obecną sytuacją epidemiologiczną edycja lwowska, która odbywa się już od kilku lat, będzie dostępna online.

21 listopada od 14.00 do 22.00 czasu polskiego widzowie, za pomocą łączy internetowych, mogą obejrzeć szereg filmów dokumentalnych. Poza tym, w programie przewidziane są wywiady i rozmowy z twórcami. Festiwal poprowadzą dziennikarze „Kuriera Galicyjskiego” Wojciech Jankowski i Karina Wysoczańska.


Posłuchaj całego „Programu Wschodniego” już teraz!


 

Jesteśmy bardzo dalecy od zakończenia konfliktu w Górskim Karabachu – Program Wschodni z 14 listopada 2020 r.

W Programie Wschodnim: Białoruś wstrząśnięta po zakatowaniu Romana Bondarenki, wojska Federacji Rosyjskiej w Górskim Karabachu , Polacy uczcili 102 rocznicę odzyskania niepodległości.

Goście Programu Wschodniego:

Wieczesław Sikora – białoruski dziennikarz, bloger, współpracownik Radia WNET;

Jerzy Marek Nowakowski – prezes Stowarzyszenia Euroatlantyckiego, były ambasador RP w Armenii;

Dmytro Antoniuk – dziennikarz Kuriera Galicyjskiego;

Artur Żak – współpracownik Studia Lwów.


Prowadzący: Paweł Bobołowicz

Realizator: Franciszek Żyła


Musiałem ukrywać się przez trzy tygodnie. Zrozumiałem jednak, że nie mogę więcej tego robić i muszę zacząć działać. Przejechałem na Ukrainę – opowiada Wieczesław Sikora opowiada o konieczności ucieczki z Białorusi przed prześladowaniami reżimu Łukaszenki.

W czwartek po południu Białorusią wstrząsnęła tragiczna wiadomość: w szpitalu zmarł 31 letni Raman Bandarenka (Roman Bondarenko). Wcześniej został pobity pod własnym domem, a według białoruskich źródeł, za jego pobicie i śmierć odpowiadają służby reżimu Łukaszenki.

W piątek w samo południe czasu miejscowego wielu Białorusinów minutą ciszy uczciło pamięć Ramana Bandarenki. Mieszkańcy Mińska ustawili się przy głównych ulicach miasta. Ludzie przynieśli ze sobą historyczne biało-czerwono-białe flagi, czarne wstążki, kwiaty i znicze.

Jerzy Marek Nowakowski mówi o deklaracji zakończenia działań wojennych w Górskim Karabachu.

Konflikt w Górskim Karabachu znowu się zamroził. Jesteśmy bardzo dalecy od zakończenia konfliktu. Trzeba pamiętać, że obszar Górskiego Karabachu ma nadal nieokreślony status.

Jak dodaje: Można sądzić, że konflikt zaczyna przypominać sytuację w południowej Osetii. Jest to dramatyczne przeżycie psychologiczne dla obu narodów.

Rosjanie znaleźli się w sytuacji, w której interweniowanie w tym konflikcie jest bardzo niewygodne. Celem strategicznym Rosji jest bowiem wyciągnięcie Turcji z NATO. Z drugiej strony Rosjanie otrzymują instrument, który pozwala im dyscyplinować Ormian i Azerów – podkreśla gość „Programu Wschodniego”.

Jerzy Marek Nowakowski twierdzi, że Rosjanie wprowadzają tzw. siły pokojowe na prośbę przynajmniej jednej ze stron konfliktu. Rosjanie bardzo skutecznie udają strażaków gaszących pożary, które sami wywołali.

Rozmówca podkreśla, że wojna dowiodła, że Zachód ma gigantyczną przewagę. Wojnę wygrali tureccy instruktorzy wojskowi. Rosjanie znaleźli się w sytuacji kolejnego dowodu – są oni słabsi.

Polska przez cały czas dysponuje pozytywnym stereotypem na Kaukazie. „Myślę, że możemy pojawiać się tam jako czynnik mediujący. Naszym żywotnym interesem jest to, aby dopuszczać do rozwiązywania konfliktów siłą. Spory powinny być rozwiązywane drogą dyplomatyczną” – dodaje.

Dmytro Antoniuk mówi o akcji „Rok 1920 Pamięć w czasach zarazy” oraz inauguracji mapy miejsc, które przebyli dziennikarze Radia WNET.

Mapę można zobaczyć na stronie Instytutu Polskiego w Kijowie. Pamięć historyczna to konkretne miejsca, osoby i wydarzenia, które zostawiają swoje ślady. Przygotowaliśmy wyjątkową mapę “Miejsca wojny 1920 roku”, na której oznaczone są cmentarze wojskowe, groby, pomniki i tablice związane z wojną Ukraińskiej Republiki Ludowej i II Rzeczpospolitej przeciwko bolszewikom w 1920 na terytorium Ukrainy.

Miejsca pamięci wojny 1920 roku na Ukrainie

Wystąpienie Bartosza Cichockiego podczas obchodów dnia niepodległości na Ukrainie.

Artur Żak mówi o dniu niepodległości na Ukrainie twierdząc, że atmosfera jest bardzo podniosła, a na ulicach Polacy rzucają się w oczy.

Niepodległość to możliwość stanowienia o samym sobie oraz przywiązanie do własnej ziemi oraz ojczyzny. Polska była dla nas krajem, który pielęgnowaliśmy na co dzień w sercu. Początek ojczyzny rodzi się w rodzinie – zaznacza.

W tym roku z powodu epidemii COVID-19 Festiwal Kultury Ukraińskiej w Lublinie wyjątkowo odbędzie się online. Organizatorzy zaproszą przede wszystkim na dyskusje. Pierwsza z nich – „Pamięć, która łączy”, czyli panel poświęcony stuleciu zawarcia Umowy warszawskiej, zainauguruje tegoroczny festiwal 16 listopada o godz. 18. W wydarzeniu wezmą udział autorzy projektu multimedialnego „Rok 1920 – pamięć w czasie zarazy”: Paweł Bobołowicz i Dmytro Antoniuk oraz organizatorzy akcji „Płomień Braterstwa”. W trakcie festiwalu odbędą się także spotkania m.in. z Wiceministrem Młodzieży i Sportu Ukrainy. Honorowym gościem spotkania będzie Alim Aliev – działacz krymskotatarski w Ukrainie.


Posłuchaj całego „Programu Wschodniego” już teraz!


 

Powtarzanie rosyjskiej narracji to akt desperacji ze strony Łukaszenki – Program Wschodni z 31 października 2020 r.

W Programie Wschodnim: Białoruś wciąż bez przełomu, relacje polsko-ukraińskie i rozczarowanie ekipą Zełenskiego, Ukraina w dobie pandemii koronawirusa, pamięć o polskich cmentarzach na Wschodzie

Goście Programu Wschodniego:

Dr Halina Kozynkiewicz – Polskie Stowarzyszenie Medyków im. H. Święcickiego;

Robert Czyżewski – Dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie;

Dr Łukasz Adamski – Wicedyrektor Centrum Polsko – Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia;

Dr Jakub Olchowski  – politolog, Instytut Europy Środkowej.


Prowadzący: Paweł Bobołowicz

Realizator: Franciszek Żyła


Cały świat żyje w trudnych warunkach, które zmieniają każdego z nas – mówi Dr Halina Kozynkiewicz.

Statystyka zachorowań na Ukrainie wzrosła. Na Ukrainie do sierpnia pojawiała się tylko statystyka ogólna.

Każdy powinien być odpowiedzialny za zaistniałą sytuację i chronić innych. Lekarze powyżej 60. roku życia nie chcą pracować, ponieważ znajdują się w największej grupie ryzyka. Również młodzież nie chce pracować, dlatego że sytuacja się nie poprawia – wszystko to demotywuje pomoc medyczną.

Jak zaznacza: Wirus zmienia się, a człowiek nie ma odporności. Mam nadzieję, że każdy będzie trzymał się zaleceń, a pandemia wygaśnie.

Robert Czyżewski mówi o postaci Michała Czajkowskiego, a także wspomina miejsca polskich pochówków na Ukrainie.

W miejscowości Hałczyniec znajduje się dwór szlachecki z XIX w. Znajdowała się tam szkoła, dlatego też budynek przetrwał do tej pory. Michał Czajkowski, który urodził się w tej miejscowości był uczestnikiem powstania listopadowego. Od najmłodszych lat jego wyobraźnię rozbudzał mit kozaczyzny.

Marzy mi się, aby dom w Hałczyńcu stał się miejscem do spotkań o wydarzeniach historycznych – podkreśla.

Rozmówca dodaje, że problemem polskim jest to, aby ocalić ukraińskie cmentarze, na których znajdują się polskie pochówki.

Dr Łukasz Adamski mówi o dialogu polsko-ukraińskim.

Znacząca część polskiej opinii publicznej nie potrafi zrozumieć, że Ukrainę powinno się wspierać – twierdzi gość „Programu Wschodniego”.

Za czasów Poroszenki problemy w dialogu wynikały tylko ze względów historycznych. Panowało przekonanie, że Ukraina trwale obrała szlak do zbliżania się do UE. W przypadku prezydenta Zełenskiego można powiedzieć, że jest to ekipa mniej sprawna, która nie umie w pełni zarządzać państwem. Zełenski lekceważy Polskę jako swojego potencjalnego sojusznika.

Wizyta prezydenta Dudy na Ukrainie przyniosła sukcesy na tle gospodarczym, z drugiej zaś strony pojawiło się rozczarowanie w sprawach protokolarnych.

Uważam się, że Ukraina obawia się masowych polskich ekshumacji, rząd boi się, że powstaną tam miejsca upamiętniające Polaków – mówi dr Łukasz Adamski.

Dr Jakub Olchowski komentuje sprawy polsko-białoruskie.

Naiwnością byłoby oczekiwać, że nastąpi przełom w sprawie dymisji Łukaszenki. Ultimatum jest jednak pewnym ciosem w wizerunek Cichanouskiej. Z punktu widzenia protestujących, dzięki temu ultimatum, intensywność protestów znowu wzrosła.

Łukaszenka zdecydował się na zamknięcie granic. Są to dość nerwowe posunięcia. Powtarzanie rosyjskiej narracji, która traktuje Polskę i cały Zachód jako wroga, można nazwać aktem desperacji – podkreśla.

Jak twierdzi: Wszystko świadczy o pewnym zagubieniu, które może mówić o silnej obecności Federacji Rosyjskiej. Nie jest wykluczone, że Rosja czeka na osłabienie Łukaszenki.


Posłuchaj całego „Programu Wschodniego” już teraz!


 

Zbigniew Saganowski, Natalia Tarkowska, Artur Żak, Paweł Bobołowicz – Program Wschodni z 24 października 2020 r.

W Programie Wschodnim: O tragicznych wydarzeniach w Kosowie, działalności Towarzystwa Miłośników Kultury Kresowej we Wrocławiu, a także o bitwie pod Czarnobylem z 1920 roku.

Goście Programu Wschodniego:

Zbigniew Saganowski – wiceprezes towarzystwa miłośników kultury kresowej we Wrocławiu;

Natalia Tarkowska – Doktorantka kulturoznawstwa na Wydziale Filozoficznym Akademii Ignatianum w Krakowie;

Paweł Bobołowicz – dziennikarz Radia Wnet;

Robert Czyżewski – dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie;

Dmytro Antoniuk – dziennikarz Kuriera Galicyjskiego.


Prowadzący: Wojciech Jankowski

Realizator: Franciszek Żyła


Kolejne pokolenia chcą poznawać historię swoich rodzin i przodków. Kresy to nieuleczalna choroba, do której wciąż się wraca – mówi Zbigniew Saganowski.

Jak dodaje: Przyjeżdżamy, aby porządkować przedwojenne mogiły, w których pochowani są nasi przodkowie. Chcemy zachować jak najwięcej wiedzy o starszych pokoleniach i kompletować wiedzę o naszych bliskich.

Natalia Tarkowska mówi o zniszczeniu lecznicy doktora Tarnawskiego.

Jest to drugi zabytkowy budynek, który został w tym roku zniszczony. Doszło do częściowego spalenia jednej z willi. Jest to mały budynek, który przez długi czas nie był użytkowany. Warto podkreślić również znaczenie lecznicy dla lokalnej społeczności. Historia tej placówki to również historia wielu polskich i ukraińskich rodzin z Kosowa i okolic.

Lecznica w Kosowie w okresie międzywojennym była w II RP prawdziwym fenomenem, a ideą doktora Tarnawskiego było uzdrowienie społeczeństwa.

Stan lecznicy jest tragiczny. Boryka się ona bowiem z problemami finansowymi. Powinniśmy zająć się ochroną tego miejsca jak najszybciej – zaznacza.

Artur Żak mówi o ciszy wyborczej przed wyborami samorządowymi na Ukrainie.

Na Ukrainie wybory samorządowe są przesiąknięte polityką centralną. Kampania jest określana „kampanią brudną”. Chwyty, które wykorzystują kandydaci są „chwytami poniżej pasa” – twierdzi gość „Programu Wschodniego”.

Zgodnie z opublikowanym 7 października 2020 r. sondażem Grupy Socjologicznej „Rating” 22,2% Ukraińców jest gotowych do poparcia regionalnych sił politycznych w wyborach do rad obwodowych. Partię Sługa Narodu gotowych jest poprzeć 17,2%, OPZŻ – 12,6%, Europejską Solidarność – 11,7%, Batkiwszczynę – 7,5% i Za Przyszłość – 7,2%.

Paweł Bobołowicz, Robert Czyżewski oraz Dmytro Antoniuk upamiętniają wydarzenia z 1920 roku.

27 kwietnia 1920 r., podczas marszu wojsk polskich i ukraińskich na Kijów, na rzece Prypeć pod Czarnobylem doszło do bitwy pomiędzy oddziałami polskimi, w tym rzecznej Flotylli Pińskiej, i bolszewickimi, wygrana przez stronę polską.


Posłuchaj całego „Programu Wschodniego” już teraz!


 

Ukraina i Polska mogą stworzyć most pomiędzy Bałtykiem a Morzem Czarnym – Program Wschodni z Kijowa

Podsumowanie wizyty prezydenta Andrzeja Dudy na Ukrainie: wymiar symboliczny, polityczny i gospodarczy z perspektywy polskiej i ukriańskiej.

Goście Programu Wschodniego:

Marcin Przydacz – podsekretarz stanu ds. bezpieczeństwa, polityki amerykańskiej, azjatyckiej oraz wschodniej;

Dr Jewhen Mahda – dyrektor Instytutu Polityki Światowej;

prof. Przemysław Żurawski vel Grajewski – politolog, Uniwersytet Łódzki;

Jerzy Kwieciński – prezes PGNIG S.A

Piotr Ciarkowski – prezes Międzynarodowego Stowarzyszenia Przedsiębiorców Polskich na Ukrainie

Dmytro Antoniuk – dziennikarz Kuriera Galicyjskiego;

Aleh Auchynnikau – Ruch Solidarności „Razam” – Białoruś.


Prowadzący: Paweł Bobołowicz

Realizator: Franciszek Żyła


Minister Marcin Przydacz podsumowuje wizytę prezydenta Andrzeja Dudy na Ukrainie.

Dalszą współpracę wskazaliśmy we wspólnej deklaracji, która pokazuje nasz stosunek wobec współpracy polsko-ukraińskiej. Wierzę głęboko, że kwestie historyczne będą pogłębiały więzi obu krajów – powiedział prezydent Andrzej Duda.

Wizyta pokazuje wagę relacji między Polską a Ukrainą. Rozmowy dotyczyły bezpieczeństwa choć pojawiły się również inne wątki – gospodarcze. Kolejnym poruszanym wątkiem była kwestia historyczna. W ramach wspomnianego wątku została poruszona tematyka lat 40-stych.

Jest to kolejne spotkanie prezydentów Polski i Ukrainy. Staramy się rozwiązywać wszystkie kwestie problematyczne. Deklaracja podpisana przez obu prezydentów podejmuje wspólne zobowiązanie do poszukiwania szczątków Polaków. Ważna jest również deklaracja strony ukraińskiej w sprawie polskiej edukacji na Ukrainie.

Chcielibyśmy, aby szkolnictwo polskie na Ukrainie funkcjonowało tak, jak dzieje się to do tej pory – zaznacza.

Jak dodaje: Oczekujemy poprawy atmosfery biznesowo-legislacyjnej. Dostajemy wiele sygnałów od polskich przedsiębiorców, którzy napotykają na wiele problemów ze strony Ukrainy. Ważnym wątkiem dla polskiego biznesu jest poprawa infrastruktury granicznej. Drogi w Polsce spełniają europejskie standardy, natomiast po stronie Ukrainy potrzebne są zmiany. W dalszej perspektywie poprawiłoby to mobilność i współpracę polsko-ukraińską.

Dr Jewhen Mahda komentuje wizytę prezydenta Polski na Ukrainie.

Nie sądzę, że kwestie historyczne Polski i Ukrainy się zmienią. Wizyta prezydenta Andrzeja Dudy wpłynęła jednak na rozważania na temat rozwoju obustronnych relacji – twierdzi rozmówca Pawła Bobołowicza.

Jak podkreśla: Polska musi zrozumieć, że wzmocnienie relacji z Ukrainą, wpłynie na jej autorytet w Europie. Cieszy mnie, że handel między Ukrainą a Polską nie został zachwiany przez pandemię koronawirusa. Musimy pamiętać, że Ukraina i Polska mogą stworzyć most pomiędzy Bałtykiem a Morzem Czarnym.

Przemysław Żurawski vel Grajewski komentuje pozdrowienie ukraińskich żołnierzy przez prezydenta Andrzeja Dudę wyjaśniając pochodzenie sformułowania „Sława Ukraini”.

Zawołanie wojskowe rodziło się w patriotycznych i studenckich środowiskach, następnie przeszło w środowiska wojskowe. 19 kwietnia 1920 roku wprowadzono hasło „Sława Ukrainie” jako element wojskowego ceremoniału.

Umowa gospodarcza daje nam dostęp do informacji w kwestii potencjalnych inwestycji prywatyzacyjnych. Jesteśmy zainteresowani sektorem gazowym i ciepłowniczym – twierdzi Jerzy Kwieciński prezes PGNIG.

„Te inwestycje są bardzo ważne dla transformacji ukraińskiej gospodarki. Ze względu na partnerstwo Polski i Ukrainy, nasz kraj może wprowadzić wiele dobrych pomysłów dla ukraińskiej gospodarki” – dodaje.

Piotr Ciarkowski mówi o forum biznesu polsko-ukraińskiego w Odessie.

Forum daje dla biznesu dużą nadzieję na otwarcie się i zapoczątkowanie wielu nowych procesów. „Mamy nadzieję, że polskie koncerty będą zacieśniać współpracę z Ukrainą. Zdajemy sobie sprawę, że proces nie będzie postępował w szybkim tempie. Trzeba działać dwukierunkowo – zapraszać inwestorów i zmieniać obecną sytuację na Ukrainie” – podkreśla.

Dmytro Antoniuk przedstawia przegląd prasy ukraińskiej wobec wizyty prezydenta Dudy na Ukrainie.

Wizyta prezydenta Andrzeja Dudy była szeroko opisana w ukraińskich mediach. Media prorosyjskie na Ukrainie wspomniały o sile roboczej Ukrainy, która potrzebna jest w Polsce. Przytaczały również życiorys prezydenta Andrzeja Dudy, skupiając się na jego rodzinie i opisując rzekome

Dzisiaj na Białorusi ma odbyć się marsz kobiet i młodzieży, jutro natomiast odbędzie się wielki marsz wszystkich Białorusinów. 25 października to ostateczna data oddania władzy przez Łukaszenkę – ogłosiła Swietłana Cichanouska. Łukaszenka natomiast nie chce oddać władzy i przedłuża represję wobec uczestników marszów. Przeciwko protestującym może zostać zastosowana broń palna – mówi Aleh Auchynnikau.


Posłuchaj całego „Programu Wschodniego” już teraz!