Przegląd wiadomości przygotowany przez Olgę Siemaszko:
- Unia Europejska przygotowała nowe sankcje wobec Białorusi – poinformowała szefowa unijnej dyplomacji, Kaja Kallas. Sankcje mogą zostać nałożone na osoby odpowiedzialne za loty balonów z przemytem nad Litwą, a także rozszerzone na banki, nawozy azotowe oraz inne produkty.
Propozycja nowego pakietu sankcji, z którą zapoznała się redakcja Radia Wolna Europa, umożliwi Unii Europejskiej nakładanie restrykcji również na osoby i podmioty, które „zagrażają suwerenności lub niepodległości” państwa bądź państw UE. Nowe ograniczenia wobec Mińska mogą zostać przyjęte jeszcze w tym roku.
Dla przedstawicieli demokratycznej Białorusi Komisja Europejska przyjęła natomiast nowy pakiet wsparcia w wysokości 30 mln euro. Środki te mają wesprzeć niezależne białoruskie media oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka.
Jak podała Komisja, dzięki nowemu pakietowi „łączna wielkość wsparcia UE dla białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego od czasu sfałszowanych wyborów w 2020 roku wynosi obecnie 200 mln euro”.
Flaga Unii Europejskiej / Fot. Konrad Tomaszewski, Radio Wnet
- Sąd w Mińsku uznał oficjalną stronę internetową Rady Europy za „materiał ekstremistyczny”. Jak informuje sama Rada Europy, głównym zadaniem instytucji jest „propagowanie demokracji, praw człowieka i rządów prawa w Europie i poza jej granicami”. Stosunki z reżimem Aleksandra Łukaszenki zostały zerwane w 2022 roku w związku z inwazją Rosji na Ukrainę.
- Litwa wprowadziła stan sytuacji nadzwyczajnej z powodu ataków balonowych ze strony Białorusi. Balony te zagrażają interesom bezpieczeństwa narodowego, a także życiu i zdrowiu ludzi, mieniu oraz środowisku. Ich masowe nocne starty stanowią realne zagrożenie dla ruchu lotniczego nad krajem. Od początku października międzynarodowy port lotniczy w Wilnie zawiesił swoją pracę prawie 20 razy, co doprowadziło do wymiernych strat gospodarczych.
Służby i władze Litwy uważają, że balony z papierosami są narzędziem wojny hybrydowej reżimu Aleksandra Łukaszenki. Aby skuteczniej przeciwdziałać białoruskim hybrydowym atakom powietrznym, konieczne było wprowadzenie stanu sytuacji nadzwyczajnej, który umożliwia m.in. użycie sił i środków wojska. Minister spraw wewnętrznych, Władysław Kondratowicz zapewnił, że społeczeństwo nie odczuje niedogodności wynikających z tego stanu.
Flaga Litwy / Fot. Albertus teolog, Wikimedia Commons
- Eksperci ONZ ds. praw człowieka wydali oświadczenie potępiające deportację uwolnionych więźniów politycznych z Białorusi na Litwę oraz wzywające władze Białorusi do cofnięcia środków stwarzających ryzyko bezpaństwowości. Eksperci przypominają, że spośród 52 osób zwolnionych 11 września jedna – Mikołaj Statkiewicz – odmówiła przekroczenia granicy i zniknęła, a pozostałe zostały zmuszone do emigracji. Czternastu osobom skonfiskowano dokumenty tożsamości; jedna osoba miała nieważny paszport, a inna – nieważny paszport z wyrwanymi stronami.
To kolejny krok podjęty przez władze Białorusi, który stwarza ryzyko bezpaństwowości – stwierdzili eksperci. Podkreślili także, że dekret Łukaszenki z 2023 roku uniemożliwia odnawianie dokumentów w białoruskich konsulatach. W oświadczeniu zaznaczono, że środki te są sprzeczne z dokumentami międzynarodowymi, które Białoruś zobowiązała się ratyfikować
- Bezwizowy wjazd na Białoruś dla obywateli krajów europejskich został przedłużony do 31 grudnia 2026 roku. Obywatele tych państw mogą przekraczać białoruską granicę wszystkimi międzynarodowymi drogowymi i kolejowymi przejściami granicznymi. Bezwizowy wjazd na białoruskie lotniska również pozostaje w mocy. Od 1 stycznia tego roku na Białoruś przybyło ponad 210 tysięcy obywateli zagranicznych z krajów objętych ruchem bezwizowym.
Przypominamy, że rządy niektórych państw UE, w tym Polski, zalecają swoim obywatelom powstrzymanie się od podróżowania na Białoruś.
Wysłuchaj całej audycji już teraz!
Studio Białoruskie 03.12.2025 r.: dalsze pogorszenie relacji białorusko-litewskich
