Prawosławne święta Bożego Narodzenia między kalendarzami. Vitali Michalczuk o decyzji Ukraińskiej Cerkwii o zmianie daty

Wysłuchaj całej audycji już teraz!

Najważniejsze jest przeżywać święto jest dane jako wydarzenia liturgiczne, które zawsze uaktualnia czas ewangeliczny, który staje się pewną tajemnicą powrotu do tego czasu, który wedle tej stałej, tykającej chronologii niby przeminęło, a w doświadczeniu liturgii ciągle powraca. Wobec tego ten moment, w którym powróci tajemnicę Bożego Narodzenia jest absolutnie względny. Dlatego w ostatecznym rozrachunku każdy kalendarz jest rzeczywistością względną.

~ zaznacza gość na początku rozmowy. Dodaje, że pod koniec XVI wieku nastąpiła gregoriańska reforma Kalendarza liturgicznego, wtedy nastąpił „datowy rozsztrzał” pomiędzy kościołem łacińskim, a wschodnim, który tej reformy nie przyjął. Co ciekawe, w dawnej Rzeczypospolitej posługiwano się dwoma kalendarzami.

Dla jednych ta dwoistość była kolejnym znakiem rozdziału, ale z drugiej strony dla kultury ona była znakiem wielowątkowości i barwności Rzeczypospolitej.

~ zauważa Vitali Michalczuk.

25 grudnia czy 7 stycznia?

Rozmowa schodzi na najbardziej znany spór. Vitali Michalczuk wyjaśnia, że prawosławne Boże Narodzenie obchodzone 7 stycznia nie jest „innym świętem”

To nie jest świętowanie 7 stycznia, a jest świętowanie 25 grudnia.

~ zaznacza. Różnica wynika wyłącznie z rachuby astronomicznej między kalendarzem juliańskim a gregoriańskim.

Dodaje też, że twierdzenia w stylu „kiedyś obchodziliśmy, a teraz inaczej” mają raczej charakter kulturowych uproszczeń.

W każdej księdze liturgicznej Kościoła Wschodniego Boże Narodzenie jest napisane: 25 grudnia.

~ podkreśla.

Polska i Ukraina: podobieństwa i napięcia

Gość zwraca uwagę, że polskie prawosławie przyjęło nową rachubę już w 1924 roku i od stu lat funkcjonuje z możliwością podwójnego kalendarza. W Warszawie jedni wierni świętują 25 grudnia, inni 7 stycznia – bez większych napięć. Inaczej jest dziś na Ukrainie, gdzie zmiana kalendarza bywa interpretowana politycznie. Gość krytykuje takie podejście:

Nie warto robić z tego tezy, że osoby świętujące wedle starego kalendarza należą do jakiejś innej proweniencji politycznej.

Prowadzący przywołuje dramat wojny i ostre oceny rosyjskich władz cerkiewnych. Vitali Michalczuk zgadza się co do moralnej jednoznaczności:

Nie trzeba być człowiekiem wierzącym, żeby dobro nazywać dobrem, a zło nazywać złem.

Jednocześnie stanowczo przestrzega przed mieszaniem tych ocen z kalendarzem liturgicznym.

Nie można czynić tradycji liturgicznej zakładnikiem

~ mówi i dodaje, że data święta nie może być wyznacznikiem politycznej lojalności.

/ab